Reklam
Sayfa 1 Toplam 3 Sayfadan 123 SonuncuSonuncu
Toplam 19 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 7 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    529

    10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları

    CENGİZHAN ANADOLU LİSESİ 10. SINIF TÜRK EDEBİYATI T M SINIFLARI 2. DÖNEM ORTAK 1. YAZILI SINAVI

    Birinci ve ikinci sorular aşağıdaki mısralarla ilgilidir.
    Arızun yadıyla nemnak olsa müjganım no’la arızın yadıyla : yanağını hatırlayarak / nemnak : ıslnasa
    Zayi olmaz gül temennasıyla virmek hara su zayiolmaz : boşa gitmez / temenna : istemek /har : diken

    Suya virsun bağban gülzarı zahmet çekmesün bağban : bahçıvan ,/ gülzar : gül bahçesi / tek : gibi
    Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gülzara su müjgan : kirpikler
    FUZULİ
    1. Yukarıdaki şiirin nazım şeklini söyleyerek , kafiye çeşitlerini bulunuz. (10 p)




    2. Yukarıdaki şiiri günümüz Türkçesine çeviriniz ,söz sanatlarını bulunuz ve kısaca şerh ediniz. (15 p)
    CEVABI ARKAYA YAZINIZ
    3. Aşağıdaki boşlukları doldurunuz. (10 p)
    Şarkı türünün en güzel örneklerini 18 . Asırda……………….. vermiştir.
    Kasidede şairin kendini övdüğü bölüme ………………………………denir.
    Siham-ı Kaza Nefi’nin ………………………………türündeki eseridir.
    …………………………..divan şiirinde beş dizelik bentlerle kurulan nazım şeklidir
    Ruba inin bizim Edebiyatımızdaki en önemli temslicisi……………………..dir
    …………………………Divan Edebiyatına Türkler tarafından kazandırılan türlerden biridir
    …………………Tekke Edebiyatı nazım şekli inançlardan alaylı bir şekilde bahseder.
    Kanuni Mersiyesini ………………………yazmıştır.
    Divan şiirinde kullanılan kalıplaşmış sanatlı güzel sözlere …………………………denir.
    Fuzuli ve Baki …………………..asrın en önemli divan şairleridir.

    (10 p)4. Makalat’ın kim tarafından yazıldığını belirterek eserde karşılaştırılan yargıları aşağıdaki tabloya yazınız.
    Olumlu Yargılar
    Olumsuz Yargılar




    (5 p)5Aşağıdaki Edebi türlerin hangi ikisinde karakterler kurmacadır ve olay zinciri yoktur. (iki şık işaretle)

    A) Mesnevi B) tuyuğ C) Nasrettin Hoca Fıkraları D) Gazel E ) Deneme f) şarkı

    (10 p)-6 Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına D yanlışların yanına Y yazınız.
    ( )Dede Korkut Hikayeleri Dede korkut tarafından yazılmıştır.
    ( )Mesnevilerin uyak düzeni aa ba ca da… biçimindedir.
    ( )Fuzuli üç dilde (Türkçe,Arapça,Farsça) divan oluşturmuştur.
    ( )Divân Edebiyatında anlamdan çok söyleyişe önem verilir
    ( )Makâlat. Ve Manku’t Tayr öğretici metinlerdir
    (10 p) 7. Aşağıda bir bölümü verilen terkib-i bent metninde sosyal hayatla ilgili hangi konular ve uyarılar
    dile getirilmiştir?
    Dünya Talebiyle kimisi halkun emekte Yok derdine bir çare ider Mir ü gedadan
    Kimi oturup zevk ile dünyayı yemekte Sen çektüğün alamı gerek sakla gerek de….,

    Kelimeler : derdine bir çare ider Mir ü gedadan : derdine ne beyden ne fakirden bir çare yoktur.
    Alam : elemler
    CEVABI ARKAYA YAZINIZ
    (10 p) 8. Nasrettin Hoca fıkralarının genel özelliklerini yazınız. ( beş madde)
    CEVABI ARKAYA YAZINIZ

    (20 p) 9. Aşağıdaki tabloyu konu başlıklarına uygun olarak doldurunuz

    NAZIM BİÇİMİ NAZIM BİRİMİ UYAK DÜZENİ KONUSU (TEMA)
    GAZEL 1p
    1p 2p
    KASİDE 1p
    1p 2p
    RUBAİ 1p
    1p 2p
    ŞARKI 1p
    1p 2p
    TERKİBİ BENT 1p
    1p 2p
    .
    Başarı hakkınız olsun’’
    Abdullah AĞIRTMIŞ / Türk Edebiyatı Öğretmeni /2009




    1O EDEBİYAT CEVAP ANAHTARI TM
    Birinci ve ikinci sorular aşağıdaki mısralarla ilgilidir.
    Arızun yadıyla nemnak olsa müjganım no’la arızın yadıyla : yanağını hatırlayarak / nemnak : ıslnasa
    Zayi olmaz gül temennasıyla virmek hara su zayiolmaz : boşa gitmez / temenna : istemek /har : diken
    Suya virsun bağban gülzarı zahmet çekmesün bağban : bahçıvan ,/ gülzar : gül bahçesi / tek : gibi
    Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gülzara su müjgan : kirpikler

