Türk Dili ve Edebiyatı Proje Çalışması

Türk Dili ve Edebiyatı proje çalışması, öğrencilerin derslerde öğrendikleri bilgi ve becerileri araştırma, inceleme, yorumlama ve sunma yoluyla geliştirmelerini amaçlayan önemli bir çalışmadır. Bu çalışmalar sayesinde öğrenciler yalnızca hazır bilgileri öğrenmekle kalmaz; aynı zamanda seçtikleri bir konu üzerinde düşünme, kaynaklara ulaşma, bilgileri düzenleme ve kendi cümleleriyle ifade etme becerisi kazanırlar.

Proje çalışmaları, öğrencilerin Türk dili, edebiyat tarihi, yazarlar, şairler, edebî türler, metin incelemeleri, kitap tanıtımları, yazım ve noktalama kuralları, anlatım bozuklukları, şiir antolojileri, dergi hazırlama, kısa film, podcast ve benzeri farklı alanlarda üretim yapmalarına imkân tanır. Böylece öğrenci hem araştırma sürecini deneyimler hem de ortaya somut bir ürün koyarak derse aktif biçimde katılır.

Başarılı bir proje çalışması için konunun doğru seçilmesi, sınırlandırılması ve güvenilir kaynaklardan yararlanılması gerekir. Öğrenci, proje hazırlarken yalnızca internetten bilgi kopyalamamalı; ulaştığı bilgileri değerlendirmeli, düzenlemeli ve kendi anlatımıyla rapor hâline getirmelidir. Çalışmanın kapak, içindekiler, giriş, amaç, yöntem, ana bölüm, sonuç ve kaynakça gibi bölümlerden oluşması, projenin daha düzenli ve anlaşılır olmasını sağlar.

Türk Dili ve Edebiyatı proje ödevleri, öğrencilerin okuma, yazma, araştırma, eleştirel düşünme ve sunum becerilerini geliştiren çalışmalardır. Bu nedenle proje konuları seçilirken öğrencinin ilgi alanı, sınıf düzeyi, ulaşabileceği kaynaklar ve çalışmanın uygulanabilirliği dikkate alınmalıdır. Aşağıda sınıf seviyelerine göre hazırlanabilecek proje konuları, proje içeriğinde yer alması gereken başlıklar ve proje hazırlanırken izlenecek basamaklar yer almaktadır.

9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Proje Konuları

• 2026 Resimli Edebiyat Takvimi hazırlanması
• Anlatım bozukluklarının sebeplerinin araştırılması; örnek çözümlemeler yapılması ve YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler gösterilmesi
• Anlatmaya ve göstermeye bağlı edebî metinleri inceleme metotlarının araştırılması
• Askıda Şiir Çalışması yapılması (Askıda Şiir Çalışması: Şiirleri ve mısraları herkes için ulaşılabilir kılmayı amaçlayan, okul koridorlarında veya kamusal alanlarda uygulanan etkileşimli bir edebiyat etkinliğidir. Bu uygulamada amaç, şiirleri duvara sabitlemek yerine dileyen herkesin alıp okuyabileceği veya yeni dizeler ekleyebileceği dinamik bir sanat köşesi yaratmaktır.)
• Aşağıda belirtilen şiirlerden ikisinin ritim, ahenk ve yapı unsurlarının incelenmesi:
  • Nâzım Hikmet – Davet
  • Sezai Karakoç – Ey Sevgili
  • Cahit Sıtkı Tarancı – Otuz Beş Yaş
  • Pir Sultan Abdal‘dan “Açılın kapılar Şah’a gidelim” nakaratlı şiiri.
  • Fuzûlî’den veya Şah Hatayi’den bir gazel
  • Yunus Emre’den bir ilahi
• Cümlenin ögelerinin araştırılması; örnek cümlelerde ögelerin gösterilmesi ve YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler verilmesi
• Çevremizdeki olumlu iletişim örneklerinin fotoğraflanması ve paragraflar şeklinde anlatılması
• Ders konularından iki kişiyle televizyon programı gibi sunum hazırlanması
• Edebiyat dergisi hazırlanması
• Edebiyat içerikli blog veya web sitesi hazırlanması
• Edebiyat içerikli kart oyunu hazırlanması
• Günümüzde yaygın olarak kullanılan anlatım bozukluklarının şema, resim, slayt veya yazı olarak gösterilmesi
• Herhangi bir konu etrafında “Benim Kitabım” çalışması yapılması
• Kalbimden Öğretmenime Akrostiş Şiir Kitabı hazırlanması
• Sözcükte yapı ve sözcükte anlam üzerinde araştırma yapılması; YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler gösterilmesi
• Kısa film çekilmesi
• Noktalama işaretlerinin araştırılması; örnek metinde noktalama işaretlerinin gösterilmesi ve YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler verilmesi
• Noktalama işaretlerinin gösterime uygun bir şekilde; ahşap, karton, kumaş, boya gibi malzemelerle sunulması
• Noktalama işaretlerinin ve yazım kurallarının şemalandırılması ve verilen örneklerle incelenmesi
• Okuduğu bir kitabı; hikâye, roman, fabl, masal vb. kuklalarla anlatma
• Okul dergisi hazırlanması
• “Öğretmenim Ne Okuyor?” panosu hazırlanması
• Paragrafta düşünceyi geliştirme yollarının araştırılması; YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler gösterilmesi
• Seçilen bir hikâyedeki cümlelerin şekil bakımından incelenmesi
• Seçilen örnek şiirlerde kelimelerin anlamlarının incelenmesi
• Şair ve yazarlardan alıntılar bulunan 25 tane kitap ayracı hazırlanması
• Türk Halk şiiri geleneğinin örneklerle incelenmesi
• Türkçedeki ses olaylarının araştırılması; örnek metinler üzerinde gösterilmesi ve YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler verilmesi
• Türkçedeki tamlamaların ve tamlama çeşitlerinin (isim tamlaması – sıfat tamlaması) örnek metinler üzerinde gösterilmesi; ÖSS/YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler verilmesi
• Verilen metinlerdeki kelimelerin anlamlarına göre incelenmesi
• Verilen metinlerdeki ses olaylarının açıklanarak sunum hâline getirilmesi
• Vücudun organlarıyla ilgili deyimlerin bulunarak gösterime uygun bir şekilde sunulması
• Yapı ve anlam bakımından cümlelerin araştırılması; örnek çözümlemeler yapılması ve YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler verilmesi
• Yazım kurallarının araştırılması; örnek bir metinde yazım hatalarının düzeltilmesi ve YKS’de konu ile ilgili çıkmış sorulardan örnekler gösterilmesi

