Dillerin Sınıflandırılması ve Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri Konu Testi

1. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri doldurunuz.
• Türkçenin dâhil olduğu dil grubunun en önemli özelliği kelime türetirken…………….faydalanmasıdır.
• Türkçe köken olarak_dil ailesindendir ve yapı bakımından……………………….bir dildir.
• Dil aileleri……………………….ve……………………….bakımından sınıflandırılır.
• Yapı bakımından dünya dilleri…………….,…………………,……………………..diye grup l andırılır.

2. Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgi doğ ru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
( ) Türkçe, Hami-Sa mi dil ailesinin bir üyesidir.
( ) Türkçede ekl er her zaman sona gelir.
( ) Türkçe yapı bakımından tek heceli dill erin en büyük temsilcisidir.
( ) “Gidiyorum ben eve akşam.” cümlesi Türkçenin cümle dizimine uygun değildir.
( ) Al manca, Türkçe ile akraba bir dildir.
( ) Moğolca, Türkçe ile akraba bir dildir.

3. Aşağıdakilerden hangisi dil ailesi değildir?
A) Ural-Altay         B) Eskimo-Teleut         C) Hami-Sa mi
D) Çin-Tibet            E) Hint-Avrupa

4. Aşağıdakilerden hangisi Türkçe kurallara göre türetilmiştir?
A) Bivefa       B) Maksat     C) Tel evizyon  D) Uçak         E) Makas

5. Aşağıdakilerden hangisi Türkçeyle akraba bir dildir?
A) Yunanca          B) Farsça        C) Çince     D) Fransızca       E) Moğolca

6. Aşağıdaki ülkelerden hangisinin resmî dili Türkçe değildir?
A) Azerbaycan B) Kazakistan C) Özbekistan  D) Kırgızistan E) Afganistan

7. Aşağıdakilerden hangisi Ural-Altay dillerinden değildir?
A) Romence   B) Macarca C) Fince D) Japonca E) Korece

CEVAPLAR

1. Boşluk Doldurma

• Türkçenin dâhil olduğu dil grubunun en önemli özelliği kelime türetirken eklerden faydalanmasıdır.
• Türkçe köken olarak Ural-Altay dil ailesindendir ve yapı bakımından eklemeli (agglutinatif) bir dildir.
• Dil aileleri köken (soy) ve yapı bakımından sınıflandırılır.
• Yapı bakımından dünya dilleri tek heceli (yalınlayan), eklemeli, bükümlü diye gruplandırılır.

2. Doğru / Yanlış

(Y) Türkçe, Hami-Sami dil ailesinin bir üyesidir.
(D) Türkçede ekler her zaman sona gelir.
(Y) Türkçe yapı bakımından tek heceli dillerin en büyük temsilcisidir. (Doğrusu: eklemeli dillerin temsilcisidir.)
(D) “Gidiyorum ben eve akşam.” cümlesi Türkçenin cümle dizimine uygun değildir.
(Y) Almanca, Türkçe ile akraba bir dildir. (Değil, Hint-Avrupa’dır.)
(D) Moğolca, Türkçe ile akraba bir dildir.

Aşağıdakilerden hangisi dil ailesi değildir? Doğru cevap: B) Eskimo-Teleut ✅

Aşağıdakilerden hangisi Türkçe kurallara göre türetilmiştir? Doğru cevap: D) Uçak ✅ (uç- fiilinden ekle türetilmiş Türkçe kelime)

Aşağıdakilerden hangisi Türkçeyle akraba bir dildir? Doğru cevap: E) Moğolca ✅

Aşağıdaki ülkelerden hangisinin resmî dili Türkçe değildir? Doğru cevap: E) Afganistan ✅ (Resmî diller: Peştuca ve Darice)

Aşağıdakilerden hangisi Ural-Altay dillerinden değildir? Doğru cevap: A) Romence ✅ (Hint-Avrupa dilidir)

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME- 2

1. Tarihî bir metin okuduğunuz zaman o metnin Türkçenin hangi devrine ait olduğunu belirleyebilmeniz için ne gibi özelliklerine bakarsınız?

2. Yaşadığı coğrafya, temasta bulunduğu medeniyet ve kültürler, milletlerin dillerini etkiler mi? Açıklayınız.

3. Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri doldurunuz.
• Türkçe,…………….,………………..,……………,……………….dönemlerine ayrılır.
• Eski Anadolu Türkçesi, Anadolu ve……………………….oluşmuştur.

4. Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgi doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
( ) Kutadgu Bilig Türkçe için önemli bir eserdir.
( ) Dede Korkut Hikâyeleri, Oğuzlar hakkında yazılmış bir eser değildir.
( ) Orta Türkçe Döneminde saf bir Türkçe kullanılmıştır.
( ) Atatürk “Türk Dil Kurumu”nun çalışmalarına özel ilgi duymuştur.