    1. Yukarıdaki şiirin nazım şeklini söyleyerek , kafiye çeşitlerini bulunuz. (10 p)
    KASİDE : AA XA hara su / gülzara su
    A su : REDİF / AR : TAM KAFİYE

    2. Yukarıdaki şiiri günümüz Türkçesine çeviriniz ,söz sanatlarını bulunuz ve kısaca şerh ediniz. (15 p)
    KİRPİKLERİM SENİN YANAĞININ ANIMSAMAKLA ISLANSA NE OLUR
    GÜL UMARAK DİKENE VERİLEN SU ZAYİ OLMAZ
    BAHÇEVAN GÜL BAHÇESİNİ SUYA BOĞSA BİLE
    SENİN YÜZÜN GİBİ BİR GÜL AÇILMAZ VERSE DE BİN GÜLBAHÇESİNE SU
    BİRİNCİ BEYİTTE TENASÜP
    2. BEYİTTE TEŞBİH
    HZ MUHAMMED GÜLE BENZETİLEREK YÜCELTİLMİŞ…….
    3. Aşağıdaki boşlukları doldurunuz. (10 p)
    Şarkı türünün en güzel örneklerini 18 . Asırda…NEDİM vermiştir.
    Kasidede şairin kendini övdüğü bölüme ……FAHRİYYE denir.
    Siham-ı Kaza Nefi’nin …HİCİV türündeki eseridir.
    …………MUHAMMES divan şiirinde beş dizelik bentlerle kurulan nazım şeklidir
    Ruba inin bizim Edebiyatımızdaki en önemli temslicisi…YAHYA KEMAL dir
    ……ŞARKI / TUYUĞ Divan Edebiyatına Türkler tarafından kazandırılan türlerden biridir
    ……ŞATHİYYE Tekke Edebiyatı nazım şekli inançlardan alaylı bir şekilde bahseder.
    Kanuni Mersiyesini …………BAKİ yazmıştır.
    Divan şiirinde kullanılan kalıplaşmış sanatlı güzel sözlere …MAZMUN denir.
    Fuzuli ve Baki ……16. asrın en önemli divan şairleridir.

    (10 p)4. Makalat’ın kim tarafından yazıldığını belirterek eserde karşılaştırılan yargıları aşağıdaki tabloya yazınız.
    Olumlu Yargılar AKIL UTANMA HAYA İLİM
    Olumsuz Yargılar ÖFKE AÇGÖZLÜLÜK HASET

    HACI BAYRAM V.

    5.. .. Aşağıdaki Edebi türlerin hangi ikisinde karakterler kurmacadır ve olay zinciri yoktur. (10 p)
    A) Mesnevi B) tuyuğ C) Nasrettin Hoca Fıkraları D) Gazel E ) Deneme f) şarkı

    (10 p)-6 Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına D yanlışların yanına Y yazınız.
    ( Y )Dede Korkut Hikayeleri Dede korkut tarafından yazılmıştır.
    ( Y )Mesnevilerin uyak düzeni aa ba ca da… biçimindedir.
    ( D )Fuzuli üç dilde (Türkçe,Arapça,Farsça) divan oluşturmuştur.
    ( D )Divân Edebiyatında anlamdan çok söyleyişe önem verilir
    ( D )Makâlat. Ve Manku’t Tayr öğretici metinlerdir
    7.. Aşağıda bir bölümü verilen terkib-i bent metninde sosyal hayatla ilgili hangi konular ve uyarılar
    dile getirilmiştir? (10 p)
    Dünya Talebiyle kimisi halkun emekte Yok derdine bir çare ider Mir ü gedadan
    Kimi oturup zevk ile dünyayı yemekte Sen çektüğün alamı gerek sakla gerek de….,
    Kelimeler : derdine bir çare ider Mir ü gedadan : derdine ne beyden ne fakirden bir çare yoktur.
    Alam : elemler
    BİRNCİ BEYİTTE : EMEK HALK ZEVK ……2. BEYİT : ZENGİNLİK VE FAKİRLİK

    (10 p) 8. Nasrettin Hoca fıkralarının genel özelliklerini yazınız. ( beş madde)
    DÖNEMİNE AİT TOPLUMSAL ÖZELLİKLER VARDIR
    GÜLDÜRÜRKEN DÜŞÜNDÜRÜR
    SÖZLÜ EDEBİYAT GELENEĞİN EBAĞLIDIR.
    MİZAH ANLAYIŞI ÇERÇEVESİNDE GELİŞMİŞTİR
    KISA VE ÖZ ANLATIMA SAHİPTİRLER
    9. Aşağıdaki tabloyu konu başlıklarına uygun olarak doldurunuz (20 p)
    Nazım birimi Kafiye Düzeni konu ( tema )
    Gazel 1 BEYİT
    1p AAXA
    2AŞK SEVGİLİ TASSAVVUF

