Nedir?Türk Dili ve Edebiyatı

Kojan nedir? Şlok nedir?

Kojan nedir? Şlok nedir?

Kojan-Şlok: Altay Türklerinde şarkı, türkü anlamında kullanılan sözcükler.

Türklerin en eski edebiyat ürünleri arasında şiirin, o zamanki terim ile “koşug“un ayrı bir yeri vardır.

Türklerde o zaman şiir için türüne göre;

  • koşug,
  • kojan,
  • koşma,
  • takşut,
  • takmak,
  • küg,
  • şlok,
  • padak,
  • kavi,
  • baş,
  • başik,
  • sagu;

Osmanlı döneminde nazım denmiştir. Günümüzde ise şiir denmektedir.


Bugün “kojan-şlok” terimi bir nazım biçimi anlamında kullanılmaz; daha çok Türk boylarında görülen sözlü şiir–müzik geleneğinin adlandırmalarından biridir. Bu nedenle, kojan-şlok kavramı şiirin yapı özelliklerinden çok onun işlevi (duygu anlatma, ezgiyle söyleme, topluluk içinde icra etme) yönüyle önem taşır. Altay, Tuva ve Sayan bölgesi Türkleri arasında türkü söyleme geleneği hâlâ canlı olduğundan, “kojong/kojan” sözcüğü modern Altay türkülerinin adlarında veya açıklamalarında da yer almaktadır.

Altayca – Orijinal şarkı sözleri

Altay baatır biçikte
Argımak attar tınıcı
Alıp baatır kojonı
Altay kalık iydeziEki kıldu toopşurım
Erik pesten oynozın
O’skus uul baatırı
Andan kyştap ol barzın

Kaan Altaydın içinde
Karkıragan kay kojon
Alıp baatır keberin
aydıp bereten kay kojon

Oyno, oyno toopşurım
Oygor kalık tındazın
Cırga, jırga toopşurım
Caş jyrekter kayılzın

Caş oskurim ortodo
Cayılıp barzın kay kojon
Caandar bergen tuucını
Camandap bis aytpaylık

Al – sanastı kodurip
Çorçok aydıp cureyin
Kay kuuçındı cogodip
Kaykaladıp iyeyin

Bu Altay Savaşçısı’nın destanıdır
Argımak (asil) atının homurtusuyla
Büyük savaşçının şarkısıyla
Altayların gücü ileİki telli topşurumun üzerinde
Bir kimsesiz bir çocuğun şarkısını
çalmak için yanıp tutuştum
Bir savaşçı avlanmaya giderken bir kuş gibi uçuyor

Altay khan a dalmış gitmişken
Mırıldanıyor tuvan şarkısını
Büyük savaşçının kurganında
bırakın onun tuvan şarkısını aktaralım

çal ,çal benim topşurum
yaşlı bilge insanlarımızı canlandır
neşelen düğün et tapşurum
Genç kalpler yumuşadı

Gençlerimizle yetişiyor
serpiliyor yayılıyor Tuvan şarkıları
Bu zorluklar besliyor yetiştiriyor gazelleri
Atalarımızı övüyor

Dalgın kederleri yükseltiyor
Bu sagu bizi çekip çıkarır ilham verir teşvik eder
Tuvan hikâyeleri ok gibi çıkar
Bu hayretler onlara ulaşır

Başa dön tuşu