11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitap Okuma Listesi

11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı kitap okuma listesi, 18 Mayıs 2026 tarihli Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’ndaki dört tema esas alınarak hazırlanmıştır. Kitaplar yalnızca türlerine veya uzunluklarına göre değil; temanın içeriği, öğrenciden beklenen dil becerileri, edebiyat atölyesi çalışmaları ve değerler çerçevesi birlikte değerlendirilerek eşleştirilmiştir.

Listede Bir Diyeceğim Var!, Kültür Yolculuğu, Yaşamın İzinde ve Hayatın Aynası temaları için toplam 124 tematik eser önerisi bulunmaktadır. Bunların tamamının bir öğrenciye okutulması beklenmez. Amaç; öğretmenlerin, öğrencilerin ve ailelerin okuma düzeyine ve ilgi alanına uygun eseri seçebileceği güvenilir ve geniş bir havuz sunmaktır.

Önemli program notu: 2026 TDE Öğretim Programı’nda her temada iki okuma ve bir dinleme/izleme olmak üzere üç ana metnin tam metin olarak tahlil edilmesi öngörülür. Program, yıl boyunca okunacak bağımsız kitaplar için sabit bir “dört kitap” listesi vermez. Bu sayfadaki dört kitap ve bir filmden oluşan çekirdek rota uygulanabilir bir örnektir; zorunlu liste değildir.

2026 Programına Göre 11. Sınıf Tema ve Metin Türleri

11. sınıfta dört tema 43’er ders saatidir. Temalara ayrılan 172 saat ile okul temelli planlama için ayrılan 8 saat birlikte toplam 180 ders saatini oluşturur.

Mobil kullanıcılar için: Tablonun görünmeyen sütunlarını okumak için tablo üzerinde parmağınızı sağa-sola kaydırabilirsiniz.

Tema	Okuma metinleri	Dinleme / izleme	Konuşma çalışması	Yazma ürünü	Süre
1. Bir Diyeceğim Var!	Karagöz oyunu, mektup; ara metin: dilekçe	İletişim konulu çok modlu metin	İletişim engelleri üzerine drama	E-posta içeriği	43 saat
2. Kültür Yolculuğu	Türk dünyası hikâyesi, Orhun Abideleri; ara metin: hatıra ve Divânu Lugâti’t-Türk	Âşık tarzı şiir veya atışma	Görsellerden hareketle Türk dünyasının ortak kültürü	Çevrim içi müze izlenimi	43 saat
3. Yaşamın İzinde	Roman, biyografi; ara metin: tezkire	Radyo tiyatrosu	Roman kişisiyle hayalî röportaj	Diyaloğu başka bir türe dönüştürme	43 saat
4. Hayatın Aynası	Tiyatro, küçürek hikâye	Belgesel	Tiyatro metnini sahneleme	Belgesel afişi	43 saat

11. Sınıf Kitapları Nasıl Seçildi?

Program uyumu: Her eser; temanın konusu, metin türü, öğrenme çıktıları ve edebiyat atölyesi ürünüyle kurduğu ilişkiye göre değerlendirildi.
Türk dünyası önceliği: Programın 11. sınıfa ilişkin özel açıklaması doğrultusunda Azerbaycan, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar, Türkmen, Kırım ve diğer Türk dünyası edebiyatlarından seçkin örneklere yer verildi.
Tam ve güvenilir metin: Kısaltılmış veya aşırı sadeleştirilmiş baskılar yerine eserin bütünlüğünü koruyan güvenilir baskılar önerilir.
Nitelikli çeviri: Dünya edebiyatı eserlerinde çevirmeni belirtilmiş, eksiksiz ve Türkçesi güçlü baskılar tercih edilmelidir.
Okur çeşitliliği: Okuma alışkanlığı farklı öğrenciler için başlangıç, orta ve ileri düzey eserler aynı havuzda sunuldu.
Yaş ve içerik uygunluğu: Şiddet, savaş, ölüm, ayrımcılık veya ruhsal kriz gibi hassas unsurlar içeren eserler “Rehberlik” etiketiyle belirtildi.
Aynı sanatçı sınırı: Bu havuz alternatif göstermek için aynı yazardan birden fazla eser içerir. Gerçek ders planında aynı sanatçıdan biri ara metin olmak üzere en fazla iki metin seçilmesi kuralı gözetilmelidir.

Düzey etiketleri: “Başlangıç” akıcı ve görece kısa; “Orta” düzenli okuma alışkanlığı isteyen; “İleri” dil, yapı veya tarihsel bağlam bakımından daha çok çaba gerektiren eserleri gösterir. “Hacimli” yalnızca okuma yükünü, “Rehberlik” ise öğretmen veya aile ön değerlendirmesi gerektirebilecek hassas içeriği belirtir.

Aynı eserin farklı temalarda görünmesi hata değildir. Örneğin Beyaz Gemi, Türk dünyası kültürü bakımından “Kültür Yolculuğu”; insan-doğa ilişkisi bakımından başka bir sınıfın çevre temasıyla ilişkilendirilebilir. Eseri temaya bağlayan, onunla birlikte sorulan soru ve yapılan çalışmadır.

11. Sınıf İçin Örnek Dört Kitap ve Bir Film

Aşağıdaki çekirdek rota dört temayı dengeli biçimde temsil eder. Zümre kararı, okul imkânları ve öğrencilerin hazır bulunuşluğu dikkate alınarak aynı temadaki başka eserlerle değiştirilebilir.

