Kategori: Terimler Sözlüğü

Terimler Sözlüğü

İstiare (Eğretileme)

İstiâre Asıl anlamı birinden bir şeyi ödünç isteyip almak olan istiare, bir kelimeye aralarındaki benzerlik sebebiyle temel anlamının dışında yeni bir anlam vermektir. İstiarenin temelinde teşbih vardır. Teşbihin iki …
Nedir?

Beyan Nedir?

BEYÂN Beyânın asıl anlamı “ortaya çıkmak, görünmek, zahir olmak, açıklamak, maksadı ortaya koymak”tır. Belâgatin ikinci bölümü olarak ise bir maksadı değişik yollarla ifade etmenin yöntem ve kurallarından bahseden bir …
Terimler Sözlüğü

Karavelli nedir?

Karavelli: Halk hikayecileri tarafından, asıl hikayeden farklı olarak hikâye arasında (seyirciyi dinlendirmek için) söylenen kısa, mensur, ibret verici veya komik hikâyedir. Burası atasözleri, benzetmeler ve deyimlerle süslüdür. Ayrıca bakınız-> …
Terimler Sözlüğü

Lebdeğmez

LEBDEĞMEZ İçinde “dudak sessiz (ünsüz) harfleri” (b, f, m, p, v) diye tanımlanan harfler bulunmayan sözcüklerle yazılmış şiirlerdir. “Dudakdeğmez” adı da verilir. Divan edebiyatında az başvurulan bir yöntemdir. Asıl …
Terimler Sözlüğü

Egzotizm Nedir?

Egzotizm (isim, Fransızca exotisme): Yabancıllık Egzotizm, Fransız yazar François Segalen’e göre bilinçli olarak bilinebilecek her şeyin “dışında” kalandır. Alışkın olunan düşünce kalıplarının, duyguların ve hislerin dışında kalan. Egzotizm, bir kültürel …
Terimler Sözlüğü

Yaygın Benzetme

Yaygın Benzetme: Benzetilenle kendisine benzetilen arasındaki birden fazla özelliğin anlatıldığı benzetme. Benzetilen ile kendisine benzetilen arasındaki benzerlikler aktarıldıktan sonra, temel benzerlik unsuru belirtilir. Örnek : Nevha I Feminin rengi …
Terimler Sözlüğü

Pekiştirilmiş Benzetme

Pekiştirilmiş Teşbih (Benzetme ): Benzetme edatına yer verilmeyen benzetme. Örnek: Aşk bir şem-i ilâhîdir benem pervânesi Şevk bir zencîrdir gönlüm anın dîvânesi    (Hayâlî) (Aşk, ilahî bir mumdur. Onun etrafında …
Terimler Sözlüğü

Kısaltılmış Benzetme

Kısaltılmış Benzetme: Teşbihin dört unsurundan (Benzetilen, Kendisine benzetilen, Benzetme edatı, Benzetme yönü) benzetme yönünün söylenmediği benzetme. Örnek : Âb-gîne içinde mey gibidir Leb-i la’lin hayâli dilde müdâm Bâkî (Devamlı …
Nedir?

Yeterlilik Fiili

Yeterlik Fiili Yeterlilik fiili; bir işi, eylemi yapmaya gücü yetmek anlamını içerir. Yeterlilik fiilinin yapısı şöyledir: Fiil + “-a/-e” + bil- şeklinde yapılır. Örnekler: » Ahmet bu işi baş-ar-a-bil-ir. …
Terimler Sözlüğü

Dil Ötesi İşlev

DİL ÖTESİ(ÜST DİL)İŞLEVİ: Bir ileti dille ilgili bilgi vermek üzere düzenlenmişse o iletide dil, dil ötesi işlevde kullanılmıştır. Dilin dil ötesi işlevinde iletiler, dili açıklamak, dille ilgili bilgi vermek …
Terimler Sözlüğü

Tunç Kafiye

Tunç Kafiye: Ses benzeşmesinin üçten fazla olması durumunda kelimelerin biri genellikle diğerini içine alır. Bu, durumda zengin kafiyenin adı “tunç kafiye” olur. Fikrim bir hulyaya bazı dalar da Düşünür, …
Terimler Sözlüğü

Alıntı

ALINTI: Sözlü ve yazılı anlatımda bir başka yazar ya da şairden aynen aktarılarak kullanılan, yazıda tırnak ya da ayraç (parantez) içinde gösterilen söz, cümle, bölüm. İktibas (bkz.) farklı bir …
Terimler Sözlüğü

Açıklık

AÇIKLIK: Yazılı ve sözlü anlatımda anlamın belirgin bir biçimde, hemen kavranabilecek bir tarzda ortaya konmasıdır. Bu niteliği taşıyan söz veya yazılara açık, vazıh ya da vuzuh adı verilir. Kelimelerin …
Terimler Sözlüğü

Açıklama

AÇIKLAMA: 1) Anlam açısından kapalı olan bir konuyu, bir olayı ya da bir edebiyat metnini, bir eseri, bir sözü biçim ve içerik yönünden inceleyip irdeleyerek anlaşılır hale getirme .eş. …