    Şarkı
    1p BENT 1p AAAA BBBA
    CCCA 2SEVGİLİ
    ZEVK EĞLENCE
    rubai
    1p DÖRTLÜK 1p AAXA 4 felsefe tasavvuf
    kaside
    1p BEYİT
    1p AA XA
    2p övgü yalvarma naat

    TERKİBİ BENT 1Pbent ( beyit) 1Paaxa 2psosyal felsefi meselelr

  2. #2
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    529

    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları

    2009-2010, Eğitim Öğretim Yılı ,Sivas Lisesi, 10.Sınıf Türk Edebiyatı Dersi, II. Dönem, I.Yazılı Sorularıdır.
    1- Divan şiirinin kaynaklarını yazınız? 5 puan
    2- Türk dilinin tarihi gelişimini göz önüne alarak ,divan şiirinin ,Türkçenin hangi dönemine rastladığını yazınız. 5 puan
    3- Kasidenin bölümlerini sırasıyla yazarak birer cümle ile izah ediniz. 10p
    4- Divan edebiyatı, Batıda ortaya çıkan edebi akımlara benzeyen, edebi anlayışlarla yoğrulmuştur. Bu akımların isimlerini yazarak açıklayınız. 15
    5- Aşağıdaki eserlerin yazarlarını, türlerini karşılarına yazınız. 10p
    Yazarı Kısa bilgi
    a- Mecâlis-i Sebâ :
    b- Fezâil- i Mekke :
    c- Makalat :
    d- Mantıku’ut Tayr :
    e- Beng ü Bâde :

    6- Aşağıdaki boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz. 5p
    a- Bütün beyitleri aynı tema etrafında şekillenmiş gazellere …………………………denir.
    b- Bir gazelin her beyti aynı ustalıkta söylenmişse………………………………..denir .
    c-Gazelleri bir makamla okuyan kişiye ……………………….denir.
    d- İçkiyi ve zevki tema alarak işleyen gazellere ……………………..denir.
    e- ………………….belli bir amaçla yazılmış şiir demektir.
    7-Tuyuğ’un aruz ölçüsünü , temsilcilerini yazarak , tuyuğ hakkında kısaca bilgi veriniz. 10p
    8- Bu beyitlerin anlamını, söz sanatlarını ve yorumunu yapınız. 30 puan

    Suya virsün bağban gülzarı zahmet çekmesün
    Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gülzara su

    Zevk-i tiğundan aceb yoh olsa gönlüm çak çak
    Kim mürur ilen bırağur rahneler divara su

    9- Aşağıdaki kelimelerin tasavvuftaki anlamlarını karşılarına yazınız. 10p

    Vücudu Mutlak :
    Fenafillah:
    İnsan-ı Kamil:
    Maşuk:
    Şarap:
    Meyhane:
    Meclis:
    Sarhoş:
    Saki:
    Şeyh:




    İyi analizler…
    Süre bir ders saatidir. Hasan Ali ŞEKER












    Cevap anahtarı

    1- Kur’an , hadis, peygamber, evliya hikayeleri, tasavvuf, arap ve İran Mitolojisi.
    2- Osmanlı Türkçesi.
    3- Kasidenin Bölümleri:

    1- Nesib (teşbib): Giriş bölümüdür. Kasidenin tasvir bölümüdür. Burada, asıl konuya geçilmeden önce ramazan, bayram, bahar, yaz, savaş gibi konular ele alınır.

    2- Girizgâh: Kasidenin ikinci bölümüdür. Asıl konuya giriş için uygun bir ortam hazırlama yani giriş bölümüdür.

    3- Medhiye: Bu bölümde şair kimi övecekse onun yüceliklerini, başarılarını, erdemlerini anlatır. Bu bölümde abartı ve ağır bir anlatım göze çarpar.

    4- Fahriye: Şair bu bölümde kendini ve şiirini över. Abrtılı bir anlatım söz konusudur.

    5-Tegazzül: Şair zaman zaman monotonluğu kırmak için kasidenin içinde, aynı ölçü ve uyakla gazeller yazar. Bu gazelin yazıldığı yer, tegazzül bölümüdür.

    6- Taç: Şair bu bölümde mahlasını ( Şiirdeki ad, takma ad) kullanır.

