Cümle nedir?

Cümle nedir?

Cümlenin tanımı bazı sözlüklerde şöyle verilmiştir:

“Bir yargıyı bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi, tümce.” (Türkçe Sözlük -TDK)

“Bir eylem, düşünce veya duyguyu bir hüküm hâlinde anlatan ve içinde çekimli bir fiil veya sonuna cevher fiil getirilmiş bir isim bulunan kelime dizisi, tümce.” (İlhan Ayverdi, Misalli Büyük Türkçe Sözlük)

“Bir duyguyu, bir düşünceyi veya eylemi tam olarak bir hüküm hâlinde anlatan kelimeler dizisi, tümce.” (Yaşar Çağbayir, Ötüken Türkçe Sözlük)

Bu üç tanımdan şöyle bir sonuca varılabilir:

  • Cümle mutlaka bir hüküm bildirmeli, yüklemi ek fiil almış bir isim veya bir çekimli fiil olmalıdır.

Kaya Bilgegil “Cümleyi, bir hüküm bildiren sözdür diye tanımlamak yetersizdir.” demekte ve “Mehmet çalışkan bir öğrencidir.” veya “İnsan en değerli varlıktır.” gibi yüklemi ek fiil almış isim veya isim soylu bir kelime olan cümlelerin hüküm bildirdiğini belirtmektedir.