Soru Cümlesi Nedir? Örnekleri, Özellikleri

Soru Cümlesi

İçinde soru anlamı bulunan; bir konuda bilgi edinmek, şüpheleri gidermek ve düşünceleri onaylatmak için kurulan cümlelere soru cümlesi denir.

Cümlenin öğelerini bulmaya yönelik tüm soru kelimeleriyle soru cümleleri yapılabilir.

  • Elimdekinin ne olduğunu kim söyleyecek? (Özne)
  • Babası çocuğa ne getirmiş? (nesne)
  • Yarın kimi göreceksiniz? (nesne)
  • Ankara’ya ne zaman yerleştiniz? (Zarf tümleci)
  • Burayı nasıl buldunuz? (Zarf tümleci)
  • Daha sonra nereye gidecekler? (Dolaylı tümleç)

Cümlelerde soru anlamı soru sıfatları, soru zarfları, soru zamirleri, soru edatları, soru eki ve tonlama yoluyla sağlanır.

“mİ” soru ekiyle:
Soru eki sadece yüklemin değil, diğer öğelerin ve unsurların da sorusunu hazırlar.

  • Son sözünüz bu mu anneciğim?
  • Alt üst ?
  • Hiç mi anlatacak bir şeyin yok?
  • Tarlamı bana zorla mı sattıracaksınız?
  • Sular mı yandı, neden tunca benziyor mermer?
  • Acaba yanlış mı aklımda kaldı?

­Soru eki değişik anlamlar katabilir:

  • Beni biraz dinler misiniz? (istek, rica)
  • Sessiz olabilir miyiz? (uyarı)
  • Bu su da içilir mi? (beğenmeme)
  • Bütün bunları ben mi söylemişim? (inkâr, kabullenmeme)

­Soru eki her zaman cevap almaya yönelik değildir. Bazen cevap sorunun içinde de olabilir.

  • Senin ne kadar zorluğa katlandığını bilmez miyim? (Bilirim)
  • Anlattıklarına inanmaz olur muyum? (İnanırım)
  • Sen çağırırsında o gelmez mi? (Gelir)
  • Mazisi yıkık milletin atisi olur mu? (Olmaz)
  • İnsanları kendine inandırmak kolay mı? (Kolay değil)
  • Bu kadar eşyayı almaya para mı yeter? (Yetmez)
  • O küçücük çocuğa bu ağır işler yaptırılır mı? (Yaptırılmaz)
  • Yeşilden daha güzel renk olur mu? (Olmaz)

Soru sıfatlarıyla:

  • Nasıl kitaplardan hoşlanırsın?
  • Kaç gün sonra geleceksin?
  • Eve giderken hangi otobüse bineceğiz?
  • Kaçıncı sınıfta okuyor?
  • Ne gün geleceğini söyledi mi?
  • Kaçar kişilik gruplar hâlinde gideceğiz?
  • Kaçta kaç hisse istersin?
  • Ne gün geleceksin?
  • Ne iş yapıyordunuz?

Soru zarflarıyla

  • Neden coşkun suların sesi gittikçe dindi?
  • Bin bir başlı kartalı nasıl taşır kanarya?
  • Bu sonbahar sabahının donuk ince rengini nasıl anlatabilirim?
  • Daha ne kadar bekleyeceğiz?

Soru zamirleriyle:

  • Yanında ne getirdin?
  • Bunları sana kim anlattı?
  • Hangisi sizinle geldi?
  • Soruların kaçı cevaplandı?
  • Buraya nereden geldiniz?
  • Nereden gelip nereye gidiyoruz?
  • Burada kimi bekliyorsun?
  • Bu masa neden yapılmış? (tahtadan)
  • Kimin yanında bozuk para var?
  • Bu da neyin nesi?
  • Bizim neyimiz eksik?
  • Nereden buldun bunu?
  • Kim attı bu resimleri?
  • Çocuklarını alıp buraya gelsen de neyle geçineceğiz biz ikimiz?

Tonlama yoluyla

  • _ Bu mektup sana.
    _ Bana mı? Kimden?
    _ Evden olacak.
    Evden? Ne münasebet! Evden mi?