No	Eser / yapım	Program bağlantısı
1	Karagöz Oyunlarından Seçmeler — Geleneksel; hazırlayan: Cevdet Kudret	Bir Diyeceğim Var!: geleneksel tiyatro, sözlü iletişim, yanlış anlama ve mizah
2	Beyaz Gemi — Cengiz Aytmatov	Kültür Yolculuğu: Türk dünyası, sözlü kültür, kimlik, değer aktarımı ve doğa
3	Bir Bilim Adamının Romanı: Mustafa İnan — Oğuz Atay	Yaşamın İzinde: roman-biyografi ilişkisi, bilim, emek ve idealizm
4	Köşebaşı — Ahmet Kutsi Tecer	Hayatın Aynası: modern Türk tiyatrosu, mahalle kültürü ve toplumsal değişim
5	Film: Vizontele — Yılmaz Erdoğan ve Ömer Faruk Sorak	İletişim araçlarının toplum, kültür ve gündelik hayat üzerindeki etkisi

Okuma Düzeyine Göre Alternatif Rotalar

Başlangıç rotası: Karagöz Oyunlarından Seçmeler, Beyaz Gemi, Sol Ayağım, Ah Şu Gençler.
Dengeli rota: Karagöz Oyunlarından Seçmeler, Gün Olur Asra Bedel, Bir Bilim Adamının Romanı: Mustafa İnan, Köşebaşı.
İleri rota: İblis, Abay Yolu I, Huzur, Godot’yu Beklerken.

11.1. Tema: Bir Diyeceğim Var!

Tema odağı: Kendini ifade etme, etkili iletişim ve günlük hayattaki iletişim sorunları.

2026 programındaki tür ve görevler: Programda Karagöz oyunu ve mektup okunur; dilekçe ara metin olarak kullanılır. İletişim engelleri drama ile işlenir, e-posta içeriği yazılır.

Öne çıkan değerler: Dostluk, saygı, sorumluluk, vatanseverlik.

Mobil kullanıcılar için: Tablonun görünmeyen sütunlarını okumak için tablo üzerinde parmağınızı sağa-sola kaydırabilirsiniz.

