
Prof. Dr. Asaf Savaş Akat (3 Şubat 1943, Ankara), Türk iktisatçı, akademisyen ve yazardır. İstanbul Bilgi Üniversitesinin kurucu rektörü olan Akat; iktisat teorisi, Türkiye ekonomisi ve ekonomi politikaları üzerine çalışmalarıyla tanınır. Gazete yazıları ve televizyon programlarıyla da geniş bir okur ve izleyici kitlesine ulaşmıştır.
Akat’ın meslek yaşamı, üniversite hocalığı, özel sektör deneyimi ve ekonomi yayıncılığını bir araya getirir. Kitapları ve söyleşileri birlikte okunduğunda, ekonomik sorunları tarihsel ve toplumsal bağlamlarıyla değerlendirmeye önem verdiği görülür.
Kısaca Asaf Savaş Akat
| Bilgi | Açıklama |
| Doğumu | 3 Şubat 1943, Ankara |
| Mesleği | İktisatçı, akademisyen, yazar |
| Lisans eğitimi | İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, 1966 |
| Rektörlük görevi | İstanbul Bilgi Üniversitesi, 1996–1998 |
| Çalışma alanları | Makroiktisat, iktisat politikaları, büyüme ve Türkiye ekonomisi |
| Başlıca ödülü | 1984 Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü |
Hayatı ve Eğitimi
Asaf Savaş Akat, ilköğrenimini İstanbul’da Levent İlkokulunda tamamladı. Galatasaray Lisesindeki öğrenimi sırasında AFS bursuyla bir yıl ABD’de bulundu; Kaliforniya’daki Redondo Union High School’da eğitim gördü. 1962’de Galatasaray Lisesinden, 1966’da İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinden mezun oldu.
1968’de İngiltere’deki East Anglia Üniversitesinde yüksek lisansını, 1969’da İstanbul Üniversitesinde doktorasını tamamladı. 1970’te London School of Economics’te araştırma öğrencisi olarak bulundu. Doktora tezinin konusu Normal Fiyatlar ve Genel Denge idi.
İktisada yönelişinin arkasında, gençlik yıllarında gelişen edebiyat, sanat ve felsefe ilgisi de vardır. 2018’de İktisat ve Toplum dergisine verdiği röportajda, bu ilgilerin yanı sıra dönemin kalkınma tartışmalarının ve ABD deneyiminin meslek seçiminde etkili olduğunu anlatır.
Akademik Kariyeri
Akat, 1966’da İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde asistan olarak akademik yaşamına başladı. Aynı üniversitede 1973’te doçent, 1980’de profesör oldu. 1982’de fakültedeki görevinden istifa ederek özel sektöre geçti. Kavala Grubu, İmtaş Sigorta ve Eczacıbaşı Holding gibi kuruluşlarda çeşitli yöneticilik ve danışmanlık görevleri üstlendi.
1989–1993 yıllarında Marmara Üniversitesinde, 1994–1996 yıllarında yeniden İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde görev yaptı.
İstanbul Bilgi Üniversitesinin Kurucu Rektörlüğü
1996’da İstanbul Bilgi Üniversitesinin kurucu rektörlüğünü üstlendi. Kasım 1998’e kadar sürdürdüğü bu görev sırasında üniversitenin akademik yapılanmasında rol aldı. Üniversitenin kurumsal tarihçesinde bu dönem; sosyal bilimlerde güçlü bir kadro oluşturulması, akademik standartların geliştirilmesi ve toplumla iletişime önem verilmesiyle anlatılır. Akat, rektörlük sonrasında da BİLGİ’de öğretim üyeliğini sürdürdü.
Verdiği dersler arasında iktisada giriş, mikroiktisat, makroiktisat, matematiksel iktisat, büyüme teorisi, iktisadi planlama ve Türkiye’de iktisat politikaları bulunmaktadır.
İktisat Anlayışı ve Düşünce Dünyası
Akat’ın kuramsal çalışmalarını tanımak için İktisadi Analiz önemli bir başlangıçtır. İlk kez 1980’de yayımlanan kitap, farklı iktisat kuramları arasındaki ilişkileri ele alır. Eserin yaklaşımında üretim, mübadele ve bölüşüm sorunları ile iktisadi düşüncenin tarihsel gelişimi birlikte değerlendirilir.
Kendi açıklamaları ve eserleri birlikte değerlendirildiğinde, düşünce dünyasında şu özellikler öne çıkar:
- Tarihsel bakış: Ekonomik sistemlerin oluşumunu ve zaman içindeki değişimini incelemeyi gerekli görür.
- Özgün kaynaklara yönelme: İktisat kuramlarının, onları geliştiren düşünürlerin eserlerinden okunmasına önem verir.
- Disiplinler arası yaklaşım: İktisadın tarih, felsefe, sosyoloji ve siyaset bilimiyle yakın ilişki kurmasını savunur.
- Koşulları dikkate alma: Politika önerilerinin, ortaya çıktıkları dönemin şartlarıyla değerlendirilmesi gerektiğini belirtir.
