Cümlede Anlam Konu Testi-6

1. İnsan sürekli bir savaşın içindedir. (I) Sürekli bir “sevgi”nin de… (II) Bu ikisini birbirinden ayırmak olanaksızdır. (III) Ancak bir husus üzerinde durmak istiyorum. (IV) Sevgi’nin savaş sırasında daha önem kazandığı bir gerçektir. (V) Sözgelimi, Silahlara Veda’daki Christine’le Hanry’nin sevgisi savaş ortamında sevginin daha çok ihtiyaç ve önemli olduğunu bize gösterir.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi, bir önceki cümledeki düşüncenin örneklendirmesidir?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

2. Her yazarın kendine özgü bir anlatım biçimi vardır. (I) Ancak çocuk kitapları söz konusu olduğunda dil ve anlatım bakımından bir iki noktayı göz önünde bulundurmak gerekir. (II) Çocuklar yalın ve duru bir anlatımdan hoşlanırlar. (III) Günlük dilde pek kullanılmayan sözcük ve deyimleri anlamakta güçlük çekerler. (IV) Uzun ve karmaşık paragrafları zor okur ve kavrarlar. (V) Yersiz benzetme ve tasvirlerden canları sıkılır.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinden başlanarak çocuk kitapları yazarlarının dikkate alması gereken özellikler verilmektedir?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

3. Aşağıdaki cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklı bir özellik gösterir?

A) Bu şiir kitabı, edebiyatımıza yeni bir soluk getirecektir.
B) Kitaptaki şiirleri okuyunca insan yarınlara büyük bir özlem duyuyor.
C) Soyut konuları ele alması, şiirlerin anlaşılmasını güçleştiriyor.
D) Bu şiirleri okurken siz de çocukluk günlerinize özlem duyacaksınız.
E) Bu kitapta yer alan şiirlerin hepsi hece ölçüsüyle yazılmış.

4. Düşüncelerimizin bizden çalındığını haykırmadan önce bu fikirlerin gerçekten bizim olup olmadığını araştıralım. Edebiyattan başka endişesi olmayan bir zeka bilir ki, hiç kimse başkasının kendisinden evvel düşünmediği şeyi düşünmekle övünemez. Bilir ki bir fikrin değeri yalnız anlatımındadır ve eski bir düşünceye yeni bir söyleyiş getirmek, işte bütün sanat ve insanlığa nasip olabilecek tek yaratma budur.
Yukarıdaki parçaya göre, bir sanat eserinde önemli olan nedir?
A) Özgünlük B) Üslup C) Gerçekçilik D) Evrensellik E) İçerik

5. “Daha iyisi ve güzeli nasıl yazılabilir?” düşüncesinden hareketle eserler verdim. Bana “üslup sahibi” iltifatında bulunan dostlarıma sadece “Türkçe işçisi” olarak bilinmek benim için yeterli bir sıfat olacaktır, cevabını verdim.
Bu parçanın yazarına söylenen “üslup sahibi” sözüyle yazarın hangi özelliği anlatılmak istemiştir?
A) Anadilinin bütün özelliklerini bildiği
B) Sanatsız ve anlaşılır bir anlatımının olduğu
C) Abartıdan hoşlanmadığı
D) Türkçeyi kullanmada özgünlüğü yakaladığı
E) Türkçeyi çok sevdiği

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kanıtlama amacı” söz konusudur?
A) Bu müzeyi, geçen seneye göre daha çok insan gezmiş.
B) Kitabın son baskısı kalmamış, eser üç ay sonra tekrar basılacak.
C) Bu şiirlerin de çok güzel olduğunu seçtiğim birkaç örnekle göstereceğim.
D) Ahmet Vefik, tiyatro tarihimizin önemli isimlerinden biridir.
E) Şirketin, bu yıl daha çok kar ettiği ortaya çıkarılmıştır.