No	Eser ve yazarı	Tür / okuma düzeyi	Tema bağlantısı ve kısa içerik
1	Karagöz Oyunlarından Seçmeler Geleneksel; hazırlayan: Cevdet Kudret	Geleneksel tiyatro · Başlangıç	Yanlış anlama, söz oyunu, beden dili ve toplumsal iletişim üzerinden temanın doğrudan ana türüne bağlanır.
2	Ortaoyunu Geleneksel; hazırlayan: Cevdet Kudret	Geleneksel tiyatro · Orta	Kavuklu ile Pişekâr’ın konuşmaları üzerinden sözlü kültür, mizah ve iletişim çatışmaları incelenebilir.
3	Meddah Hikâyeleri Geleneksel; çeşitli derlemeler	Anlatı · Başlangıç	Tek anlatıcının ses, jest ve taklitlerle dinleyiciyle bağ kurmasını gösterir; sözlü anlatım çalışmasına uygundur.
4	Şair Evlenmesi Şinasi	Tiyatro · Başlangıç	Görücü usulü evlilik çevresinde yanlış anlaşılmayı, kalıplaşmış dili ve toplumsal iletişimi hicveder.
5	Ah Şu Gençler Turgut Özakman	Tiyatro · Başlangıç	Kuşaklar arası iletişimi ve gençlerin kendilerini anlatma çabasını sınıf içi canlandırmaya elverişli biçimde işler.
6	Buzlar Çözülmeden Cevat Fehmi Başkut	Tiyatro · Başlangıç	Yönetici-halk iletişimini, adalet ve sorumluluk kavramlarını mizahla tartışmaya açar.
7	Paydos Cevat Fehmi Başkut	Tiyatro · Orta	Bir öğretmenin çevresiyle yaşadığı değer ve iletişim çatışmaları üzerinden dürüstlük ve sorumluluğu düşündürür.
8	Köşebaşı Ahmet Kutsi Tecer	Tiyatro · Orta	Mahalledeki farklı sesleri buluşturur; konuşma dili, toplumsal değişim ve geleneksel tiyatro ilişkisini görünür kılar.
9	Keşanlı Ali Destanı Haldun Taner	Tiyatro · Orta · Rehberlik	Söylenti, kahraman imgesi ve toplumun bireyi nasıl anlattığı üzerinden açık-örtük iletiyi sorgulatır.
10	Sersem Kocanın Kurnaz Karısı Haldun Taner	Tiyatro · Orta	Tiyatro içinde tiyatro tekniğiyle söz, rol, ton ve seyirciyle iletişimin etkisini karşılaştırmaya imkân verir.
11	Eşeğin Gölgesi Haldun Taner	Tiyatro · Orta	Küçük bir anlaşmazlığın dil ve çıkar çatışmasıyla büyümesini hiciv yoluyla işler.
12	Rumuz Goncagül Oktay Arayıcı	Tiyatro · Orta	İlan, rumuz ve mektuplaşma çevresinde kurulan iletişim biçimlerini toplumsal bir çerçevede ele alır.
13	Fehim Paşa Konağı Turgut Özakman	Tiyatro · Orta	Güç, korku, söylenti ve yanlış bilginin insan ilişkilerini nasıl yönlendirdiğini sahne diliyle gösterir.
14	Nalınlar Necati Cumalı	Tiyatro · Başlangıç	Aile içi iletişim, gelenek ve bireysel tercih çatışmasını canlı diyaloglarla işler.
15	Ocak Turgut Özakman	Tiyatro · Orta	Aile bireylerinin ekonomik sıkıntılar karşısındaki konuşma ve susma biçimlerini çözümlemeye uygundur.
16	Mektuplar Sabahattin Ali	Mektup · Orta	Yazarın gündelik hayatını, duygularını ve düşüncelerini mektubun içten anlatımıyla izletir.
17	Ziya’ya Mektuplar Cahit Sıtkı Tarancı	Mektup · Orta	Şairin Ziya Osman Saba’ya yazdığı mektuplarla dostluk, edebiyat ve kişisel ifade biçimleri incelenebilir.
18	Canım Aliye, Ruhum Filiz Sabahattin Ali	Mektup · Orta · Rehberlik	Aile bağlarını ve ayrılık duygusunu özel mektuplar üzerinden gösterir; tarihsel bağlamla okunmalıdır.
19	Şehir Mektupları Ahmet Rasim	Mektup/fıkra · İleri	İstanbul gözlemlerini konuşma diline yaklaşan üslupla aktarır; hitap, mizah ve dönem söz varlığı çalışılabilir.
20	Avrupa Mektupları Cenap Şahabettin	Gezi/mektup · İleri	Gözlem ile kişisel izlenimin mektup biçiminde nasıl birleştiğini gösterir.
21	Genç Bir Şaire Mektuplar Rainer Maria Rilke	Mektup · Orta	Sanat, yalnızlık ve gelişim üzerine bir gence yöneltilen düşüncelerle öğüt verici iletişimi örnekler.
22	İnsancıklar Fyodor Dostoyevski	Mektup-roman · Orta · Rehberlik	İki yalnız insanın mektupları üzerinden empatiyi, yoksulluğu ve kendini yazıyla ifade etmeyi işler.
23	Genç Werther’in Acıları Johann Wolfgang von Goethe	Mektup-roman · Orta · Rehberlik	Yoğun duyguların mektupla aktarımını gösterir; ruhsal kriz ve intihar temaları nedeniyle rehberlikle okunmalıdır.
24	Milena’ya Mektuplar Franz Kafka	Mektup · İleri · Rehberlik	Yakınlık, uzaklık ve benlik algısının özel mektuplardaki dilini inceleme fırsatı verir.
25	Babaya Mektup Franz Kafka	Mektup · Orta · Rehberlik	Baba-oğul ilişkisindeki korku ve iletişimsizliği tek yönlü bir hesaplaşma metni üzerinden ele alır.
26	Handan Halide Edip Adıvar	Mektup-roman · İleri · Rehberlik	Farklı kişilerin mektuplarıyla bakış açısı, öz anlatım ve ilişkilerdeki iletişim sorunları karşılaştırılabilir.
27	Mektup Aşkları Leylâ Erbil	Roman · İleri · Rehberlik	Mektupların samimiyet kadar kurgu, maske ve güç ilişkisi de taşıyabileceğini modern anlatımla sorgular.
28	İnsan İnsana Doğan Cüceloğlu	Psikoloji/iletişim · Başlangıç	Dinleme, empati, beden dili ve sağlıklı iletişim üzerine gündelik hayata uygulanabilir bir tamamlayıcı okumadır.
29	Momo Michael Ende	Roman · Başlangıç	Gerçek dinlemenin iyileştirici gücünü ve insanların zaman baskısı altında birbirlerinden uzaklaşmasını anlatır.
30	Küçük Prens Antoine de Saint-Exupéry	Anlatı · Başlangıç	Dinlemek, anlamak, sorumluluk almak ve görünüşün ötesine geçmek üzerine simgesel bir iletişim metnidir.

11.2. Tema: Kültür Yolculuğu

Tema odağı: Türk dünyası, dil-kültür ilişkisi, ortak hafıza ve millî kimlik.

2026 programındaki tür ve görevler: Programda Türk dünyasından bir hikâye ile Orhun Abideleri’nden bir bölüm okunur; hatıra ve Divânu Lugâti’t-Türk ara metinleri kullanılır. Âşık tarzı şiir dinlenir/izlenir ve çevrim içi müze izlenimi yazılır.

Öne çıkan değerler: Adalet, estetik, özgürlük, saygı, vatanseverlik.

Mobil kullanıcılar için: Tablonun görünmeyen sütunlarını okumak için tablo üzerinde parmağınızı sağa-sola kaydırabilirsiniz.

