Açıklamalı Atasözleri Sözlüğü

Açıklamalı Atasözleri Sözlüğü

Atasözü Nedir?

Toplumların asırlarca süren deneyimlerinden ve gözlemlerinden elde ettikleri yargılarını, ortak düşünce ve tutumlarını yansıtan; içinde mecazi bir anlam barındıran, eğitici ve öğretici pedegojik-didaktik) vasfı bulunan kalıplaşmış, kısa ve özlü söz; eş. Darb-ı mesel (ç. :Durub-ı emsal), Mesel, Sav.

Atasözlerinin Özellikleri:

  • Bu sözler törelere, geleneklere, tecrübelere, akla ve gerçeğe dayanır.
  • Halkın ortak düşüncesini, inancını, duyusunu, ahlak anlayışını, kültürünü, felsefesini yansıtırlar. Kültürün aynasıdırlar.
  • Eğitici ve öğreticidirler. (Didaktik)
  • Genellikle mecazi bir anlam taşırlar.
  • Anonimdirler. Halk arasında dilden dile dolaşarak gelecek kuşaklara aktarılırlar.
  • Söz ve mâna sanatlarıyla (secitezatcinasAkis, mübalağa) örülmüşlerdir.
  • Kalıplaşmış, doğal (tabii), kısa ve özlü sözlerdir.

Atasözlerimiz üzerine yapılmış bazı çalışmalar:

• Teshil Risalesi: Bizde atasözlerine ait ilk yazma eserdir. Mevlana Şemsettin’e aittir. 1480 de yazılan bu eserde 695 atasözü vardır.

• Durub-ı Emsal-i Osmaniye: Milli kütüphanemizin bazı demirbaş yazmalarıyla, halk şairlerinin (Atasözü destanları) ve divan şairlerinin (Manzume-i Durub-ı Emsaliye) gibi denemeleri bir yana bırakılırsa, gerçek anlamıyla, ilk atasözü kitabıdır. İlk baskısı 1863’de, İkinci baskısı 1870’de, üçüncü baskısı da -Ebüzziya Tevfik’in katıp karıştırdıklarıyla – 1884’de basılmıştır. Bu eserde 1800 atasözü vardır.

• Türk Atalar Sözü: Yeni Türk harfleriyle bu alanda ilk basılan eserdir. Muzaffer Lütfü Bey’e aittir. 1928’de basılmıştır.

• Türk Ata Sözleri, Mustafa Nihad Özön, 1952

• Türk Atalar Sözü ve Deyimleri, Feridun Fazıl Tülbentçi, 1963

• Atasözleri Sözlüğü, Ömer Asım Aksoy, 1965

AÇIKLAMALI ATASÖZLERİ SÖZLÜĞÜ