10.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Proje Konuları

• 2026 Resimli Edebiyat Takvimi hazırlanması
• Anlatıma hazırlanma, anlatımda tema, konu ve sınırlandırma konularında bilgi toplanması
• Anlatımın özellikleri ve oluşumu hakkında bilgi toplanması
• Anlatımın ve anlatıcının amacı ile anlatıcının tavrı hakkında bilgi toplanması
• Askıda Şiir Çalışması yapılması
• Belirlenen bir metin üzerinde isimlerin ve isim çeşitlerinin bulunması
• Belirlenen bir metin üzerinde sıfatların gösterilmesi ve sıfatların yapısı konusunda uygulamalar yapılması
• Betimleyici anlatımın özelliklerinin gösterilmesi ve betimleyici anlatım özelliği taşıyan metinlerden örnekler bulunması
• Betimleyici tarzda yazılan metinlerde sıfatların çeşitleriyle birlikte gösterilmesi
• Bir temanın sınırlandırılarak diyaloglar hâlinde bir metin oluşturulması
• Bir temanın sınırlandırılarak öyküleyici veya betimleyici anlatımla metinler oluşturulması
• Çiçek motifini işleyen şiirlerin derlenmesi ve incelenmesi
• Ders konularından iki kişiyle televizyon programı gibi sunum hazırlanması
• Edebiyat dergisi hazırlanması
• Edebiyat içerikli kart oyunu hazırlanması
• Edebiyat içerikli web sitesi hazırlanması
• Edebiyatla ilgili bir konuda 30 dakikalık podcast veya radyo programı hazırlanması
• Etimoloji / kelime köken bilgisi üzerine çalışma yapılması
• Farklı metinler seçilip anlatım türlerinin gösterilmesi
• Farklı temalarda şiir antolojileri oluşturulması
• Güncel edebiyat dergilerinin tanıtılması
• Günlük dildeki anlatım bozukluklarının tespit edilmesi
• Günümüzde yaygın olarak kullanılan anlatım bozukluklarının derlenmesi
• Herhangi bir şair veya yazar ile röportaj yapılması
• Kalbimden Öğretmenime Akrostiş Şiir Kitabı hazırlanması
• Kısa film çekilmesi
• Medyadaki dil yanlışlıklarının tespit edilmesi
• Nasrettin Hoca fıkralarından çıkarılan mesajların incelenmesi
• Okuduğu bir kitabı; hikâye, roman, fabl, masal vb. kuklalarla anlatma
• Okul dergisi hazırlanması
• “Öğretmenim Ne Okuyor?” panosu hazırlanması
• Şair ve yazarlardan alıntılar bulunan 25 tane kitap ayracı hazırlanması
• Şiirlerin hikâyelendirilmesi
• Tabelalardaki yazım yanlışlarının tespit edilmesi
• Televizyondaki edebiyat programlarının listesinin çıkarılması ve bir programın izlenerek değerlendirilmesi
• Türk dilinin yabancı kelimeler karşısındaki duruşu ve yapılması gerekenler üzerine araştırma yapılması
• Türk edebiyatında mizahi anlatımla ilgili örneklerin bulunması; ünlem ve edatların gösterilmesi
• Türkülerimizin hikâyelerinin araştırılması
• TYT-AYT’de anlatım türleri konusunda çıkan son 5 yılın sorularının derlenmesi
• TYT-AYT’de sözcük türleri konusunda çıkan son 5 yılın sorularının derlenmesi
• Verilecek şiirlerde zarfların ve zamirlerin bulunması

