Yakın Anlam

Yakın Anlamlılık, Yakın Anlam Nedir? Özellikleri, Örnekleri

Yakın anlam: Bir sözcükle eşanlamda olmayan, fakat anlam bakımından ona yakın, onu çağrıştıran sözcük ya da sözcüklerin kazandırdığı farklı anlamlardır.

Örnekler:

bıkmak/usanmak/bezmek/;

yollamak/göndermek;

bezemek/süslemek;

hoplamak/zıplamak;

alçalmak/inmek;

ağmak/yükselmek;

üzüntü/elem/keder;

çalışmak/çabalamak/koşuşturmak;

çile çekmek/zahmet çekmek/eziyet çekmek;

yola çıkmak/yola düşmek/yola koyulmak;

kaçmak/savuşmak/sıvışmak…

Kaynak: Açıklamalı Edebiyat Terimleri Sözlüğü/ Murat AKINCI

Bir de cümle/yargı düzeyinde yakın anlamlılık vardır.

Yakın Anlamlı Yargılar

Anlam bakımından birbirinin yerini tam olarak tutmasa da birbirine yakın olan, birbirini açıklayan, destekleyen veya içeren cümlelerdir.

Aşağıdaki yargıları anlam ilişkilerine göre inceleyelim;

• Tiyatro eleştirmeni, izlediği oyunun en çarpıcı, en belirleyici yönlerini yakalayıp belgeler.
• Tiyatro eleştirisi, oyunun ayırıcı ve etkileyici yanlarına yönelik düşünceler içerir.

Yukarıdaki cümleler anlamca birbirinin yerini tam olarak tutmuyor; ancak her iki cümlede de tiyatroya yönelik eleştirinin niteliği vurgulanmaktadır. O nedenle bu cümleleri yakın anlamlı sayarız.

Yakın anlamlı cümlelere örnekler:

• Şiir öylesine bir dilsel düzenlemedir ki sözcüklerden biri çıkarılır ya da birinin yeri değiştirilirse şiirin tüm büyüsü bozulur.
• Şiirin güzelliği, sözcüklerin birbiriyle uyumundan gelir.

• Sözcük, şiirin en önemli öğesidir.
• Şiirde her sözcük bulunduğu yerde güzeldir.

• Yazdıklarımda hep gerçeğe bağlı kalırım; çünkü, ancak bu nitelikteki bir yapıt yüzyıllar boyunca değerini koruyabilir.
• Beğenilen, kalıcı yapıtlar her şeyi olduğu gibi yansıtırlar.

• Eskiden çok vakti yoktu, onun için çok uzun yazılar yazardı; şimdi vakti bol, daha kısa ve güzel yazılar yazıyor.
• Kısa ve özlü yazmak için uzun zamana ihtiyaç vardır.