No	Eser ve yazarı	Tür / okuma düzeyi	Tema bağlantısı ve kısa içerik
1	Orhon Yazıtları Hazırlayan/çeviren: Talât Tekin	Yazıt · İleri	Türkçenin tarihî gücünü, devlet-millet ilişkisini ve ortak hafızayı birincil kaynak niteliğinde tanıtır.
2	Divânu Lugâti’t-Türk’ten Seçmeler Kâşgarlı Mahmud	Sözlük/kültür metni · İleri	Türkçenin söz varlığını, atasözlerini ve 11. yüzyıl Türk dünyasının kültürel coğrafyasını gösterir.
3	Dede Korkut Hikâyeleri Anonim	Destansı hikâye · Orta	Oğuzların aile, yiğitlik, dayanışma ve sözlü kültür değerlerini ortak anlatılar üzerinden taşır.
4	Seyahatnâme’den Seçmeler Evliya Çelebi	Gezi yazısı · İleri	Osmanlı coğrafyasındaki şehirleri, insanları ve kültürel çeşitliliği canlı gözlem ve anlatımla tanıtır.
5	Beyaz Gemi Cengiz Aytmatov	Roman · Başlangıç · Rehberlik	Kırgız sözlü kültürünü, Boynuzlu Maral Ana efsanesini ve çocuk dünyasını doğa-insan ilişkisiyle birleştirir.
6	Gün Olur Asra Bedel Cengiz Aytmatov	Roman · İleri · Hacimli · Rehberlik	Kazak bozkırını, mankurt anlatısını ve modernleşme karşısında hafıza-kimlik sorununu işler.
7	Toprak Ana Cengiz Aytmatov	Roman · Başlangıç · Rehberlik	Savaşın Kırgız köy yaşamına etkisini emek, toprak, annelik ve dayanışma üzerinden anlatır.
8	Cemile Cengiz Aytmatov	Roman · Başlangıç	Kırgız köy kültürü içinde aşk, sanat ve bireysel tercih temalarını lirik bir anlatımla işler.
9	İlk Öğretmenim Cengiz Aytmatov	Roman · Başlangıç	Eğitimin dönüştürücü gücünü Kırgız bozkırı, toplumsal değişim ve idealist öğretmenlik üzerinden gösterir.
10	Elveda Gülsarı Cengiz Aytmatov	Roman · Orta · Rehberlik	Bir insan ile atın ortak hikâyesinden hareketle gelenek, emek, bağlılık ve değişen toplum düzenini sorgular.
11	Abay Yolu I Muhtar Avezov	Biyografik roman · İleri · Hacimli	Abay’ın yetişme sürecini Kazak toplumunun gelenekleri, çatışmaları ve sözlü kültürü içinde anlatır.
12	Kara Sözler Abay Kunanbay	Hikmet/nesir · Orta	Eğitim, ahlak, çalışma ve toplum üzerine kısa düşüncelerle Kazak aydınlanmasının temel sesini tanıtır.
13	Gece ve Gündüz Abdülhamid Süleyman Çolpan	Roman · İleri · Rehberlik	Türkistan’da toplumsal dönüşümü, kadınların konumunu ve özgürlük arayışını tarihî bağlamda işler.
14	Ötken Günler Abdulla Kâdirî	Roman · İleri · Hacimli · Rehberlik	Özbek toplumunun 19. yüzyıldaki hayatını aşk, gelenek ve siyasal çekişmeler çevresinde anlatır.
15	Korkunç Yıllar Cengiz Dağcı	Roman · Orta · Rehberlik	Kırım Türklerinin savaş, işgal ve kimlik mücadelesini bireysel tanıklık duygusuyla aktarır.
16	Yurdunu Kaybeden Adam Cengiz Dağcı	Roman · Orta · Rehberlik	Yurtsuzluk, aidiyet ve hafıza sorununu Kırım Türklerinin tarihî tecrübesiyle ilişkilendirir.
17	Onlar da İnsandı Cengiz Dağcı	Roman · Orta · Rehberlik	Kırım’daki köy hayatının bozulmasını insanlık, komşuluk ve baskı kavramları üzerinden anlatır.
18	O Topraklar Bizimdi Cengiz Dağcı	Roman · Orta · Rehberlik	Toprak, vatan ve kültürel aidiyet duygusunu savaşın yıkıcı etkileriyle birlikte işler.
19	Heyder Baba’ya Selam Şehriyar	Şiir · Orta	Çocukluk, köy hayatı, ana dili ve Azerbaycan kültürünü içten bir sesle buluşturan uzun şiirdir.
20	Uzaktaki Kardeşime Mağcan Cumabay	Şiir seçkisi · Orta	Türk dünyası kardeşliği, ortak tarih ve özgürlük duygusunu şiir diliyle görünür kılar.
21	İblis Hüseyin Cavid	Manzum tiyatro · İleri · Rehberlik	Savaş, kötülük ve insan iradesini Azerbaycan romantizminin güçlü şiirsel diliyle tartışır.
22	Seçme Şiirler Ahmed Cevad	Şiir · Orta	Vatan, özgürlük ve kültürel kardeşlik duygusunu Azerbaycan şiirinin önemli bir temsilcisinden tanıtır.
23	Gülüstan Bahtiyar Vahabzade	Manzume · İleri	Azerbaycan’ın bölünmüşlüğü üzerinden tarih, vatan ve ortak kimlik bilincini işler.
24	Seçme Şiirler Mahtumkulu Firaki	Şiir · Orta	Türkmen dili, birlik düşüncesi, ahlak ve hayat bilgeliğini klasik bir şairin sesiyle sunar.
25	Seçme Şiirler Abdullah Tukay	Şiir · Orta	Tatar halkının dili, kültürü, eğitim ideali ve millî bilincini şiir örnekleriyle tanıtır.
26	Dilde, Fikirde, İşte Birlik İsmail Gaspıralı’dan seçme yazılar	Makale/fikir yazısı · İleri	Türk dünyasında ortak dil, eğitim ve modernleşme düşüncesini doğrudan yazarın metinlerinden izletir.
27	Altın Işık Ziya Gökalp	Masal/efsane · Başlangıç	Türk kültürüne ait masal ve efsane malzemesini yeni kuşaklara aktaran tamamlayıcı bir seçkidir.
28	Türkçenin Sırları Nihad Sâmi Banarlı	Deneme · Orta	Dil sevgisi, kelimelerin tarihî yolculuğu ve kültürel hafıza arasındaki bağı örneklerle açıklar.
29	Beş Şehir Ahmet Hamdi Tanpınar	Deneme/gezi · İleri	Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul’u tarih, mimari, musiki ve hafıza katmanlarıyla okur.
30	Babil’de Ölüm İstanbul’da Aşk İskender Pala	Roman · İleri · Hacimli	Bir yazma eserin yolculuğu üzerinden Doğu-Batı kültürlerini, klasik şiiri ve tarihî hafızayı buluşturur.

