Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Hikâye

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Hikâye (Öykü), Özellikleri, Yazarları

Cumhuriyet Döneminde Hikâye-Özet

Cumhuriyetin ilk yıllarında, Milli Edebiyat Döneminden tanınan Halide Edip, Yakup Kadri, Reşat Nuri öykü de yazmışlardır.

1930-1940 yılları arasında sanatın toplum üzerindeki etkisini savunan yazarlar, gerçekçi ve gözleme dayalı öyküler yazarlar. Sait Faik öyküde giriş, gelişme, sonuç bölümlerini kaldırır.

1940’lı yıllarda Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Anadolu’nun durumu, İkinci Dünya Savaşı sonrasında toplumdaki ahlak çöküntüsü ağırlık kazanır, toplumsal konular çeşitlenir.

1950’li yıllarda küçük memur, işçi, köylü, kasabalı ve şehirlerin kenar mahallelerindeki insanların sorunları anlatılır. Birey merkezli psikolojik , anı türünde öyküler yazılır.

1960’lı yıllarda yazar sayısı artar ve ona bağlı olarak konular çeşitlenir. Yine işçi, köylü, kasabalı ve şehirlerin kenar mahallelerindeki insanların sorunları ve cinsellik öyküye girer. 27 Mayıs ve 12 Mart’ı hazırlayan olaylar işlenir. Varoluşçuluk akımı öyküyü etkiler. Öykü artık bağımsız bir yazı türü olarak kabul edilir.

1970’li yıllarda siyasal, toplumsal, günlük konular ele alınır, 1960’tan sonra gelişen siyasal olaylar, anarşik olaylar, bunlar karşısında halkın durumu dile getirilir. Küçük insanın yaşam kavgası, kadının toplumdaki yeri, çocuklar için yazılan öyküler önem kazanır.

1980 ve 1990’lı yıllarda birey merkezli yazılan öyküler ile Güneydoğu Anadolu ve Doğu insanın sorunları verilirken, bunların politikaya malzeme edilişi eleştirel bir bakışla incelenir.

Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar:

  • Akyüz, Kenan. Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri I
  • Kurdakul, Şükran. Çağdaş Türk Edebiyatı, 4. Cilt, İstanbul, 1992.
  • Necatigil, Behçet. Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, 13. Baskı 1989.
  • Necatigil, Behçet. Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü.
  • Oktay, Ahmet. Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı, (1923-1950), 1993.
  • Özkırımlı, Atilla. Türk Edebiyatı Ansiklopedisi, 4. Cilt 1982, 4. Baskı 1984.
  • Tuncer, Hüseyin. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı I, II, 1996.
  • Ünlü, Mahir. Öner, Özcan. Yirminci Yüzyıl Türk Edebiyatı I (1900-1923), 1987, II (1923-1949), III (1940-1960), 1990, IV (1940-1960) 1991.

Yazar: Prof. Dr. Olcay ÖNERTOY

Ayrıca bakınız ⇒
Cumhuriyet Dönemi Türk Hikâye ve Romanı 4 ana bölüm halinde incelenebilir:

1. Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Sanatçılar
2. Toplumcu Gerçekçi Anlayışla Yazan Sanatçılar
3. Bireyin İç Dünyasını Esas Alan Sanatçılar
4. Modernizmi Esas Alan Sanatçılar