Birleşik Sıfatlar

Birleşik Sıfatlar

Yapısında birden fazla kelime barındıran sıfatlardır.

Külyutmaz öğretmen, mirasyedi gençler, boşboğaz insanlar, boğazına düşkün adam, birtakım sorunlar, cana yakın çocuk…

Birleşik sıfatlar ikiye ayrılır:

a) Kaynaşmış Birleşik Sıfatlar

Anlamca kaynaşmış sıfatlardır. Birden fazla kelimenin sözlük anlamlarından az ya da çok uzaklaşarak, aralarına ek ya da kelime girmeyecek şekilde birleşerek oluşturdukları sıfatlardır.

Örnekler:

  • Canciğer dost,
  • vatansever sanatçı,
  • pisboğaz çocuk,
  • mirasyedi gençler,
  • kahverengi elbise,
  • eşsesli kelimeler,
  • birkaç adam,
  • herhangi bir öğretmen,
  • biraz zaman,
  • birtakım elbiseler…

b) Kurallı Birleşik Sıfatlar

Kurallı birleşik sıfatlar çeşitli yollarla oluşurlar:
­

  • Sıfat tamlaması + “-lİ” yapım eki

büyük yapraklı ağaçlar, dost bakışlı insanlar, kısa boylu asker, büyük kapılı bina, kırık camlı ev…

  • ­Sıfat tamlaması + “lIk” eki

yarım günlük mesai, üç kuruşluk iş…

  • ­İsim + iyelik eki + sıfat

salonu büyük (bir) ev, çenesi düşük adam, saçı uzun bebek, rengi soluk kumaş…

  • ­Takısız isim tamlaması + “-lİ” yapım eki

taş duvarlı ev, aslan yürekli çocuk, demir kapılı bahçe…

  • ­İsim + “-DEn” ayrılma hâl eki + isim-fiil

kulaktan dolma bilgiler…

­

  • İkileme + isim

evsiz barksız insanlarımız, tatsız tuzsuz işlerimiz, irili ufaklı eşyalar…

  • ­İsim + ek + fiilimsi + isim

işini bilir memur

  • ­Deyim + isim

cana yakın arkadaşlar, çenesi düşük insan…

Kaynak: Sıfatlar konu anlatımı