11.3. Tema: Yaşamın İzinde

Tema odağı: Yazarın hayatı, dünya görüşü ve kişiliği ile eser, üslup ve kurmaca arasındaki ilişki.

2026 programındaki tür ve görevler: Programda roman ve biyografi okunur; tezkire ara metin olarak kullanılır, radyo tiyatrosu dinlenir. Bir roman kişisiyle hayalî röportaj yapılır ve diyalog başka bir türe dönüştürülür.

Öne çıkan değerler: Dostluk, duyarlılık, estetik, saygı, vatanseverlik.

Mobil kullanıcılar için: Tablonun görünmeyen sütunlarını okumak için tablo üzerinde parmağınızı sağa-sola kaydırabilirsiniz.

No	Eser ve yazarı	Tür / okuma düzeyi	Tema bağlantısı ve kısa içerik
1	Bir Bilim Adamının Romanı: Mustafa İnan Oğuz Atay	Biyografik roman · Orta	Mustafa İnan’ın yaşamını roman tekniğiyle anlatır; biyografi, kurmaca, bilim etiği ve idealizm için doğrudan tema eseridir.
2	Dokuzuncu Hariciye Koğuşu Peyami Safa	Roman · Başlangıç · Rehberlik	Yazarın hastalık tecrübesiyle ilişkilendirilebilen roman, otobiyografik iz ile kurmaca arasındaki sınırı tartıştırır.
3	Mai ve Siyah Halit Ziya Uşaklıgil	Roman · İleri	Ahmet Cemil’in edebiyat ve hayat karşısındaki hayalleri üzerinden sanatçı kişiliği ve dönem gerçekliği incelenebilir.
4	Huzur Ahmet Hamdi Tanpınar	Roman · İleri · Hacimli	Mümtaz’ın iç dünyasıyla İstanbul, musiki, tarih ve medeniyet düşüncesini birleştirir; yazar-eser ilişkisine elverişlidir.
5	Kürk Mantolu Madonna Sabahattin Ali	Roman · Orta · Rehberlik	İçe kapanmış bir kahramanın geçmişini anlatırken yalnızlık, kimlik ve görünüş-gerçeklik karşıtlığını işler.
6	Aylak Adam Yusuf Atılgan	Roman · İleri · Rehberlik	Kentte anlam ve sahici ilişki arayan bireyin bilincini modernist tekniklerle yansıtır.
7	Martin Eden Jack London	Roman · Orta · Hacimli · Rehberlik	Yazar olma tutkusu, sınıf atlama ve başarı düşüncesi üzerinden Jack London’ın hayatıyla karşılaştırmalı okunabilir.
8	Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi James Joyce	Roman · İleri · Rehberlik	Bir sanatçı benliğinin oluşumunu bilinç, aile, eğitim ve toplum baskısı çevresinde modernist anlatımla verir.
9	Küçük Prens Antoine de Saint-Exupéry	Anlatı · Başlangıç	Yazarın pilotluk deneyimleriyle çöl, yolculuk ve insan ilişkileri arasındaki bağın araştırılmasına uygundur.
10	Sol Ayağım Christy Brown	Otobiyografi · Başlangıç	Bedensel engellere rağmen yazma ve resim yoluyla kendini gerçekleştiren sanatçının yaşam öyküsünü anlatır.
11	Yaşama Tutkusu Irving Stone	Biyografik roman · Orta · Hacimli · Rehberlik	Vincent van Gogh’un sanat arayışını yaşamöyküsü ile kurmaca arasındaki ilişki içinde ele alır.
12	İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar Stefan Zweig	Biyografik anlatı · Orta	Tarihte dönüm noktası oluşturan kişileri kısa, dramatik yaşam kesitleriyle tanıtır.
13	Suyu Arayan Adam Şevket Süreyya Aydemir	Otobiyografi · Orta · Rehberlik	Bir aydının hayat ve fikir yolculuğunu yakın tarihin değişimleri içinde öz eleştirel bir bakışla aktarır.
