Modernizmi Esas Alan Anlayış ve Postmodernizm

Modernizmi Esas Alan Anlayış ve Postmodernizm (Modern Ötesi) Özellikleri

Modernizmi Esas Alan Anlayış ve Özellikleri

Modernizm; yerleşik olanı, geleneksel olanı, kanıksanmış olanı yeni ortaya çıkana uyarlama eğilimi ve düşünce tarzıdır.

• Modernizme göre varlıklar, nesneler, durumlar aslında göründükleri gibi değildirler.

• Modernizm vasatlığa, bayağılığa, yerleşmiş kabullenişlere isyandır.

• Gelenekseli reddeder, yeniyi oluşturma anlayışını benimser.

Olay örgüsü, insana özgü gerçekliği ve estetik kaygıyı yansıtmalıdır.

• Modernizm, gerçeğin dış dünyada değil insanın iç dünyasında olduğuna inanır. Bu nedenle psikolojik olana, bireyin ruhuna, bilinçaltına yönelir.

• Yapıtlarda sanatsal boyuta, tekniğe, dilin kullanımına ve biçimine önem verilir.

• Alegorik anlatımdan ve sözcüklerin çağrışım gücünden yararlanan şiirsel bir dil kullanılmıştır.

Bilinç akışı, iç konuşma yöntemleri kullanılmış, geriye dönüşlerle zaman zinciri kırılmıştır.

Simgelere, mitolojiye ve mistisizme yönelinmiştir.

• Modernizme göre yaşam çok boyutlu ve zor kavranan bir olgu, insan karmaşık bir varlıktır.

• Bireysellik en sık işlenen temadır.

• Soyut gerçeklik önem kazanmıştır. Freud’un psikanaliz çalışmaları ve varoluşçuluk etkindir.

Postmodernizm (Modern Ötesi)

• “Post” sözcüğü, “sonra” anlamına gelmekle birlikte, “üstü, ötesi, aşılması, sonrası” gibi anlamları da içerir.

• Postmodern, modernden filizlenen ama onu aşandır.

• Dil, amaç haline gelmiştir. Dille oynama ve onun olanaklarını sonuna kadar kullanma hedeflenir.

• Konudan çok anlatılış biçimi önemsenir.

Romana, gerçekçi olma endişesi dışında, kurmaca bir ürün gözüyle bakılmıştır.

• “Anlamı üreten okurdur.” anlayışıyla hareket edilir. Bu nedenle metin anlamca tamamlanmaz, her okurun yorumlamasına açık bırakılır.

• Okur, kendi yorumunu ve sonucunu oluşturur.

• Kişi ve olayda bütünlük değil, parçalanmışlık öne çıkar.

• Zaman ve mekân belirsizleştirilir, zaman dilimleri karışık kullanılır.

• Neden – sonuç, başlangıç – bitiş bütünlüğü önemsenmez.

• Tek bir konu, tek bir bakış açısından verilmez, değişik, farklı bakış açılarına yer verilir.

• Farklı tekniklerle kurgu karmaşıklaştırılır.

• Yazarlar, kendi bireyselliklerini egemen kılarlar.

Ayrıca bakınız⇒