5. Aşağıdakilerden hangisi Türkçenin dönemlerinden biri değildir?
A) Eski Türkçe Dönemi            B) Çağdaş Türkçe Dönemi
C) Asıl Türkçe Dönemi             D) Orta Türkçe Dönemi            E) Yeni Türkçe Dönemi

6. Atatürk’ün Türk dili için yaptığı çalışımalar hangi ilke ile ilgilidir?
A) Halkçılık          B) Milliyetçilik       C) Devletçilik      D) Laiklik          E) İnkılapçılık

7. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün Türkçenin gelişimi ile ilgili yaptığı çalışmalardan değildir?
A) Türk Dil Kurumunu kurması
B) Ağızlardan Türkçe kelimeler derletmesi
C) Türk lehçeleri sözlüklerini Türkiye Türkçesine kazandırması
D) Türk Tarih Kurumunu kurması
E) Türk dili çalışmaları için kongreler düzenlemesi

8. Aşağıdakilerden hangisi 18. yy. dan sonra oluşan Türk yazı dillerinden değildir?
A) Kazakça    B) Tatarca    C) Kırgızca   D) Türkiye Türkçesi   E) Türkmence

CEVAPLAR

1. Tarihî bir metin okuduğunuz zaman o metnin Türkçenin hangi devrine ait olduğunu belirleyebilmeniz için ne gibi özelliklerine bakarsınız?

• Kullanılan alfabe,
• Ses özellikleri (ünsüz değişmeleri, ünlü uyumları),
• Kelime hazinesi (Arapça, Farsça etkisi olup olmaması),
• Eklerin kullanımı,
• Cümle yapısı.

2. Yaşadığı coğrafya, temasta bulunduğu medeniyet ve kültürler, milletlerin dillerini etkiler mi? Açıklayınız.

Evet. Çünkü coğrafya ve temas edilen medeniyetler dilden kelime alıntılarını, telaffuz özelliklerini, yazı dilini ve kültürel ifadeleri etkiler. Örneğin Türkçe, Arapça ve Farsça ile yoğun etkileşim içinde olmuştur.

3. Boşluk Doldurma

• Türkçe, Eski Türkçe, Orta Türkçe, Yeni Türkçe, Çağdaş Türkçe dönemlerine ayrılır.
• Eski Anadolu Türkçesi, Anadolu ve Rumeli sahasında oluşmuştur.

4. Doğru / Yanlış

(D) Kutadgu Bilig Türkçe için önemli bir eserdir.
(Y) Dede Korkut Hikâyeleri, Oğuzlar hakkında yazılmış bir eser değildir. (Doğrusu: Oğuzlar hakkında yazılmıştır.)
(Y) Orta Türkçe Döneminde saf bir Türkçe kullanılmıştır. (Doğrusu: Arapça-Farsça etkisi artmıştır.)
(D) Atatürk “Türk Dil Kurumu”nun çalışmalarına özel ilgi duymuştur.

5. Aşağıdakilerden hangisi Türkçenin dönemlerinden biri değildir?

C) Asıl Türkçe Dönemi ✅

6. Atatürk’ün Türk dili için yaptığı çalışmalar hangi ilke ile ilgilidir?

B) Milliyetçilik ✅

7. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün Türkçenin gelişimi ile ilgili yaptığı çalışmalardan değildir?

D) Türk Tarih Kurumunu kurması ✅ (Bu, dil değil tarih alanındaki çalışmadır.)

8 Aşağıdakilerden hangisi 18. yy.’dan sonra oluşan Türk yazı dillerinden değildir?

D) Türkiye Türkçesi ✅ (Türkiye Türkçesi 13.–15. yy. arasında Eski Anadolu Türkçesi’nden doğmuştur.)

ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Köken bakımından diller belli başlı hangi sınıflara ayrılmıştır?
2. Yapı bakımından diller hangi özelliklerine göre gruplandırılmıştır?
3. Atatürk’ün, Türkçenin sadeleşmesi için yaptığı çalışmaları söyleyiniz.
4. Türkler Anadolu’ya gelince dillerinde nasıl bir değişme ve gelişme oldu?
5. Türkçenin köken bakımından dünya dilleri arasındaki yeri nedir?

6. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri doldurunuz.
• ………………..Atatürk tarafından Türk dilini geliştirmek için kurulmuştur.
• Orta Türk çe Döneminde dilimize…………………..ve…………………dillerinden pek çok kural ve kelime girmiştir.
• “Türk” kelimesi ilk kez………………Döneminde kullanılmıştır.

7. Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgi doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
( ) Dünya dilleri, ögelerinin dizilişine göre sınıflandırılmıştır.
( ) Türkçe, Hint-Avrupa dil ail esine mensuptur.
( ) Türkçe, yapı bakımından sondan ekl emeli bir dildir.
( ) Türkçe, Ural-Altay dil grubunun Altay kol undandır.
( ) Türkçede kel imelerin önüne gel en ekl er de vardır.
( ) Türk adı ilk defa yazılı olarak Göktürk Yazıtları’nda geçmiştir.
( ) Türkçe, sadece Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde konuşulur.
( ) Türkçe, Anadolu’da yeni özellikler kazanmıştır.