14	Bir Dinozorun Anıları Mîna Urgan	Anı · Orta	Edebiyat, akademi ve gündelik hayatı mizahlı bir üslupla birleştirerek yazar kişiliğini görünür kılar.
15	Mor Salkımlı Ev Halide Edip Adıvar	Anı · Orta · Rehberlik	Çocukluk, eğitim ve Osmanlı’nın son dönemine ilişkin hatıraları bir yazarın oluşum süreciyle ilişkilendirir.
16	Anamın Kitabı Yakup Kadri Karaosmanoğlu	Anı · Başlangıç	Çocukluk ve aile çevresinin yazarın duygu dünyası ile anlatımına nasıl kaynaklık ettiğini gösterir.
17	Zeytindağı Falih Rıfkı Atay	Anı · Orta · Rehberlik	Birinci Dünya Savaşı yıllarını kişisel tanıklık ve gözlemle aktarır; anı-tarih ilişkisini sorgulatır.
18	Çankaya Falih Rıfkı Atay	Anı/biyografi · İleri · Hacimli	Atatürk ve Cumhuriyet’in kuruluş çevresini tanıklık, portre ve tarihî olaylar üzerinden anlatır.
19	Mehmet Âkif: Hayatı, Seciyesi, Sanatı Mithat Cemal Kuntay	Biyografi · İleri · Hacimli	Mehmet Âkif’in kişiliğini, sanatını ve yaşadığı dönemi yakından tanıyan bir yazarın gözünden verir.
20	Tek Adam I Şevket Süreyya Aydemir	Biyografi · İleri · Hacimli	Mustafa Kemal’in çocukluk ve yetişme yıllarını geniş tarihî bağlam içinde ele alır.
21	Atatürk: Bir Milletin Yeniden Doğuşu Lord Kinross	Biyografi · Orta · Hacimli	Atatürk’ün hayatı ile bir toplumun dönüşümünü bir arada sunar; farklı biyografi yaklaşımlarıyla karşılaştırılabilir.
22	Mavi Sürgün Halikarnas Balıkçısı	Anı · Orta	Bodrum sürgününün bir kültür ve deniz sevgisine dönüşmesini güçlü mekân anlatımıyla işler.
23	Kafa Kâğıdı Necip Fazıl Kısakürek	Otobiyografi · İleri · Rehberlik	Yazarın çocukluk ve gençlik yıllarını seçici hatırlama ve güçlü ben-anlatımıyla sunar.
24	Bir Devrin Romanı Halit Fahri Ozansoy	Anı/portre · İleri	Edebiyat çevrelerini ve sanatçıları kişisel hatıralar yoluyla tanıtarak dönem-yazar ilişkisini kurar.
25	Portreler Yusuf Ziya Ortaç	Portre/anı · Orta	Edebiyat ve kültür dünyasından kişileri gözlem, anekdot ve üslup özellikleriyle anlatır.
26	Tezkiretü’ş-Şuarâ’dan Seçmeler Latîfî	Tezkire · İleri	Şairlerin hayatı ve sanatı hakkında klasik biyografi geleneğinin dilini ve değerlendirme ölçütlerini gösterir.
27	Meşâirü’ş-Şuarâ’dan Seçmeler Âşık Çelebi	Tezkire · İleri	Şair portrelerini canlı ayrıntılarla verir; modern biyografiyle karşılaştırma yapmaya uygundur.
28	Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar Mehmet Fuat Köprülü	Araştırma/biyografi · İleri · Hacimli	Ahmed Yesevî ve Yunus Emre’yi tarihî-kültürel çevreleriyle ele alan akademik bir başvuru eseridir.
29	Balzac: Bir Yaşamöyküsü Stefan Zweig	Biyografi · İleri · Hacimli	Balzac’ın hayatını, yazma tutkusunu ve eser dünyasını güçlü bir psikolojik portreyle ilişkilendirir.
30	Benim Üniversitelerim Maksim Gorki	Otobiyografik roman · Orta · Rehberlik	Resmî eğitim dışındaki hayat tecrübelerinin bir yazarın düşünce ve sanat dünyasını nasıl kurduğunu gösterir.