11.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Proje Konuları

• 2026 Resimli Edebiyat Takvimi hazırlanması
• Anlatım bozukluğu konusunun araştırılması ve bu konuda YKS’de çıkmış örnek soruların çözülmesi
• Askıda Şiir Çalışması yapılması
• Batı edebiyatındaki edebî akımlar hakkında sunum hazırlanması
• Beğenilen şairlerin şiirlerinden antoloji oluşturulması
• Belirlenen bir hikâyedeki sözcüklerin anlamları bakımından incelenmesi
• Ders konularından iki kişiyle televizyon programı gibi sunum hazırlanması
• Edebiyat dergisi hazırlanması
• Edebiyat içerikli kart oyunu hazırlanması
• Edebiyat içerikli web sitesi hazırlanması
• Gezi türünün özelliklerinin araştırılması ve gezilip görülen bir yerin gezi türünün özelliklerine göre anlatılması
• Haber yazılarının özelliklerinin araştırılması; okul veya mahalledeki iki konunun haberinin yazılması
• İmla kurallarının araştırılması ve imla kuralları konusunda YKS’de çıkmış örnek soruların çözülmesi
• Kalbimden Öğretmenime Akrostiş Şiir Kitabı hazırlanması
• Kısa film çekilmesi
• Okuduğu bir kitabı; hikâye, roman, fabl, masal vb. kuklalarla anlatma
• Okul dergisi hazırlanması
• “Öğretmenim Ne Okuyor?” panosu hazırlanması
• Röportaj türünün özelliklerinin araştırılması ve şehirdeki ünlü bir kişiyle röportaj yapılması
• Şair ve yazarlardan alıntılar bulunan 25 tane kitap ayracı hazırlanması
• Üniversiteye giriş sınavında öğretici metinlerle ilgili çıkan soruların araştırılması

