Sponsorlu Bağlantılar
+ Konuya Cevap Yaz
Toplam 2 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 2 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    murat2118 Misafir

    Deneme yazdım, yazım deneme yazı türü özelliklerine uygun mu?

    Merhaba ben 9.sınıfa gidiyorum. öğretmenimiz sınıfta Küçük Prens kitabını okudu sonra bizden diğer dersimizde bu dinlediğiniz Küçük Prens hakkında deneme yazın dedi alta yazan denememi okuyun olmuş mu?

    Deneme:

    Küçük Prens

    Basit bir çocuk kitabı gibi görünen ama aslında yaşam , sevgi ve aşk hakkında derin anlamlar içeren Küçük Prens' te bir çocuğun gözünden büyüklerin dünyasını anlatılır. Bir çöle düşen pilotun Küçük Prens' le karşılaşması ile başlayan kitapta Küçük Prens' in ağzından , insanların hatalarını ve aptallıklarını , büyüdükleri zaman unuttukları basit çocuk bakışını vurgular. Yazar , Küçük Prens'e uçağıyla mecburi iniş yapmış olduğu bir çölde rastladığını anlatarak başlar. Onun kendisinden hemen bir koyun resmi çizmesini istediğini söyler. Ama Küçük Prens pilotun karaladığı eskizlerden hiçbirini beğenmez. Motorunu tamir etmek telaşında olan pilot nihayet bir sandık resmeder ve hayvanın bunun içinde olduğunu söyler. Bedeni görünmeyen sanal koyun tam Küçük Prens' in arzuladığı gibidir. Daha sonra Küçük Prens'in kendi gezegenin, gezdiği diğer gezegenlerin ve gülü anlatır, hakkında bilgi verir.
    .

  2. #2
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    530

    Cevap: Deneme yazdım, yazım deneme yazı türü özelliklerine uygun mu?

    DENEME YAZI TÜRÜ VE ÖZELLİKLERİ

    Yazarın herhangi bir konuda kendi kendisi ile konuşuyormuş gibi yazdığı kesin hükümlere varmadan samimi bir üslupla oluşturduğu yazılara deneme denir.

    Deneme tür ve üslup olarak pek çok türe yaklaşır. Bu nedenle yazılması en zor olan türlerdendir. Belki de adı bu yüzden denemedir. Deneme yazarken paylaşımcı ve samimi bir üslup kul1anırken sohbete, düşünmemizi ortaya koyarken fıkraya, duygularımızı ortaya koyarken eleştiriye yaklaşma riski her zaman vardır.

    Bu türün en büyük ustası Montaigne kitabının önsözünde özetle şöyle demektedir: "Eğer mümkün olsaydı karşınıza anadan doğma çıkardım. Bu kitapta size asla bir şey kanıtlama iddiam yoktur. Elimden geldiğince size beni anlattım. Bana hak vermenizi ya da yargılamanızı istemiyorum" buradan da anlaşıldığına göre denemeler iddialı olmayan, ispat kaygısı taşımayan; temel anlamda insan doğallığına dayanan eserlerdir.

    Deneme, Avrupa edebiyatında Fransız Montaigne ile başladı. Türk edebiyatında ise Tanzimat sonrasında özellikle de Servet-i Fünûn döneminde karşımıza çıkar. Ancak asıl gelişmesini Cumhuriyet döneminde gerçekleştirir. Günümüzde deneme en sevilen türlerden biridir.

    Eskiden denemeye verilen "muhasebe" ismi, onun konusu hakkında bir ipucu vermektedir. Çünkü denemeler toplumsal konulardan daha çok kişisel: konulara, soyut dünyalara ve iç hesaplaşmalara daha yakındır. Bu yönüyle fıkra türünden ayrılır. Fıkralar toplumsal konulara kişisel yaklaşımlar getirirken deneme iç dünyanın samimi itirafı gibidir.

    Denemeye özgü bir konu türü yoktur. Özgürce seçilen bir konuda, yazarın kendi kendiyle konuşma havası içinde yazdığı yazı türüdür. Yazının konusu yazarın o anda aklına geliveren bir konu görünümündedir. Öğretici ve düşünsel yanı da vardır.

    Denemenin belirleyici özellikleri nelerdir?
    • Makale gibi düşünsel plânla yazılır. Fakat makaleden kısa yazılardır.
    • Yazar anlattıklarını kanıtlamak zorunda değildir. Bilimselden çok kişisel görüşünü açıklar, okuyucusunu kendisi gibi düşündürme kaygısı yoktur.
    • Günübirlik yazılardır, en beğenileni bile birkaç gün sonra unutulur.


    Serbest düşüncenin ifade alanı ve nesrin bir türü olarak deneme, yazarın gözlemlediği ya da yaşadığı olay, olgu, durum ve izlediği objelerle ya da herhangi bir kavramla ilgili izlenimlerinin herhangi bir plâna bağlı kalmayarak, deliller getirip kanıtlama yoluna gerek duymadan ve kesin hükümler vermeden, tamamen kişisel görüşüyle serbestçe yazıya döktüğü birkaç sayfayı geçmeyen kısa metinlere denir.

    Deneme, derin düşünceden çok, kişinin kendi dışındaki nesnelerle herhangi bir konuda gerçek ya da hayalî olarak girdiği diyaloğun ürünüdür.