11.4. Tema: Hayatın Aynası

Tema odağı: Edebî eser, gündelik hayat ve kişisel deneyim; tiyatro ile küçürek hikâye.

2026 programındaki tür ve görevler: Programda tiyatro ve küçürek hikâye okunur, belgesel izlenir. Tiyatro metni sahnelenir ve belgesel için afiş hazırlanır.

Öne çıkan değerler: Adalet, çalışkanlık, dürüstlük, saygı, vatanseverlik.

Mobil kullanıcılar için: Tablonun görünmeyen sütunlarını okumak için tablo üzerinde parmağınızı sağa-sola kaydırabilirsiniz.

No	Eser ve yazarı	Tür / okuma düzeyi	Tema bağlantısı ve kısa içerik
1	Köşebaşı Ahmet Kutsi Tecer	Tiyatro · Orta	Bir mahalledeki gündelik hayatı ve toplumsal değişimi çok sesli sahne yapısıyla yansıtır.
2	Keşanlı Ali Destanı Haldun Taner	Tiyatro · Orta · Rehberlik	Gecekondu çevresini, kahraman yaratma mekanizmasını ve adalet arayışını epik tiyatroyla işler.
3	Midas’ın Kulakları Güngör Dilmen	Tiyatro · Başlangıç	Mitolojik bir anlatıyı iktidar, sanat ve gerçeği söyleme cesareti çevresinde yeniden yorumlar.
4	Buzlar Çözülmeden Cevat Fehmi Başkut	Tiyatro · Başlangıç	Kasaba hayatındaki adaletsizlikleri ve kamu sorumluluğunu güldürü yoluyla sahneye taşır.
5	Paydos Cevat Fehmi Başkut	Tiyatro · Orta	Geçim sıkıntısı yaşayan bir öğretmenin dürüstlük sınavını gündelik hayatın içinden anlatır.
6	Ocak Turgut Özakman	Tiyatro · Orta	Ekonomik zorluklar karşısındaki bir ailenin dayanışma ve çatışmalarını gerçekçi diyaloglarla işler.
7	Vatan yahut Silistre Namık Kemal	Tiyatro · İleri	Vatan sevgisi, fedakârlık ve sorumluluğu Tanzimat tiyatrosunun tarihî atmosferi içinde ele alır.
8	Şair Evlenmesi Şinasi	Tiyatro · Başlangıç	Gelenek, görücü usulü evlilik ve yanlış anlamayı kısa, sahnelenebilir bir komediyle yansıtır.
9	Reis Bey Necip Fazıl Kısakürek	Tiyatro · Orta · Rehberlik	Adalet, merhamet ve vicdanı sert bir yargıçtaki dönüşüm üzerinden tartışır.
10	Bir Adam Yaratmak Necip Fazıl Kısakürek	Tiyatro · İleri · Rehberlik	Bir sanatçının kurmacası ile hayatı arasındaki ürpertici benzerliği, sorumluluk ve kader ekseninde işler.
11	Ah Şu Gençler Turgut Özakman	Tiyatro · Başlangıç	Gençlerin günlük sorunlarını, kuşak çatışmalarını ve kendini ifade etme ihtiyacını sahneye taşır.
12	Rumuz Goncagül Oktay Arayıcı	Tiyatro · Orta	Evlilik, ekonomik sıkışmışlık ve toplumsal beklentileri mizah ve eleştiriyle anlatır.
13	Sersem Kocanın Kurnaz Karısı Haldun Taner	Tiyatro · Orta	Oyunculuk anlayışları ve sahne hayatı üzerinden sanat ile gündelik gerçeklik ilişkisini kurar.
14	Eşeğin Gölgesi Haldun Taner	Tiyatro · Orta	Basit bir anlaşmazlığın hukuk, siyaset ve çıkar ilişkileri içinde nasıl büyüdüğünü gösterir.
15	Fehim Paşa Konağı Turgut Özakman	Tiyatro · Orta	Osmanlı’nın son dönemindeki korku ve güç ilişkilerini mizahi, hareketli bir sahne düzeniyle yansıtır.
16	Nalınlar Necati Cumalı	Tiyatro · Başlangıç	Geleneksel aile düzeni ile gençlerin seçimleri arasındaki çatışmayı sıcak bir köy atmosferinde işler.
17	Duvarların Ötesi Turgut Özakman	Tiyatro · Orta · Rehberlik	Suç, toplum ve yeniden başlama ihtimalini kapalı bir mekândaki gerilim üzerinden tartışır.
18	Othello William Shakespeare	Trajedi · Orta · Rehberlik	Kıskançlık, güvensizlik ve yönlendirilmenin insan hayatındaki yıkıcı sonuçlarını gösterir.
19	Hamlet William Shakespeare	Trajedi · İleri · Rehberlik	Eylem, vicdan, iktidar ve aile ilişkilerini çok katmanlı bir trajedi içinde ele alır.
20	Macbeth William Shakespeare	Trajedi · Orta · Rehberlik	Hırsın ve iktidar tutkusunun bireyi ve toplumu nasıl bozduğunu sahne diliyle anlatır.
21	Antigone Sophokles	Trajedi · Orta · Rehberlik	Devlet buyruğu ile vicdan arasındaki çatışmayı adalet ve sorumluluk kavramlarıyla düşündürür.
22	Kral Oidipus Sophokles	Trajedi · Orta · Rehberlik	Gerçeği arama, sorumluluk ve kader karşısında insanın konumunu yoğun bir dramatik yapıyla işler.
23	Cimri Molière	Komedi · Başlangıç	Para tutkusunun aile hayatını ve insan ilişkilerini nasıl bozduğunu gülmeceyle yansıtır.
24	Bir Halk Düşmanı Henrik Ibsen	Tiyatro · Orta	Kamu yararı, çoğunluk baskısı ve gerçeği söyleme sorumluluğunu çevre sorunu üzerinden tartışır.
25	Bir Bebek Evi Henrik Ibsen	Tiyatro · Orta · Rehberlik	Aile içindeki rol, özgürlük ve birey olma mücadelesini gerçekçi tiyatroyla ele alır.
26	Godot’yu Beklerken Samuel Beckett	Tiyatro · İleri	Bekleme, umut ve gündelik tekrarları alışılmadık bir sahne diliyle sorgulayan modern tiyatro örneğidir.
27	Martı Anton Çehov	Tiyatro · İleri · Rehberlik	Sanat tutkusu, karşılıksız sevgi ve değişen hayat beklentilerini gündelik konuşmaların altında işler.
28	Vişne Bahçesi Anton Çehov	Tiyatro · İleri	Bir ailenin ve toplumsal sınıfın değişim karşısındaki tutumunu sembolik bir mekân çevresinde yansıtır.
29	Binbir Hece Ferit Edgü	Küçürek hikâye · İleri	Çok kısa anlatılarda eksilti, çağrışım ve okurun anlam kurma rolünü görünür kılar.
30	Do Sesi Ferit Edgü	Küçürek hikâye · Orta	Az sözle yoğun bir hayat kesiti kurar; söylenen ile sezdirilen arasındaki farkı çalıştırır.
31	İşte Deniz, Maria Ferit Edgü	Küçürek hikâye · İleri	Kısa biçim, sessizlik, yalnızlık ve insan hâllerini yoğunlaştırılmış anlatımla sunar.
32	Doğu Öyküleri Ferit Edgü	Kısa/küçürek hikâye · Orta	Doğu’daki hayat gerçekliğini yalın, çarpıcı ve eksiltili metinlerle okura yaklaştırır.
33	Yanık Saraylar Sevim Burak	Öykü · İleri · Rehberlik	Parçalı yapı ve deneysel dil aracılığıyla gündelik hayatın görünmeyen gerilimlerini yansıtır.
34	Yaşamasız Vüs’at O. Bener	Öykü · İleri · Rehberlik	İnsan ilişkilerini, yalnızlığı ve hayatın sıkışmışlığını yoğun, örtük ve deneysel bir anlatımla işler.