1983’te yayımlanan Alternatif Büyüme Stratejisi: İktisat Politikası Yazıları, Türkiye ekonomisinin sorunlarına yönelik görüş ve önerilerini bir araya getirir. Akat, bu kitabıyla 1984 Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü’nü kazandı
Düşünce yaşamının siyasetle kesişen bir yönü de vardır. SHP ve Yeni Demokrasi Hareketi içinde siyasi çalışmalara katılmıştır. Sosyal Demokrasi Gündemi adlı kitabı, bu ilgi alanının yayınları arasındaki yerini gösterir.
Yazarlığı ve Televizyon Çalışmaları
Akat’ın yazı hayatında akademik makaleler ile güncel ekonomiyi konu alan köşe yazıları birlikte yer tutar. 1994–2002 yıllarında Sabah, 2002–2014 yıllarında Vatan gazetesinde yazdı. 1999–2010 döneminde NTV’de yayımlanan Ekodiyalog programına katıldı.
Bloomberg HT yayınlarında da ekonomi yorumculuğu yaptı. Ege Cansen ile değerlendirmelerini bir araya getiren Vitaminli Ekonomiks, Barış Esen’in editörlüğünde 2021’de yayımlandı. Böylece televizyon konuşmaları kitap okuruyla da buluştu.
Asaf Savaş Akat’ın Başlıca Eserleri
| Yıl | Eser | Niteliği |
| 1980 | İktisadi Analiz | İktisat kuramlarını ele alan çalışma; ilk baskısı İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi yayınıdır. |
| 1983 | Alternatif Büyüme Stratejisi: İktisat Politikası Yazıları | Türkiye ekonomisine ilişkin yazılar. İletişim Yayınları. |
| 1991 | Sosyal Demokrasi Gündemi | Sosyal demokrasi üzerine çalışma. Armoni Yayınları. |
| 2021 | Vitaminli Ekonomiks | Ege Cansen ile ortak çalışma; editör: Barış Esen. Remzi Kitabevi. |
| 2024 | Çıkmaz Yol: Dünden Yarına Türkiye Ekonomisi | Seyfettin Gürsel ile birlikte derlediği kitap. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. |
Çıkmaz Yol, Türkiye ekonomisinin 1980 sonrasındaki dönüşümünü farklı araştırmacıların çalışmalarıyla ele alır. Kitapta büyüme, verimlilik, para politikası, gelir dağılımı ve işgücü piyasası gibi konular işlenir. Akat’ın bu eserdeki görevi, Seyfettin Gürsel ile birlikte derleyiciliktir.
Sanat İlgisi ve Kişisel Yaşamı
Akat’ın gençlik yıllarındaki ilgi alanlarından biri de müziktir. Müzik araştırmacısı Münir Tireli’nin Barış Manço üzerine çalışmasında, Akat’ın 1962 yılındaki Harmoniler kadrosunda saksofon çaldığı belirtilir.
Sosyolog Prof. Dr. Nilüfer Göle ile evli olan Akat, İngilizce ve Fransızca bilir.
Türkiye’nin Düşünce Hayatındaki Yeri
Asaf Savaş Akat’ın çalışmalarına topluca bakıldığında, kuramsal iktisat ile Türkiye’nin somut sorunları arasında bağ kuran bir meslek yaşamı görülür. Dersleri ve kitapları akademik yönünü; gazete yazıları ve televizyon konuşmaları ise bilgiyi kamuoyuyla paylaşma çabasını yansıtır. Onu tanımak, Türkiye’de iktisat düşüncesinin üniversite, basın ve siyasetle kesişen yakın tarihini okumaya da kapı açar.
Sık Sorulan Sorular
Asaf Savaş Akat kimdir?
Asaf Savaş Akat, iktisat teorisi ve Türkiye ekonomisi üzerine çalışan Türk iktisatçı, akademisyen ve yazardır. İstanbul Bilgi Üniversitesinin kurucu rektörüdür.
Asaf Savaş Akat ne zaman ve nerede doğdu?
3 Şubat 1943’te Ankara’da doğdu.
Asaf Savaş Akat hangi okullarda eğitim gördü?
Galatasaray Lisesi ve İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunudur. East Anglia Üniversitesinde yüksek lisans yaptı; doktorasını İstanbul Üniversitesinde tamamladı. London School of Economics’te araştırma öğrencisi olarak bulundu.
Asaf Savaş Akat hangi üniversitede rektörlük yaptı?
1996–1998 yıllarında İstanbul Bilgi Üniversitesinin kurucu rektörü olarak görev yaptı.
Asaf Savaş Akat hangi kitabıyla ödül aldı?
Alternatif Büyüme Stratejisi adlı kitabıyla 1984 Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü’nü kazandı.
Asaf Savaş Akat’ın başlıca kitapları nelerdir?
İktisadi Analiz, Alternatif Büyüme Stratejisi ve Sosyal Demokrasi Gündemi başlıca kitaplarıdır. Vitaminli Ekonomiks ortak çalışmaları, Çıkmaz Yol ise birlikte derlediği kitaplar arasındadır.





