Edat Grubu ve Özellikleri, Örnekleri
Edat grubu, bir isim unsuru ile bir çekim edatından oluşan kelime grubudur.
“ile, için, kadar, göre, diye, rağmen, karşı, doğru, gibi, dolayı…” edatları ile yapılır.
- Yaşadığım gibi, çocuklar için…
Ayrıca bakınız ⇒ Edatlar ve Özellikleri
» İsim unsuru başta, edat sonda bulunur.
- İnsan gibi, çalışmasına rağmen, bir demet çiçek ile…
» Birleşme ismin ve edatın türüne göre ekli veya eksiz olur.
- Yaşamak için
- Sen-in gibi
- Deniz-e doğru
- Bun-dan dolayı
- bu kadar-ı-n-ı
- senin gibi-s-i
» İsim unsuru kelime grubu olabilir.
- Hür maviliğin bittiği son hadde kadar
- Bozulup dağılmak üzere
- İlk uçuştan sonra yuvaya dönmeyi başaran yavru serçeler gibi
» Birden fazla isim unsuru bulunabilir.
- Yorgunluğuna, uykusuzluğuna rağmen
- Bir avuç buğday, bir tutam ot, bir karış toprak için
» Edat grubu cümlede ve kelime grubu içinde sıfat, zarf ve isim olarak kullanılır.
- Bu paranın ne kadarı sizin? (iyelik eki almış, isim gibi kullanılmış, nesne olmuş)
- Her şey bıraktığım gibiydi. (ek-fiilin “di”li geçmiş zaman çekimi ile isim gibi kullanılmış, yüklem olmuş)
- Keskin bir ışık, etrafımızda bir zafer borusu gibi çınlıyor.
- Dokuzuncu Hariciye Koğuşu’na doğru ağaçların bile sıhhatine imrenerek yürüdüm.
- Vücudum, büyük bir korku ile, öne doğru eğildi.
- Derenin sağ tarafındaki sırtta on beş yirmi kadar çadır vardı.
- Bizim perişanlığımız, gönülleri toplamak içindir.
- O anda utançtan ölecek gibiydi. (isim, yüklem)
- Onun gibisi nerede bulunur? (isim, özne)
» Cümlede çoğunlukla zarf veya edat tümleci olur.
- Sabaha kadar ders çalıştık. (zarf tümleci)
- Eve doğru yürüdüm. (edat tümleci)
» Grubun vurgusu isim üzerindedir.
» Edat grupları cümleye çeşitli anlamlar katar:
- Ders çalışmak için odasına çekildi. (amaç)
- Sıkıldığı için dışarı çıktı. (neden, dışarıya çıkmanın sebebi)
- Bu ayakkabıyı babam için aldım (özgülük)
- Bu iş için kaç lira ödedin? (karşılık)
- Senin için sorun yok tabi. (görelik)
- Bizim için ne diyorlar? (hakkımızda)
- Sizin için üç kişilik yer ayrıldı. (aitlik)
- Tüm bu hazırlıklar bizim içindi. (isim, yüklem)
- Vatan için ölenler yüreğimizde yaşarlar. (uğur, amaç, özne)
- Kurt gibi acıkmıştım. (benzerlik)
- Kurşunlar, yağmur gibi yağıyordu. (zarf, benzetme)
- Uyandığı gibi yataktan fırladı. (zarf, anında, zaman anlamı katmış)
- Konuşmak üzere ayağa kalktı. (amaç)
- Acele edin, güneş batmak üzere. (zamanda yakınlık)
- Konuştuğumuz üzere yarın buluşacağım. (gibilik)
- Tam da yola çıkmak üzereydik.
- Bizi boş vaatlerle kandırdılar. (araç)
- Hasan yaşlı annesiyle oturuyordu. (beraberlik)
- Arabanın gürültüsüyle irkildi. (neden)
- Biz de onlar kadar başarılıyız. (eşitlik, benzerlik, ölçüsünde)
- Gül kadar güzelsin. (benzerlik)
- Mektubu okuyunca köyünü görmüş kadar sevindi. (gibi)
- Bir ton kadar kömür almış(ölçü, aşağı yukarı)
- Ne kadar güçlü bir adam…(zarf)
- Evin deniz kadar havuzu var. (sıfat)
- Vefasızlığın bu kadarını da görmemiştim. (isim, ad tamlamasında tamlanan)
- Dershaneye kadar gidelim. (edat tümleci)
- Başbakana göre enflâsyon düşük. (açısından)
- Ayağını yorganına göre uzat. (bakarak, ölçüsünde, uygunluk, kadar)
- Allah dağına göre kış verir. (uygunluk)
- Anlatılanlara göre ikisi de suçluymuş. (bakılırsa, yönünden)
- Siz bana göre daha gençsiniz. (karşılaştırma)
- Edebiyata karşı ilgim vardı. (hakkında, yönelik)
- Denize karşı bir balkonu var. (yönelik)
- Yağmur sabaha karşı yeniden başlamıştı. (doğru)
- Sabaha karşı uyuyabildim. (zarf öbeği)
- Terfi edeyim diye yağcılık yapıyor. (amaç)
- Yağmur yağıyor diye dışarı çıkmadı. (neden)
- Ormana doğru yürüdük.
- Akşama doğru geldiler. (zarf öbeği)
- Zayıflıktan dolayı sık sık hastalanıyor.
- Çalışmadığından ötürü canı sıkılıyor.
- Çok uğraşmama karşın başaramadım.
- Tanımamasına rağmen onu takdir ediyordu.
- Okuldan beri hiç susmadı.
- Kar, sabahtan beri yağıyor.
KELİME (SÖZCÜK) GRUPLARI
1. İsim Tamlamaları
2. Sıfat Tamlaması
3. İsim – Fiil Grubu
4. Sıfat – Fiil Grubu
5. Zarf – Fiil Grubu
6. İkilemeler (Tekrar Grubu)
7. Edat Grubu
8. Bağlama, Aitlik, Unvan, Ünlem, Sayı Grupları
9. Kısaltma Grupları
10. Birleşik İsim