12.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Proje Konuları

• Cumhuriyet Döneminde kaleme alınan öğretici metinlere Atatürk ilke ve inkılaplarının yansıması
• Cumhuriyet Döneminde coşku ve heyecanı dile getiren metinlerin (şiir) hangi ölçütlere göre sınıflandırıldığı
• “Birinci Yeni” (Garip Hareketi) ile “İkinci Yeni” akımlarının ortaya çıkışını hazırlayan etkenler
• Cumhuriyet Döneminde halk şiiri anlayışıyla yazılan şiirlerin içerik yönünden analizi
• Millî edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren yazarlara ait romanlardan birinin okunup eserin içerik analizinin yapılması
• Bireyin iç dünyasını esas alan romanlardan birinin okunup eserin şahıs kadrosunun çıkarılması
• Modernizmi esas alan romanlardan birinin okunup eserde modernizmin hangi ilkelerinin yer aldığının belirlenmesi
• Millî Mücadelenin Türk tiyatrosuna yansımaları
• 2026 Resimli Edebiyat Takvimi hazırlanması
• Askıda Şiir Çalışması yapılması
• Belirlenen bir öykünün tiyatroya çevrilmesi
• Bilim veya sanat alanında herhangi bir konferansa katılıp konferansın CD ortamına geçirilmesi ya da kitapçık hâline getirilmesi
• Ders konularından iki kişiyle televizyon programı gibi sunum hazırlanması
• Edebiyat Beyaz Perdede: Sinemaya uyarlanmış iki edebî eserin okunması, filmlerinin izlenmesi ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
• Edebiyat dergisi hazırlanması
• Edebiyat içerikli kart oyunu hazırlanması
• Edebiyat içerikli web sitesi hazırlanması
• Edebiyat Sahnede: Bir edebiyat eseri ile oyunlaştırılmış uyarlamasının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
• Etimoloji / kelime köken bilgisi üzerine çalışma yapılması
• Herhangi bir münazara konusunu ele alıp iki farklı görüşü de savunan münazara metni yazılması
• İstediğiniz bir konuda 30 dakikalık podcast veya radyo programı hazırlanması
• Kalbimden Öğretmenime Akrostiş Şiir Kitabı hazırlanması
• Kısa film çekilmesi
• Kültür ve sanat dergilerinden ikisinin (Varlık, Notos vb.) karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve tanıtılması
• Okuduğu bir kitabı; hikâye, roman, fabl, masal vb. kuklalarla anlatma
• Okul dergisi hazırlanması
• “Öğretmenim Ne Okuyor?” panosu hazırlanması
• Öğrencinin belirleyeceği bir konuda bilimsel bir yazı yazması
• Öğrencinin kendi yöresine ait bir masalı derleyerek yazıya geçirmesi
• Şair ve yazarlardan alıntılar bulunan 25 tane kitap ayracı hazırlanması
• TYT-AYT’de anlatım türleri konusunda çıkan son 5 yılın sorularının derlenmesi
• TYT-AYT’de sözcük türleri konusunda çıkan son 5 yılın sorularının derlenmesi
• Nâzım Hikmet, Can Yücel, Ahmed Arif, Ataol Behramoğlu, Gülten Akın gibi toplumcu gerçekçi şairlerin şiirlerinde “işçi sınıfı, köylü, yoksulluk, adaletsizlik ve emperyalizm gibi temaların” incelenmesi
• Yazılan şiir ve öykülerden bir dergi hazırlanması ve eserlerin değerlendirilmesi
• YKS-AYT Halk Edebiyatı çıkmış sorularının derlenmesi

Proje Çalışma İçeriğinde Yer Alması Gereken Konu Başlıkları

“Başlık, İçindekiler, Özet, Giriş, Yöntem, Bulgular, Sonuç, Öneriler, Kaynaklar, Katkıda Bulunanlar”

• Kapak
  Projenin adı, dersin adı, öğrencinin adı soyadı, sınıfı/numarası, öğretmenin adı soyadı, okul adı ve teslim tarihi yer almalıdır.

• İçindekiler
  Projede yer alan ana başlıklar ve bu başlıkların sayfa numaraları gösterilmelidir.
• Özet
  Projenin konusu, amacı, kullanılan yöntem ve ulaşılan sonuçlar kısa biçimde açıklanmalıdır.
• Giriş
  Proje konusunun neden seçildiği, konunun önemi, çalışmanın amacı ve varsa araştırma sorusu belirtilmelidir.
• Amaç
  Bu proje çalışmasıyla neyin araştırılmak, incelenmek, ortaya konmak veya hazırlanmak istendiği açıklanmalıdır.
• Kapsam ve Sınırlılıklar
  Çalışmanın hangi konu, eser, yazar, dönem, tür, metin, kaynak veya örneklerle sınırlandırıldığı belirtilmelidir.
• Yöntem
  Projenin nasıl hazırlandığı açıklanmalıdır. Araştırma, inceleme, karşılaştırma, derleme, metin çözümleme, anket, görüşme, gözlem, sunum, ürün hazırlama gibi yöntemlerden hangilerinin kullanıldığı belirtilmelidir.
• Kaynak Araştırması / Literatür Taraması
  Konuyla ilgili kitap, makale, tez, ders kitabı, güvenilir genel ağ kaynakları ve diğer kaynaklardan nasıl yararlanıldığı açıklanmalıdır.
• Ana Bölüm / İnceleme
  Proje konusunun asıl işlendiği bölümdür. Konuya göre bilgiler düzenli başlıklar hâlinde verilmeli; örnekler, açıklamalar, karşılaştırmalar, tablolar, görseller veya metin incelemeleri bu bölümde yer almalıdır.
• Bulgular / Elde Edilen Bilgiler
  Araştırma veya inceleme sonucunda ulaşılan bilgiler açık, düzenli ve yorumdan ayrılmış biçimde sunulmalıdır.
• Değerlendirme / Tartışma
  Elde edilen bilgiler yorumlanmalı; konu hakkındaki benzerlikler, farklılıklar, neden-sonuç ilişkileri veya dikkat çeken noktalar açıklanmalıdır.
• Sonuç
  Proje sonunda ulaşılan genel yargılar kısa ve açık biçimde yazılmalıdır. Çalışmanın amacına ulaşıp ulaşmadığı belirtilmelidir.
• Öneriler
  Konuyla ilgili geliştirilebilecek düşünceler, yapılabilecek yeni çalışmalar veya öğrencinin önerileri yazılmalıdır.
• Kaynakça
  Proje hazırlanırken yararlanılan kitap, makale, tez, genel ağ sayfası, sözlük, ansiklopedi ve diğer kaynaklar düzenli biçimde gösterilmelidir.
• Ekler
  Anket, görüşme metni, tablo, fotoğraf, afiş, poster, sunum çıktısı, çalışma takvimi, proje günlüğü veya proje ürünüyle ilgili ek belgeler bu bölümde verilebilir.
• Katkıda Bulunanlar / Teşekkür
  Projeye bilgi, görüş, kaynak, teknik destek veya rehberlik bakımından katkı sağlayan kişi ya da kurumlar varsa bu bölümde belirtilebilir.