    Deneme yazarı, olay, olgu, durum ve eşyalarda sıradan insanların eskilerin ifadesiyle ülfet ve ünsiyet perdesiyle göremediği, farkına varamadığı ayrıntıları, dikkat etmediği hususları, incelikleri, güzellikleri, harikaları, olağanın altında yatan olağanüstülükleri görebilen, hissedebilen, düşüncesiyle ve deneyimleriyle onları okuyucular için ilginç görülebilecek şekilde yazıya dökebilen insandır. Sıradan insanın baktığı şeyi deneme yazarı görür.

    Deneme dilinde çeşitli bilim, felsefe ve sanat dallarına ait terimlere yer vermekten ziyade, halk çoğunluğunun ortak günlük konuşma dilinin düşünce diline dönüştürülmesi çabası hâkimdir. Denemede bilimsel yazılardaki kuruluk ve şematiklik bulunmaz. Düşünce şiirsel, akıcı, samimî bir üslûpla sunulur. Bu bakımdan deneme yazılarının geniş halk yığınlarınca kolayca ve rahatlıkla okunabilme özelliği vardır. Deneme yazarı yazısını yazarken, bir anlamda kendi kendisiyle diyalog içindedir. Kendi zihinsel âleminde düşünce temrinleri yapar.

    Felsefî metinlerde filozof, yazısında kendince sistemini kurduğu felsefî bir anlayışa, sistematik felsefî bir dünya görüşüne bağlı olarak düşüncelerini ortaya koyar. Ortaya koyduğu her metin, kendi felsefî bakış açısının birer açılımı, ayrıntısı mahiyetindedir. Ancak denemede böyle sistematik bir düşünceye bağımlılık zorunluluğu yoktur. Denemecinin yazısında ileri sürdüğü düşünce, herhangi bir felsefe ekolüyle ilintili olmayabilir. Ancak filozof yazısında kurduğu ekole bağlı düşünce üretme çabası içindedir.

    Klâsik Türk edebiyatındaki münşeât mecmualarındaki yazılar ve Kâtip Çelebi (16091657) gibi yazarlar bir tarafa bırakılırsa, modern anlamda deneme türü, Türk edebiyatında asıl olarak gazete ile birlikte ortaya çıkmaya başlamıştır. İlk özel gazete Tercümanı Ahval (1860)�in yayın hayatına başlamasından itibaren gazetelerde çıkan değişik yazılar, zamanla ayrı bir tür olan deneme için dil, anlatım ve yaklaşım bakımından zemin oluşturmuşlardır. Tanzimattan itibaren bir süre gazete ve dergilerde musâhabe üst başlığı altında deneme benzeri yazılar kaleme alınmıştır.

    Türk edebiyatında deneme türünde pek çok ürün verilmiştir. Bu tür içine koyabileceğimiz ürünler, genellikle değişik zamanlarda çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanmış yazıların bir araya getirilip kitaplaşmış şekilleridir. Bu eserlerde yer alan yazıların bir kısmı, inceleme, eleştiri yazısı olarak da görülebilir. Bunun yanında bir kitapta yer alan yazıların bir kısmı edebiyat, bir kısmı tarih, bir kısmı felsefe, bir kısmı başka konularda olabilmektedir. O bakımdan deneme türü için çok kesin sınıflandırma ve sınırlandırmalar yapılamamaktadır.

    Türk edebiyatında ilk deneme kitapları arasında;
    Ahmet Haşim'in Bize Göre (1928), Gurebahane-i Laklakan (1928);
    Ahmet Rasim'in pek çok yazısı;
    Mahmut Sadık'ın Takvimden Yapraklar (1912);
    Refik Halit Karay'ın Bir Avuç Saçma (1939), Bir İçim Su (1931), İlk Adım (1941), Üç Nesil Üç Hayat (1943), Makyajlı Kadın (1943), Tanrıya Şikâyet (1944);
    Falih Rıfkı Atay'ın Eski Saat (1933), Niçin Kurtulmak (1953), Çile (1955), İnanç (1965), Pazar Konuşmaları (1966), Kurtuluş (1966), Bayrak (1970)

    gibi kitaplarını saymak mümkündür.

    Türk edebiyatında deneme türü, genellikle şair, romancı ya da hikâyeci kimliği öne çıkan sanatçılar tarafından ortaya konan ürünlerden oluşmaktadır. Birinci derecedeki vasfı "denemeci" olan yazar sayısı oldukça azdır.

    • Nurullah Ataç (18981957),
    • Sabahattin Eyüboğlu (19081973),
    • Suut Kemal Yetkin (19031980),
    • Mehmet Kaplan (19151986),
    • Nurettin Topçu (19091975),
    • Salah Birsel (1919 ),
    • Vedat Günyol (1912 ),
    • Enis Batur (1952 ),
    • Cemil Meriç (19171987),
    • Mehmet Salihoğlu (1922 ),
    • Uğur Kökden (1934 ),
    • Nermi Uygur (1925 ) bunlardan birkaçıdır.
    .

Benzer Konular

  1. Deneme nasıl yazılır?
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 12.Aralık.2017, 21:23
  2. ZARAFET VE MEDENİYET - İsmet Özel (Deneme Örneği)
    Konu Sahibi refresh Forum Oku-Yorum
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 20.Kasım.2017, 19:16
  3. Edebiyat deneme önerileri
    Konu Sahibi Modric Forum Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri
    Cevap: 3
    Son Mesaj : 10.Aralık.2016, 09:48
  4. Fıkra ve Sohbet Yazı Türü Örnekleri, özellikleri
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 23.Mayıs.2013, 17:55
  5. Deneme Yazarları
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 11.Nisan.2013, 19:26

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Var
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Var
  •