7. (I) Şairin içinde bir gurbet vardır ve biz, şiir gözetiminde sürekli o gurbete gider geliriz. (II) Şiir bir çeşit ağarmaya benzer; yani gece karanlıksa bari geceliğimiz beyaz olsun isteriz. (III) Ben şiire böyle bir teselli gözüyle bakarım. (IV) Şiir; bir kelime yatırımı, bir anılar toplamı, dili mümkün olduğu kadar enine boyuna değerlendirme çabasıdır. (V) Şiir, devamlı verimlilik istediği için, biz şiirin bütün boyutlarını ve sınırlarını denemek zorundayız.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir “tanım” yer almaktadır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

8. Aşağıdakilerden hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?
A) Sanatçı, bir olayı belgelere dayandırarak anlatmalıdır.
B) Bazı öyküler, hayale yer verdiğinden çocuklar tarafından çok okunuyor.
C) Şair, sıradan olayları ve insanları ele almayı ilke edinmiş.
D) Evleri yıktılar, çimenleri söktüler, yolları çamur içinde bıraktılar.
E) Yazarın sanat yapma kaygısına düştüğü hemen seziliyor.

9. Aşağıdaki cümlelerden hangisi öznel bir değerlendirmedir?

A) Bu eserin dili yöresel izler taşımaktadır.
B) Sanatçı, öyküsünü yazarken yaşanmış olaylardan yola çıktığını söylüyor.
C) Şiirde sözcüklerin yan ve mecaz anlamlarından yararlanması şiiri zenginleştirmiş.
D) Edebiyata şiirle başlayan bu üçlü, daha sonra farklı alanlara yönelmişler.
E) Eser, insanların doğa ile mücadelesini, yaşama sevincini anlatan ilk yerli yapıttır.

10. (I) Burası, kanatları çıkarılmış iki kapı ile iç içe geçilen kare şeklinde iki odaydı. (II) odalardan ikisi de aynı renkte duvar kağıtları ile kaplıydı. (III) Şehrin eski halini gösteren duvardaki tablo, insanı geçmişe götürüyordu. (IV) Daha küçük olan ikinci odayı koskoca bir karyola, olduğu gibi kaplamıştı. (V) Yere ise bir kenarı yırtılmış eski bir halı ancak sığmıştı.

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde “yorumlamaya” yer verilmiştir?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

11. Aşağıdakilerin hangisinde yazar “konu seçimi” üzerinde durmuştur?

A) Cümlelerimi gündelik konuşmalardaki gibi kısa ve yalın tuttum.
B) Duygu ve düşünceleri kahramanın bakış açısıyla sundum.
C) Bölümler arasında bir boşluk olmamasına özen gösterdim.
D) Sokaktaki sıradan bir olayı ayrıntılı bir şekilde verdim.
E) Bütün bölümlerde kahramanla okuyucu arasına girmekten sakındım.

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma yapılmamıştır?

A) O günkü gibi mutlu olduğumu bir daha hatırlamıyorum.
B) Köyler de şehirlerimiz gibi doğal güzelliğini kaybediyor.
C) Bu kaset, çıkanların içinde en fazla satılanıydı.
D) Rüzgarın uğultusu, gecenin karanlığı insanın içini ürpertiyordu.
E) Sanatçının son eseri de ilki kadar ilgi görmüştü.

13. (I) Bir ağacın kovuğunda yavru kuşlar, ısınmak için öteye beriye gidiyor, inliyorlardı. (II) Bir ses duyunca cıvıltılarını daha da yükselttiler. (III) Titreyen minik bacaklarıyla düşe kalka sevinircesine dışarıya çıktılar. (IV) Hayvanların solukları hissedilir derecedeydi. (V) Anneleri, ağzında bir lokmayla geri dönmüştü.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde yazar anlatıma duygularını katmıştır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

14. Her eşyanın bir yapılma amacı vardır. Bir çanta, içerinde gerekli belgeler, kitap …. vs. taşınmadıkça ne işe yarar? Soba, ısıtmadıktan sonra bir köşede durmuş baba ne! Gerçek sanat eseri de okuyucuna yeni bilgiler kazandırmamışsa, onun düşünce dünyasında yeni kapılar aralamamışsa beni ilgilendirmez.
Duygularını böyle dile getiren bir sanatçının, sanat eserinde aradığı özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Özgünlük B) Biçimsel tutarlık C) Yararlılık D) Akıcı bir anlatım E) Konu bütünlüğü

15. “Ne kadar söz varsa düne dair, şimdi yeni bir şey söylemek gerek.” diyen bir yazar, aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?
A) Taklitten uzak kalmayı
B) Tarafsız tutumlarla eser vermeyi
C) Evrenselliği yakalamayı
D) Etkileyici olmayı
E) Kendini aşmayı