    7- Dua: En son bölümdür. Burada, övülen, kendisi için kaside yazılan kişi için dua edilir. Kişi için dua edilir. Kasidenin son bölümüdür.
    4-
    Eski edebiyatta akımlar, Tasavvuf, Türkî-i Basit, Sebk-i Hindi ve Yerlileşme akımlarıdır. Türkî-i Basit
    15. ve 16. yüzyıllarda, Türk Divan şiiri içinde dilde Türkçecilik, biçim ve özde yenilik yapmak isteyen bir akımdır. Türkî-i Basit'çiler, aruz veznini ve Divan edebiyatının nazım şekillerini kullanmakla birlikte hemen hemen öz Türkçe şiirler yazdılar.Yabancı söz ve tamlamaları şiire sokmadılar. Öz bakımından mazmunlar yerine halk dilindeki mecazları, deyimleri, atasözlerini kullanmaya çalıştılar.Türkî-i Basit akımının öncüsü, 15. yüzyıl sonlarında yaşamış bulunan Aydınlı Visalî'dir. Daha kuvvetli temsilcileri ise 16. yüzyılda yetişen Edirneli Nazmi ile Tatavialı Mahremi'dir. Adı geçen her üç şairin, büyük bir sanat gücünde olmayışları bu akımı ömürsüz kılmıştır.
    Sebk-i Hindî (Hind Tarzı) 17. yüzyılda Hindistan'a seyahat eden İran şairlerinin açtıkları yeni bir şiir çığırıdır. Bu çığırı 17. ve 18. yüzyıllarda bazı Türk şairleri de benimsemişlerdir.
    İran edebiyatında bu tarzın büyük ustaları, Tebrizli Sâib ile Buharalı Şevket'tir. Sebk-i Hindî, Divan edebiyatında, 17. yüzyılda bilhassa Neşâtî, Nâilî ve 18. yüzyılda ise Şeyh Galib ile üstün temsilcilerini çıkarmıştır.Bu akımın Divan şiirine getirdiği yenilik ve başkalıklar: Söz oyunları yerine anlam derinlikleri ve anlam oyunları koymak, açık ve düz söyleyişi bırakıp mecazlarla yüklü, müphem ve güç anlaşılır bir şiir yolu tutturmak, işitilmemiş ve geniş hayâllere dayanan yeni mecazlar bulmak, her mısra'a üstün bir iç musikisi, söz ahengi yerleştirmek vb.dır.
    Yerlileşme (Mahallileşme) Akımı Divan şiirimizde İstanbul'un fethinden sonra başlayarak gittikçe benimsenen bir akımdır. Şiirde İstanbul şivesine ve İstanbul tabiatına daha fazla yaklaşmak amacı güden bu akım ilk önce Bâki'de görülmüş, 18. yüzyılda en güçlü örneklerini Nedim'le verdikten sonra, 19. yüzyılda Enderunlu Vâsıf bu akımı genişletmiştir.Yerlileşme; şuurlu ve düzenli bir akım değildir. Yüzyıllar geçip şairlerimiz İstanbul'a ısındıkça bu, kendiliğinden olmuştur. Divan edebiyatının soyut telâkkisi içinde, İstanbul'un manzaralarına, insanlarına ve başka özelliklerine yer ayırmak oldukça zordur ve arzu edilen genişliği hiçbir zaman bulamamıştır.
    5-Aşağıdaki eserlerin yazarlarını, türlerini karşılarına yazınız.
    Yazarı Kısa bilgi
    f- Mecâlis-i Sebâ : Mevlana yedi vaaz
    g- Fezâil- i Mekke : Baki
    h- Makalat : Hacı Bektaşı Veli
    i- Mantıku’ut Tayr : Feridüttin Atar
    j- Beng ü Bâde : Fuzuli

    6- Yek ahenk / Yek avaz / Gazelhan / Rindane gazel / Kaside

    7- fâilâtün-fâilâtün-fâilün – Kadı Burhaneddin, Nesimi,

    1. Divan Edebiyatına Türklerin kazandırdığı bir nazım şeklidir.
    2. Kafiye düzeni aaxa ya da aaaa şeklindedir. (manide de öyle)
    3. Dört dizeden oluşur.
    4. Tuyuğlarda genellikle cinaslı kafiye kullanılır.
    5. Tuyuğda, mani ve rubaide olduğu gibi önemli bir fikir söylenmeye çalışılır. Bu nedenle zor söylenen şiirlerden sayılır.
    6. Mahlassız bir şiirdir.
    8- Suya virsün bağban gülzarı zahmet çekmesün
    Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gülzara su

    Anlamı: Bahçıvan gül bahçesini sele versin, boş yere zahmet çekmesin; çünkü bin gül bahçesine su verse de senin yüzün gibi bir gül açılmaz.

    Söz Sanatları:

    Teşbih: Sevgilinin yüzünün güle benzetilmesinden dolayı

    Hüsn-i Talil: Bahçıvanın görevi gül yetiştirmektir. Yaptığı işi yapmasına güzel bir sebep olarak sevgilinin yüzü kadar güzel bir gül yetiştirmeyi göstermektedir.

    Tenasüp: Birbirleriyle anlam ilişkisi olan bağban, gülzar, gül, su gibi kelimeler kullanılarak bu sanat yapılmıştır.

    Yorumu: Şair burada sevgilisini övmektedir. Bahçıvan bahçede güzel gül yetiştirmek için uğraşmasın boşuna uğraşmış olur. Çünkü en güzel gül sensin. Bahçıvanın senin kadar güzel bir gül yetiştirmesi mümkün değildir. Dünyada senden daha güzel hiç kimse yoktur. Bahçıvan bağbanı sele versin. Boşuna uğraşmasın.
    Ayrıca burada Peygamber Efendimiz bir gül olarak düşünülebilir. Zaten gül Peygamberimizin sembolüdür. Efendim, bahçıvan boşuna uğraşmasın, senin gibi bir gülün tekrar dünyaya gelmesi, yaratılması mümkün değildir, sen teksin, sen güzelsin gibi bir ifade de sezilmektedir.

