Tanzimat Edebiyatı Doğru-Yanlış Soruları
Tanzimat Edebiyatı Doğru-Yanlış Soruları
1. ( ) Edebiyat tarihçileri, Batı edebiyatı tesirinde yenileşen ve gelişen edebiyatımızı Şinasi ile başlatmaktadırlar.
2. ( ) Tanzimat döneminde ilk tiyatro eserini Namık Kemal yazmıştır.
3. ( ) Batı edebiyatından yapılan ilk şiir tercümelerini Tercümei Manzume adıyla 1859’da Şinasi yayınlar. Bunu Yusuf Kâmil Paşa’nın Fenelon’dan çevirdiği ilk tercüme roman Telemaque (Telemak) takip eder.
4. ( ) Tanzimat döneminde çıkan ilk özel gazete Muhbir’dir.
5. ( ) Batı’dan yapılan ilk edebî tercüme Münif Paşa’nın Fransızcadan çevirdiği Muhâverâtı Hikemiyye (Felsefî Diyologlar)’dır. 1859’da yayınlanan bu eserde, Fenelon, Fontenelle, Voltaire’den toplanan bazı diyaloglar yer almaktadır.
6. ( ) Tanzimat edebiyatının birinci dönemi sosyal bir karakter gösterir. Bu dönem 1860 1876 yıllarını kapsar. Sanatçılar Türk edebiyatının çağdaşlaştırılması için çaba sarf ederler; ancak bunun bir program dâhilinde yapıldığını söylemek zordur.
7. ( ) Tanzimat döneminde edebiyatımıza giren roman türünün edebiyatımızdaki ilk denemesini Namık Kemal İntibah romanıyla yapmıştır.
8. ( ) Gazeteler, edebî türlerin halka tanıtılmasında, tefrika usûlünün yaygınlaşmasında, makale türünün edebiyatımıza girmesinde, tercüme faaliyetlerinin hız kazanmasında ve “tenkit” türünün doğmasında büyük rol oynamıştır.
9. ( ) Tanzimat döneminde halka seslenmek
isteyen sanatçılar “umum halkın kolaylıkla anlayabileceği” bir dille yazmak isterler, ancak yetişme tarzlarından kaynaklanan kelime hazineleri ve devrin okuyucu kesiminin dil anlayışı bu isteklerini gerçekleştirmelerine engel olur. Tam anlamıyla bir sadeleşme gerçekleşmez.
10. ( ) Basın tarihimizde Takvimi Vakâyi’den
sonra çıkarılan ikinci gazete Ceridei Havadis olmuştur.
11. ( ) Edebiyatımızda ilk çeviri roman Yusuf
Kamil Paşa’nın Taaşşukı Talat ve Fitnat adlı eseridir.
12. ( ) Gazetecilik hayatına Tercümanı Ahval’de başlayan Şinasi 24. sayıdan sonra gazeteden ayrılmış ve 27 Haziran 1862’de Tasviri Efkâr’ı yayınlamıştır. Gazeteye Tasviri Efkâr adının verilmesinin nedeni bu başlığın “fikirlerin belirtilmesi” anlamına gelmesidir.
13. ( ) Takvimi Vakâyi’nin resmî gazete olması dolayısı ile dünya ölçüsünde haberler vermediği öne sürülerek siyasî bir baskı neticesinde William Churchill tarafından 1840’ta Ceridei Havadis adlı gazete çıkarılır.
14. ( ) Tanzimat edebiyatıyla dilimize siyaset,
hukuk, eğitim, edebiyat vs. alanlar ve teknik aletlerle ilgili kavramlar girer. Bu kavramlar, edebî eserlerde üslûp kadar muhtevayı da değiştirir.
CEVAPLAR
- (Doğru) → Batı etkisindeki edebiyat Şinasi ile başlatılır.
- (Yanlış) → İlk tiyatro eseri Şinasi’nin Şair Evlenmesi’dir, Namık Kemal değil.
- (Doğru) → 1859’da Şinasi’nin Tercüme-i Manzume’si, ardından Yusuf Kamil Paşa’nın Telemak çevirisi.
- (Yanlış) → İlk özel gazete Tercüman-ı Ahvâl’dir (1860), Muhbir değil.
- (Doğru) → Münif Paşa’nın Muhaverat-ı Hikemiyye’si ilk edebî tercümedir.
- (Doğru) → Birinci dönem (1860–1876) sosyal karakterlidir, ama programlı değildir.
- (Yanlış) → İlk roman denemesi Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’ıdır (1872). Namık Kemal’in İntibah’ı (1876) ilk edebî roman sayılır.
- (Doğru) → Gazeteler edebiyatın gelişiminde büyük rol oynamıştır.
- (Doğru) → Sadeleşme istenmiş ama tam anlamıyla gerçekleşmemiştir.
- (Doğru) → Takvim-i Vekayi’den sonra ikinci gazete Ceride-i Havadis’tir.
- (Yanlış) → İlk çeviri roman Yusuf Kamil Paşa’nın Telemak’ıdır, Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat değildir.
- (Doğru) → Şinasi, Tercüman-ı Ahvâl’den ayrılıp Tasvir-i Efkâr’ı çıkarmıştır.
- (Doğru) → Ceride-i Havadis, William Churchill tarafından çıkarılmıştır.
- (Doğru) → Tanzimat edebiyatıyla pek çok yeni kavram ve terim dilimize girmiştir.