8. Eski Türkçede kelime başında bulunan “k”ler günümüzde hangi sese dönüşmüştür?
A) t         B) z         C) b            D) g              E) m

9. “gel-“ fiilinin Eski Türkçeden günümüz Türkçesine geIişinde hangi ses olayı görülür?
A) Ünsüz düşmesi    B) Kaynaşma    C) İkizleşme   D) Ünsüz değişmesi    E) Göçüşme

10. Aşağıdaki dillerden hangisi Türkiye Türkçesiyle ilişkili değildir?
A) Azerice    B) Kırgızca    C) Kazakça    D) Rusça    E) Özbekçe

11. Türkçe, Anadolu’da hangi tarihten sonra yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır?
A) 1453    B)1248    C) 1071    D) 1923    E) 1402

12. Türkçe, yapı bakımından hangi dil grubundandır?
A) Tek heceli    B) Çekimli    C) Önden eklemeli   D) Sondan eklemeli    E) İki heceli

13. Türkiye Türkçesi hangi ağız esas alınarak şekillendirilmiştir?
A) İstanbul    B) Konya    C) Ankara    D) Karaman    E) Erzurum

CEVAPLAR

1. Köken bakımından diller belli başlı hangi sınıflara ayrılmıştır?

• Hint-Avrupa
• Hami-Sami
• Bantu
• Çin-Tibet
• Ural-Altay

2. Yapı bakımından diller hangi özelliklerine göre gruplandırılmıştır?

Dünya dilleri yapı bakımından:

• Tek heceli (yalınlayan)
• Eklemeli (agglutinatif)
• Bükümlü (çekimli)
  diller olarak gruplandırılır.

3. Atatürk’ün, Türkçenin sadeleşmesi için yaptığı çalışmaları söyleyiniz.

• 1932’de Türk Dil Kurumu’nu kurdurdu.
• Türk dil kurultaylarını düzenletti.
• Ağızlardan kelime derletme çalışmalarını destekledi.
• Dilin sadeleşmesi için sade Türkçe ile yazılmasını teşvik etti.

4. Türkler Anadolu’ya gelince dillerinde nasıl bir değişme ve gelişme oldu?

Türkler Anadolu’ya gelince Türkçe, Arapça ve Farsçadan birçok kelime aldı; yeni kültür ve medeniyet çevresiyle etkileşerek Eski Anadolu Türkçesi dönemini oluşturdu.

5. Türkçenin köken bakımından dünya dilleri arasındaki yeri nedir?

Türkçe, köken bakımından Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlıdır.

6. Boşluk Doldurma

• Türk Dil Kurumu, Atatürk tarafından Türk dilini geliştirmek için kurulmuştur.
• Orta Türkçe Döneminde dilimize Arapça ve Farsça dillerinden pek çok kural ve kelime girmiştir.
• “Türk” kelimesi ilk kez Göktürkler (Köktürkler) Döneminde kullanılmıştır.

7. Doğru / Yanlış

(Y) Dünya dilleri, ögelerinin dizilişine göre sınıflandırılmıştır. (Doğrusu: köken ve yapı bakımından)
(Y) Türkçe, Hint-Avrupa dil ailesine mensuptur.
(D) Türkçe, yapı bakımından sondan eklemeli bir dildir.
(D) Türkçe, Ural-Altay dil grubunun Altay kolundandır.
(Y) Türkçede kelimelerin önüne gelen ekler de vardır. (Türkçede ön ek yoktur, ekler sona gelir.)
(D) Türk adı ilk defa yazılı olarak Göktürk Yazıtları’nda geçmiştir.
(Y) Türkçe, sadece Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde konuşulur. (Orta Asya ve Balkanlar’da da konuşulur.)
(D) Türkçe, Anadolu’da yeni özellikler kazanmıştır.

8. Eski Türkçede kelime başında bulunan “k”ler günümüzde hangi sese dönüşmüştür?

D) g ✅

9. “gel-” fiilinin Eski Türkçeden günümüz Türkçesine gelişinde hangi ses olayı görülür?

D) Ünsüz değişmesi ✅ (kel- → gel-)

10. Aşağıdaki dillerden hangisi Türkiye Türkçesiyle ilişkili değildir?

D) Rusça ✅

11. Türkçe, Anadolu’da hangi tarihten sonra yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır?

C) 1071 ✅ (Malazgirt Zaferi’nden sonra)

12. Türkçe, yapı bakımından hangi dil grubundandır?

D) Sondan eklemeli ✅

13. Türkiye Türkçesi hangi ağız esas alınarak şekillendirilmiştir?

A) İstanbul ✅

Ayrıca bakınız->

• Dillerin Sınıflandırılması Konu Testi
• Dillerin Sınıflandırılması