    Anlamı: Senin kılıca benzeyen keskin bakışlarının zevkinden gönlüm parça parça olsa buna şaşılmaz. Nitekim akarsu da gelip geçerken duvarda yarıklar açar.

    Söz Sanatları:
    Açık istiare: Tiğ kelimesi ile açık istiare yapılıyor. Tiğ kılıç demektir. Ancak kastetilen kılıç değildir. Sevgilinin bakışıdır. Burada şair senin kılıç gibi keskin bakışın demek istemiştir. Ancak bunu tam bir benzetme olarak söylemeyerek sadece kendisine benzetileni kullanarak ifade etmiştir. Sadece kendisine benzetilenin kullanıldığı benzetmelere biz açık istiare adını veriyoruz.
    Leff ü Neşr: Bu sanat bir dizede söylenen sözcüklerin anlam (eş anlamlılık, zıt anlamlılık, benzerlik…) yönünden bir sonraki söylenen dizedeki bazı sözcüklerle ilişkilendirilmesi sanatıdır. Bu şiirde tiğ ile su arasında kılıçın su ile sertleştirilmesi bakımından bir ilişki vardır. Burada bu sanat yapılmıştır. Gönül ile divar arasında ise kılıçın geçtiği yer olmaları bakımından bir ilişki vardır. Çak ve rahne ise kılıçın verdiği zarardır. Yine bu kelimeler arasında bir ilişki vardır. Böylece bu kelimeler arasında Leff ü Neşr sanatı yapılmıştır.

    Tenasüp: Tiğ, su, rahne, çak, divar, gönül kelimeleri arasında tenasüp sanatı yapılmıştır.

    Yorumu: Burada sevgili bakışlarıyla aşığı kendinden geçiriyor. Sevgilinin her bakışı aşığın daha çok aşık olmasına sebep oluyor. Sevgilinin bakışının keskin kılıç gibi olması divan edebiyatında ilk defa kullanılmıyor. Değişik divan şiirlerinde sevgilinin bakışı oka, mızrağa … benzetilmektedir. Ve bu nesneler sert ve kesicidir. Sevgilinin bakışı da burada gönlü kesip atıyor. Parça parça ediyor. Aslında aşık zevk-i tiğundan derken kılıcının zevkinden diyor. O zaman buradan yola çıkarak aşığın sevgilinin verdiği acıdan zevk aldığı sonucuna ulaşabiliriz. Sevgilinin aşığa bakması onunla az da olsa ilgilenmesidir. Bundan zevk almayacak aşık yoktur.

    9- Aşağıdaki kelimelerin tasavvuftaki anlamlarını karşılarına yazınız.

    Vücudu Mutlak : Tek varlık – gerçek varlık.
    Fenafillah: Tasavvuftaki son aşama, Allah’ta yok olma
    İnsan-ı Kamil: Fenafillah'a ulaşmış kişi, olgun insan, kamil insan
    Maşuk: Sevgili
    Şarap: Anlamların özü
    Meyhane: Allah aşkının sunulduğu yer
    Meclis: Allah’ı anmak için yapılan toplantılar
    Sarhoş: Allah aşkıyla kendinden gecen derviş
    Saki: Mürşid, Allah aşkını sunan, yol gösteren
    Şeyh: 1) Tarikatta en yüksek dereceye ermiş kişi. 2) Tarikat kollarından birinin başında bulunan kimse.

  3. #3
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    529

    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları

    SORULAR
    S-1 Halk hikayelerinin yapısı, anlatımı hakkında bilgi vererek halk hikayelerinden iki eserin adını belirtiniz.

    S- 2 İlahi, Semai, türkü nazım biçimleri özel bir ……………………… ile söylemeleri bakımından benzerdir.

    S- Mesnevi türünün Türk edebiyatındaki yeri ve önemi nedir? Aşk, din(tasavvuf), eleştiri (hiciv) ve ahlak konusunda yazılmış mesnevilere sanatçıları ile birlikte örnek veriniz.

    S-4 Rubai nazım biçimi ile Tuyuğ nazım biçimini karşılaştırıp ünlü rubai ve tuyuğ yazarlarına örnek veriniz.

    S-5 Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri uygun ve doğru şekilde tamamlayınız.

    Gazeller ……………………………… ölçüsü ile yazılır, Nazım birimi……………………………dir. Son beyitine…………………………. denir ve …………………, ……….. , ………………………….., …………………………………… ,……………………………………………. Konuları işler.
    İslamiyet Öncesi Destansı Türk edebiyatında ölüm konusunu işleyen şiirlere……….…………… Divan Edebiyatında ….…………………… Halk Edebiyatında ise………………………………………. denir.

