Yüklem Yanlışlığı-Eksikliği

Yüklem Yanlışlığından veya Yüklem Eksikliğinden Kaynaklı Anlatım Bozuklukları

Yüklemle ilgili yanlışlıklar; yüklemin çatı, kişi, zaman, yardımcı fiiller, ek fiiller gibi konularda cümleye uygunluk göstermemesi durumudur.

Cümlede yüklem eksikliği veya yüklemin uyumsuz olarak ortak kullanılması anlatım bozukluğuna neden olur.

Örnekler:

Kahvaltıda peynir ekmek ve çay içtik. (Yanlış)
— Kahvaltıda peynir ekmek yedik ve çay içtik. (Doğru)

Kimin dürüst, kimin dürüst olmadığını biliyor. (Yanlış)
— Kimin dürüst olduğunu, kimin dürüst olmadığını biliyor. (Doğru)

Suçlamaların yersiz ve doğru olmadığını söyle. (Yanlış)
— Suçlamaların yersiz olduğunu ve doğru olmadığını söyle. (Doğru)

Baloya güzel bir elbise ve pahalı mücevherler takarak gelmişti. (Yanlış)
— Baloya güzel bir elbise giyerek ve pahalı mücevherler takarak gelmişti. (Doğru)

Çocuklarıyla bazen çok bazen de hiç ilgilenmezdi. (Yanlış)
— Çocuklarıyla bazen çok ilgilenir, bazen de hiç ilgilenmezdi. (Doğru)

Sabahları erken kalkar ve sakin havada koşuyordu. (Yanlış)
— Sabahları erken kalkar ve sakin havada koşardı. (Doğru)

Annem yemek pişiriyor, biz de ona yardım ediyorduk. (Yanlış)
— Annem yemek pişiriyordu, biz de ona yardım ediyorduk. (Doğru)

Boyu kısa, bedeni de pek biçimli değildi. (Yanlış)
— Boyu kısaydı, bedeni de pek biçimli değildi. (Doğru)

Aldığı şeyler hem pahalı hem de kaliteli değilmiş. (Yanlış)
— Aldığı şeyler hem pahalıymış hem de kaliteli değilmiş. (Doğru)

Bu geziye okulumuz öğrencilerinden ve disiplin cezası almayanlar katılabilecek. (Yanlış)
— Bu geziye okulumuz öğrencilerinden disiplin cezası almamış olanlar katılabilecek. (Doğru)

İşçiler, sabahları işe, akşamları eve dönerlerdi. (Yanlış)
— İşçiler, sabahları işe gider, akşamları eve dönerlerdi.(Doğru)

Hastalara önce su, sonra yemek yedirilirdi. (Yanlış)
— Hastalara önce su içirilir, sonra yemek yedirilirdi. (Doğru)

Ben ona ağabey, o da bana kardeşim derdi. (Yanlış)
— Ben ona ağabey derdim, o da bana kardeşim derdi. (Doğru)

Bazı yiyecekler sağlığı yerinde ve yaşlı olmayan kişilerce özellikle yenmelidir. (Yanlış)
— Bazı yiyecekler sağlığı yerinde olan ve yaşlı olmayan kişilerce özellikle yenmelidir. (Doğru)

Kitap için kendisine verilen paranın eksik ve yeterli olmadığını söyledi. (Yanlış)
— Kitap için kendisine verilen paranın eksik olduğunu ve yeterli olmadığını söyledi. (Doğru)

Ekşiyi az, acıyı ise hiç sevmezdi. (Yanlış)
— Ekşiyi az severdi, acıyı ise hiç sevmezdi. (Doğru)

Gerekli yerlere başvuruda bulunmuş, ama bir sonuç almış değiliz. (Yanlış)
— Gerekli yerlere başvuruda bulunmuştuk, ama bir sonuç almış değiliz. (Doğru)

Çorbaya biraz acı, biraz da tuz ve limon sıkılabilirdi. (Yanlış)
— Çorbaya biraz acı, biraz da tuz atabilir ve limon sıkılabilirdi. (Doğru)

Boyu kısa, bedeni de pek biçimli değildi. (Yanlış)
— Boyu kısaydı, bedeni de pek biçimli değildi. (Doğru)

Hangisinin başarılı, hangisinin başarılı olmadığını öğreneceğiz. (Yanlış)
— Hangisinin başarılı olduğunu, hangisinin başarılı olmadığını öğreneceğiz. (Doğru)

Çok az veya hiç çalışmadan çok para kazananlar var. (Yanlış)
— Çok az çalışarak veya hiç çalışmadan çok para kazananlar var. (Doğru)