Proje Hazırlanırken İzlenecek Basamaklar

1. Konu Seçimine Hazırlık Yapma
   Seçmeyi düşündüğünüz konuyu ön araştırma yaparak inceleyiniz. Konuyla ilgili kaynaklara ulaşıp ulaşamayacağınızı, konunun araştırmaya uygun olup olmadığını ve sizi ne kadar ilgilendirdiğini değerlendiriniz. Bu aşamada öğretmeninizle görüşerek konu belirleme konusunda yardım alınız.
2. Konuyu Belirleme ve Sınırlandırma
   Araştıracağınız konuyu kesinleştiriniz. Konunun çok geniş olmamasına dikkat ediniz. Gerekirse konuyu belirli bir yazar, eser, dönem, tür, metin, tema veya sorunla sınırlandırınız.
3. Amaç ve Hedefleri Belirleme
   Bu konuyu neden seçtiğinizi, konunun önemini, proje sonunda neye ulaşmak istediğinizi ve çalışmanızın hangi sorulara cevap arayacağını belirleyiniz.
4. Çalışma Planı ve Takvimi Hazırlama
   Proje sürecinde hangi işi ne zaman yapacağınızı planlayınız. Kaynak tarama, not alma, metin oluşturma, görsel hazırlama, rapor yazma ve sunum gibi aşamalar için bir çalışma takvimi oluşturunuz.
5. Kaynaklara Ulaşma ve Bilgi Toplama
   Konuyla ilgili kitap, ders kitabı, makale, dergi, ansiklopedi, güvenilir genel ağ kaynakları, kütüphane kaynakları ve gerekiyorsa kaynak kişilerden yararlanınız. Kullandığınız kaynakların güvenilir, güncel ve konuyla ilgili olmasına dikkat ediniz.
6. Bilgileri Seçme, Sınıflandırma ve Not Alma
   Ulaştığınız kaynaklardan elde ettiğiniz bilgileri dikkatle okuyunuz. Konunuzla doğrudan ilgili olan bilgileri seçiniz; gereksiz, tekrarlı veya güvenilir olmayan bilgileri ayıklayınız. Aldığınız notları başlıklar hâlinde düzenleyiniz.
7. Metni / Proje İçeriğini Oluşturma
   Topladığınız bilgileri kendi cümlelerinizle düzenli bir metne dönüştürünüz. Giriş, gelişme ve sonuç bütünlüğüne dikkat ediniz. Alıntı yaptığınız yerleri belirtiniz; başkalarına ait bilgileri kendi bilginiz gibi göstermeyiniz.
8. Değerlendirme ve Sonuçlara Ulaşma
   Elde ettiğiniz bilgileri değerlendiriniz. Konuyla ilgili ulaştığınız sonuçları, dikkat çeken noktaları ve varsa çözüm önerilerinizi yazınız. Çözüm önerilerinizin neden gerekli olduğunu açıklayınız.
9. Raporu ve Proje Ürününü Hazırlama
   Çalışmanızı rapor hâline getiriniz. Projenizin türüne göre raporu; resim, fotoğraf, tablo, grafik, çizim, afiş, poster, sunum, broşür, dergi, video, podcast veya benzeri materyallerle destekleyebilirsiniz.
10. Sunum Yapma ve Çalışmayı Paylaşma
    Hazırladığınız projeyi sınıfta veya öğretmeninizin belirlediği ortamda sununuz. Sunum sırasında konuyu açık, anlaşılır ve düzenli biçimde anlatınız. Proje sürecinde neler yaptığınızı, hangi kaynaklardan yararlandığınızı ve hangi sonuçlara ulaştığınızı belirtiniz.