    S-6 Aşağıdaki boşlukları uygun ve doğru bir şekilde doldurunuz.
    Nazım Biçimi Bağlı Olduğu Edebiyat Geleneği Tema Nazım birimi
    ve sayısı Türün En büyük Şairi
    Kaside

    İlahi

    Şarkı

    Terkib –i Bent
    Nefes


    S-7 Aşağıdaki cümlelerin karşına yargılar doğru ise “D” yanlış ise “Y” yazınız.
     Şarkı, Türklerin türkü türünden esinlenerek divan edebiyatına kazandırdığı nazım biçimidir. ( )
     Makâlât Pir Sultan Abdal’ın sembolik bir öğretici eseridir. ( )
     Öyküleme gerektiren konular mesnevi türü ile yazılır ( )
     Divan şiirinde Arapça, Farsça ve Fransızca kelimeler ve terkipler kullnılmıştır. ( )
     Dede Korku Hikayeleri on iki epik hikâyeden oluşan İslami dönem ilk destandan halk hikâyeciliğine geçiş eseridir ( )

    S - 8 Dostı ger zehr-i mâr içse olur âb- ı hayât Suya virsün bâğbân gülzârı zahmet çekmesün
    Hasmı su içse döner elbette zehr-i mâra su bir gül açılmaz yüzün tek virse min gülzâre su

    a) Yukarıdaki beyitler kasidenin ………………………………………………….. ve…………………………………………… bölümlerinden alınmıştır.
    Beyitlerde ………… sesleri ile …………………… uyak yapılmıştır.

    b ) İki beyitteki en belirgin olan iki sanatı sebebiyle birlikte gösterip açıklayınız

    S-9 Aşağıdakilerden hangisi Kasidenin konusuna göre türlerinden biri değildir?

    a) Naat b) Hicviye c) Bahariye d) Fahriye e) Tevhit

    S- 10 Fuzûlî’nin edebi kişiliği hakkında bilgi vererek nesir ve nazım türündeki eserlerinden birer örnek veriniz

    Not: Sınav süresi bir ders saatidir. Her sorunun tam ve doğru cevabı 10’ar puandır.


    F.Semra TOSUN İbrahim Hakkı YALÇIN Aylin ÖZBEK Fatma TURGUT Mustafa GÜNDOĞDU Dilek TORUN Zehra DÖNMEZ


    Ayfer ŞİRİP
    Müdür Yardımcısı Hamit DOĞAN
    Okul Müdürü

    ------------------------------------------------------------------------

    SORULAR
    S-1 Mesnevi türünün Türk edebiyatındaki yeri ve önemi nedir? Aşk, din , savaş ve ahlak konusunda yazılmış mesnevilere sanatçıları ile birlikte örnek veriniz.

    S- 2 , Semai, Türkü İlahi nazım biçimleri özel bir ……………………… ile söylemeleri bakımından benzerdir.

    S- 3 Halk hikayelerinin yapısı, içeriği, anlatımı hakkında bilgi vererek halk hikayelerinden iki eserin adını belirtiniz.

    S-4 Şarkı nazım biçimi ile tuyuğ nazım biçimini karşılaştırıp ünlü rubai ve tuyuğ yazarlarına örnek veriniz.

    S-5 Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri uygun ve doğru şekilde tamamlayınız.

    Gazeller ……………………………… ölçüsü ile yazılır, ………………………….. beyitten oluşur. ilk beyitine…………………………. denir ve …………………, ……….. , ………………………….., …………………………………… ,……………………………………………. Konuları işler.
    İslamiyet Öncesi Destansı Türk edebiyatında ölüm konusunu işleyen şiirlere……….…………… Divan Edebiyatında ….…………………… Halk Edebiyatında ise………………………………………. denir.

    S-6 Aşağıdaki boşlukları uygun ve doğru bir şekilde doldurunuz.
    Nazım Biçimi Bağlı Olduğu Edebiyat Geleneği Tema Nazım birimi ve Sayısı Türün En büyük Şairi
    İlahi

    Kaside

    Rubai

    Terkib–i Bent
    Nefes


    S-7 Aşağıdaki cümlelerin karşına yargılar doğru ise “D” yanlış ise “Y” yazınız.
     Şarkı, Türklerin türkü türünden esinlenerek divan edebiyatına kazandırdığı nazım biçimidir. ( )
     Makâlât Pir Sultan Abdal’ın sembolik bir öğretici eseridir. ( )
     Öyküleme gerektiren konular mesnevi türü ile yazılır ( )
     Divan şiirinde Arapça, Farsça ve Fransızca kelimeler ve terkipler kullnılmıştır. ( )
     Dede Korku Hikayeleri on iki epik hikâyeden oluşan İslami dönem ilk destandan halk hikâyeciliğine geçiş eseridir ( )

    S - 8 Dostı ger zehr-i mâr içse olur âb- ı hayât Suya virsün bâğbân gülzârı zahmet çekmesün
    Hasmı su içse döner elbette zehr-i mâra su bir gül açılmaz yüzün tek virse min gülzâre su

    a) Yukarıdaki beyitler kasidenin ………………………………………………….. ve…………………………………………… bölümlerinden alınmıştır. Beyitlerde ………… sesleri ile …………………… uyak yapılmıştır. istenen özelliklerini bulup yazınız.

    b ) İki beyitteki en belirgin olan iki sanatı sebebiyle birlikte gösterip açıklayınız

    S-9 Aşağıdakilerden hangisi Kasidenin konusuna göre türlerinden biri değildir?

    a) Naat b) Munacaat c) Fahriye d) Bahariye e) Tevhit

    S- 10 Fuzûlî’nin edebi kişiliği hakkında bilgi vererek nesir ve nazım türündeki eserlerinden birer örnek veriniz

    Not: Sınav süresi bir ders saatidir. Her sorunun tam ve doğru cevabı yukarıdaki puanlama tablosunda olduğu gibidir.