16. (I) Eleştiri, bir sanat değildir, bir meslektir. (II) Bu düşünceyi zamanla kazandım. (III) Bir zamanlar bende çevremdekilerin etkisinde kalmış, eleştirinin bir sanat olduğunu savunmuştum. (IV) İnsan, hep aynı düşüncede olacak değil ya. (V) Buna en iyi örnek herhalde benim.
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde yazar, “özeleştiri” yapmıştır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

17. “Resim, müzik, tiyatro, şiir…, hepsi de kendi
sözcükleriyle yeniden yaratılmış dillerdir.”
Yukarıdaki söz ile anlatılmak istenen nedir?
A) Her sanat, dil üzerine kurulur.
B) Her sanatın kendine özgü bir dili vardır.
C) Sanatın değeri, diliyle değil, özgünlüğüyle ölçülür.
D) Dil yönüyle, bir sanat dalı diğerinden üstün değildir.
E) Dilleri ayrı da olsa sanat eserleri ortak düşünceleri dile getirir.

Cevaplar + Açıklamalar

1.
✅ E) V.
IV. cümlede genel düşünce (sevginin savaşta daha önemli olması) belirtiliyor. V. cümlede bu düşünce Silahlara Veda örneğiyle somutlaştırılıyor.

2.
✅ B) II.
II. cümleden itibaren çocuk kitaplarında dikkat edilmesi gereken özellikler sıralanıyor (yalın anlatım, sözcük seçimi, paragraf uzunluğu vb.).

3.
✅ E) Bu kitapta yer alan şiirlerin hepsi hece ölçüsüyle yazılmış.
Nesnel, ölçülebilir bir bilgi. Diğerleri öznel değerlendirme içeriyor.

4.
✅ B) Üslup
Parçada “bir fikrin değeri yalnız anlatımındadır” deniyor. Yani, sanat eserinde önemli olan üslup.

5.
✅ D) Türkçeyi kullanmada özgünlüğü yakaladığı
“Üslup sahibi” → dile özgünlük ve farklı bir anlatım kazandırma özelliğini ifade eder.

6.
✅ C) Bu şiirlerin de çok güzel olduğunu seçtiğim birkaç örnekle göstereceğim.
“Örnekle göstereceğim” ifadesi doğrudan kanıtlama amacını taşıyor.

7.
✅ D) IV.
“Şiir; bir kelime yatırımı, bir anılar toplamı…” → tanım cümlesi.

8.
✅ B) Bazı öyküler, hayale yer verdiğinden çocuklar tarafından çok okunuyor.
Yargı (çok okunuyor) + gerekçe (hayale yer vermesi).

9.
✅ C) Şiirde sözcüklerin yan ve mecaz anlamlarından yararlanması şiiri zenginleştirmiş.
“Zenginleştirmiş” → öznel değerlendirme.

10.
✅ C) III.
“Tablo, insanı geçmişe götürüyordu.” → gözlemin ötesinde yorum.

11.
✅ D) Sokaktaki sıradan bir olayı ayrıntılı bir şekilde verdim.
Burada doğrudan “konu seçimi”ne vurgu yapılmış.

12.
✅ D) Rüzgarın uğultusu, gecenin karanlığı insanın içini ürpertiyordu.
Benzetme/duygu var ama karşılaştırma yok.

13.
✅ C) III.
“Sevinircesine dışarıya çıktılar.” → duygusal bir yorum eklenmiş.

14.
✅ C) Yararlılık
Sanat eserinin okuyucuya “yeni bilgiler, düşünce dünyasında yeni kapılar açması” gerektiği söyleniyor → yararlılık anlayışı.

15.
✅ A) Taklitten uzak kalmayı
“Düne dair sözler” → eski, taklit; “yeni bir şey söylemek gerek” → özgünlük, taklitten uzak durma.

16.
✅ C) III.
“Bir zamanlar … eleştirinin bir sanat olduğunu savunmuştum.” → geçmişteki yanlış görüşünü kabul ediyor, bu da özeleştiri.

17.
✅ B) Her sanatın kendine özgü bir dili vardır.
“Resim, müzik, tiyatro, şiir… hepsi kendi sözcükleriyle yeniden yaratılmış dillerdir.” ifadesi bunu anlatıyor.