11. Sınıf Tema Temelli Okuma ve Edebiyat Atölyesi Önerileri

Mobil kullanıcılar için: Tablonun görünmeyen sütunlarını okumak için tablo üzerinde parmağınızı sağa-sola kaydırabilirsiniz.

Tema	Uygulanabilir çalışma	Ortaya çıkacak ürün
Bir Diyeceğim Var!	Bir edebî mektubu e-postaya dönüştürme; hitap, ton, açık-örtük ileti ve iletişim engellerini karşılaştırma	E-posta, kısa drama ve öz değerlendirme formu
Kültür Yolculuğu	Türk dünyası eserlerindeki ortak kelime, motif, mekân ve değerleri haritalama; seçilen kelimeleri Divânu Lugâti’t-Türk ile ilişkilendirme	Dijital kültür haritası veya çevrim içi müze günlüğü
Yaşamın İzinde	Yazarın hayatından doğrulanabilir üç unsurun eserde nasıl dönüştüğünü metin kanıtlarıyla inceleme	Yazar-eser dosyası, hayalî röportaj veya radyo tiyatrosu
Hayatın Aynası	Bir tiyatro sahnesini canlandırma ve aynı hayat durumunu 100 kelimeyi aşmayan küçürek hikâyeye dönüştürme	Sahneleme, küçürek hikâye ve belgesel afişi

İçeriği Hazırlayan: Murat AKINCI, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

11. Sınıf Kitap Okuma Listesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu listedeki 124 eserin tamamı zorunlu mu?

Hayır. Bu sayfa, 2026 TDE öğretim programındaki dört temaya göre hazırlanmış geniş bir öneri havuzudur. Her öğrenci için ortak ve zorunlu bir kitap listesi değildir.

11. sınıfta kaç kitap okutulmalı?

Program bağımsız kitap sayısını sabitlemez. Dört temayı temsil eden dört tam eser uygulanabilir bir çekirdek oluşturabilir; okulun ve öğrencilerin durumuna göre bu sayı artırılabilir veya eserler alternatifleriyle değiştirilebilir.

Programdaki “üç ana metin” üç kitap anlamına mı gelir?

Hayır. Her temada iki okuma ve bir dinleme/izleme ana metninin tam metin tahlili yapılır. Bu ana metinlerin her biri mutlaka bağımsız bir kitap olmak zorunda değildir.

11. sınıfta Türk dünyası eserlerine neden geniş yer verildi?

2026 programı, 11. sınıfta Türk dilinin kullanımına ilişkin farkındalık oluşturmak amacıyla Türk dünyası edebiyatından seçkin örneklere yer verilmesini özellikle istemektedir.

Aynı yazardan birden fazla kitap önerilmesi programa aykırı mı?

Öneri havuzunda alternatif göstermek amacıyla aynı yazardan birden fazla eser bulunabilir. Öğretmen ana ve ara metinleri belirlerken aynı sanatçıdan biri ara metin olmak üzere en fazla iki metin seçilmesi kuralını uygulamalıdır.

“Rehberlik” etiketi kitabın uygun olmadığı anlamına mı gelir?

Hayır. Etiket; şiddet, savaş, ölüm, ayrımcılık, ruhsal kriz veya yetişkinlik deneyimi gibi konularda öğretmenin kullanılacak baskıyı önceden incelemesini ve sınıfın özelliklerini gözetmesini önerir.

Dünya edebiyatı eserlerinde hangi baskı tercih edilmeli?

Eserin tam metnini veren, çevirmeni açıkça belirtilmiş ve Türkçesi güçlü baskılar seçilmelidir. Sayfa sayısı yayınevine göre değişebildiği için yalnızca kitabın kalınlığına göre karar verilmemelidir.

Film, kitap okumanın yerine geçebilir mi?

Hayır. Film, programdaki dinleme/izleme ve karşılaştırma becerilerini destekleyen tamamlayıcı bir materyaldir. Kitabın yerine değil, kitapla birlikte farklı anlatım imkânlarını incelemek için kullanılmalıdır.

Kaynak ve İlgili İçerikler

Millî Eğitim Bakanlığı, Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı, 18 Mayıs 2026: metin seçimi ilkeleri (s. 17-18) ve 11. sınıf temaları (s. 133-169).
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Konuları
9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitap Okuma Listesi
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitap Okuma Listesi

Son güncelleme: Eylül 2026. Eser seçerken okul zümre kararı, öğrencilerin hazır bulunuşluluğu, kullanılacak baskı ve güncel okul imkânları birlikte değerlendirilmelidir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitap Okuma Listesi