    F.Semra TOSUN İbrahim Hakkı YALÇIN Aylin ÖZBEK Fatma TURGUT Mustafa GÜNDOĞDU Dilek TORUN Zehra DÖNMEZ


    Ayfer ŞİRİP
    Müdür Yardımcısı Hamit DOĞAN
    Okul Müdürü
    ----------------------------------------------------------------------------

    TÜRK EDEBİYATI DERSİ
    10. SINIFLAR (ANADOLU BÖLÜMÜ) II. DÖNEM I. YAZILI CEVAP ANAHTARI

    S-1 Halk hikayelerinin yapısı, anlatımı hakkında bilgi vererek halk hikayelerinden iki eserin adını belirtiniz.
    C1 Halk hikâyelerinde nazım nesir iç içedir.Olayların anlatımı nesir, karşılıklı konuşma ve ve duyguların anlatımı nazım biçimindedir.Aşıklar saz eşliğinde anlatılır. Kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılır.
    Ferhat ile Şirin ve Kerem ile Aslı
    S- 2 İlahi, Semai, türkü nazım biçimleri özel bir ezgi (melodi) ile söylemeleri bakımından benzerdir.

    C_3 Divan edebiyatında roman ve hikayenin işlevini gören nazım biçimidir.Hikaye etmeye elverişli konularda yazılan
    mesnevilerde beyit sınırlaması yoktur.Her beyit kendi arasında kafiyeli ve kısa kalıplarla yazılır.
    Aşk> Leyla ile Mecnun : Fuzûlî , Din.: Mesnevi: Mevlânâ , Ahlak. Nabi : Hayriye ve Hayrabat , Hiciv: Hârnâme.Şeyhi

    C-4 İkisi de dörtlüklerle yazılan Divan Edebiyatı nazım biçimidir. İkisi de tek bentten oluşur. İkisinin de uyak düzeni (aaba) aynıdır. Aruz vezni ile yazılan bu nazım biçimleridir. İkisinde de mahlas yoktur. Tuyuğ maniden doğmuş Türklere özgü nazım biçimidir. Rubai ise Fars Edebiyatına ait nazım biçimidir. İki türde de anlam yoğunluğuna ağırlık verilir.
    Rubai. Ömer Hayyam, azmizade Halet Çelebi, Yahya Kemal Beyatlı
    Tuyuğ. Kadı burhanettin ,Nesimi
    C -5
    Gazeller aruz ölçüsü ile yazılır, Nazım birimi beyit dir. Son beyitine…makta. denir ve aşk, kadın, din tasavvuf ve şarap ,güzellik gibi Konuları işler.
    İslamiyet Öncesi Destansı Türk edebiyatında ölüm konusunu işleyen şiirlere sagu Divan Edebiyatında mersiye Halk Edebiyatında ise ağıt denir.

    S-6 Aşağıdaki boşlukları uygun ve doğru bir şekilde doldurunuz.
    Nazım Biçimi Bağlı Olduğu Edebiyat Geleneği Tema Nazım birimi ve sayısı Türün En büyük Şairi
    Kaside Divan Edebiyatı
    Övgü, eleştiri, ölüm Beyit 33 -99 Nefî , Bakî
    İlahi Tasavvuf Edebiyatı
    Din, Allah, ahiret Dörtlük Yunus Emre
    Şarkı Divan Edebiyatı
    Aşk,Özlem, Sevgi Dörtlük 3 -5 Nedim
    Enderunlu Vasıf
    Terkib –i Bent Divan Edebiyatı Fesefi, dini, ahlaki konular B ent 5 – 12 Bağdatlı Ruhî
    Ziya Paşa
    Nefes
    Tasavvuf Edebiyatı (Bektaşi) Vahdet-i Vücut
    Bektaşilik Dörtlük Pir sultan Abdal
    Kaygusuz abdal

    C-7 Aşağıdaki cümlelerin karşına yargılar doğru ise “D” yanlış ise “Y” yazınız.
     Şarkı, Türklerin türkü türünden esinlenerek divan edebiyatına kazandırdığı nazım biçimidir. ( D )
     Makâlât Pir Sultan Abdal’ın sembolik bir öğretici eseridir. ( Y )
     Öyküleme gerektiren konular mesnevi türü ile yazılır (D )
     Divan şiirinde Arapça, Farsça ve Fransızca kelimeler ve terkipler kullanılmıştır. ( Y )
     Dede Korku Hikayeleri on epik hikâyeden oluşan İslami dönem ilk destandan halk hikâyeciliğine geçiş eseridir ( Y )

    C - 8 Dostı ger zehr-i mâr içse olur âb- ı hayât Suya virsün bâğbân gülzârı zahmet çekmesün
    Hasmı su içse döner elbette zehr-i mâra su Bir gül açılmaz yüzün tek virse min gülzâre su

    a) Yukarıdaki beyitler kasidenin methiye ve girizgah bölümlerinden alınmıştır. Beyitlerde âr sesleri ile zengin uyak yapılmıştır.

    b ) Tezat:Dost düşman/ zehir , ab-ı hayat - Tenasüp: gül,bağban, gülzar
    C-9
    a) Naat b) Hicviye c) Bahariye d) Fahriye e) Tevhit

    S- 10
    Fuzûlî Divan Edebiyatı aşk ve ıstırap şairidir. Şiirlerinde tasavvufi aşk ve dini konular ile yaşamın acı yönlerini anlatmıştır. Azeri lehçesini kullanmış. Arapça , Farsça ve Türkçe olmak üzere üç divanı vardır.
    Su Kasidesi – Leylâ İle Mecnun Nesir: Şikayetnâme


    F.Semra TOSUN İbrahim Hakkı YALÇIN Aylin ÖZBEK Fatma TURGUT Mustafa GÜNDOĞDU Dilek TORUN Zehra DÖNMEZ


    Ayfer ŞİRİP
    Müdür Yardımcısı Hamit DOĞAN
    Okul Müdürü

  4. #4
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    529

    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları

    2009-2010 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI HİKMET KİLER FEN LİSESİ
    10/A SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ 2. DÖNEM I. YAZILI SINAV SORULARIDIR
    ADI SOYADI ÖĞRENCİ NO. ALDIĞI NOT DERS ÖĞRETMENİ


    S1. “Divan edebiyatı divan şairlerinin yazmış oldukları divanlardan ismini almıştır. Divan edebiyatının ilk temsilcisi………..……………………………………. .dir. Bu edebiyatı yükseltenlerin başında sultanuş şuara denen…………………………………….. ve Azeri Türkçesi ile şiirlerini yazan Bağdatlı ……………………………………………………….gelmekte dir. Lale devrinin önemli şairi …………………………………..ve divan edebiyatının son büyük temsilcisi ……………………………………………………….bu edebiyatın unutulmaz isimlerindendir.” Yukarıdaki boşlukları uygun bir şekilde doldurunuz. 10P
    S2. Aşağıdaki eserlerin yazarlarını boşluklara yazınız.10P
    A) Siham-ı Kaza……………………………………………………. B)Şikayetname…………………………………………… ……….
    C) Harname………………………………………. D) Hüsn ü Aşk………………………………………………………….
    E) Hayrabat………………………………………………………… .

    S3. Aşağıdakilerden hangisi divan şiirinin kaynaklarından değildir? 5P
    A) Hadis-i Nebevi B) Kuran-ı Kerim C) Kısas-ı enbiya D) Menakıb-ı Evliya E) Takti

    S4. “Gül gülse daim, ağlasa bülbül aceb değil,
    Zira kimine ağla demişler, kimine gül” Baki
    Mazmunun tanımını yaparak bu beyitlerdeki mazmunları bulup, bu mazmunların ne manaya geldiğini yazınız.10p






    S5. Divan edebiyatı nazım biçimlerinden gazel ve kaside de şah beyit ve taç beyitlerin olması öncelikle neyin göstergesidir?5p





    S6. Aşağıdaki edebiyat dönemlerinden hangisinde şairlerin büyük bir çoğunluğu şiiri salt şiirsel değerleri ön plana alarak yazmışlar ve ortak biçimler içinde kalıplaşmış ortak kavramlar kullanmışlardır? 5p ÖYS 1987
    A)Cumhuriyet Dönemi B) Servet-i Fünun C) Edebiyatı Cedide
    D) Divan Edebiyatı E) Tanzimat Edebiyatı

    S7. Aşağıdaki boşlukları doğru bir şekilde doldurunuz. 5p
    A) Gazel Kasidenin………………………………………adı verilen bölümü iken sonradan ayrı bir biçim haline gelmiştir.
    B) Gazelin halk edebiyatında konu bakımından karşılığı………………………………………….dır.
    C) Kaside biçiminin en güzel örneklerinden biri Fuzuli’nin …………………………………………………….için yazdığı ………………………………………….kasidesi dir.
    D) Kasidenin methiye bölümünde……………………………………………………… …………………………………………bahsedili r.

    S8. Aşağıdakilerden hangisi dörtlükle yazılan divan edebiyatı nazım biçimi değildir?5p

    A) Murabba B) Müstezat C) Tuyug D) Rubai E) Şarkı

    S9. Aşağıdakilerden hangisi bir kasidenin ilk beytidir?5p 2007-ÖSS
    A) Bahar erdi yine düştü gülistan üzre
    Yine oldu zeminin lütfu asman üzre
    B) Gül Gül devri ayş eyyamıdır zevk u sefa hengamıdır
    Aşıkların bayramıdır bu mevsim-i ferhunde dem
    C) Cefa taşın ne gam atsa hayali sana alçaklar
    Belagat meyvesin hasıl eden nah-i hünersin sen
    D) Bu devr içinde benim padişah-ı mülk-i sühan
    Bana sunuldu kaside bana verildi gazel
    E) Arızın yadıyla nemnak olsa müjganım nola
    Zayi olmaz gül temannasıyla vermek hare su



    S10. “Ey dil hele alemde bir adem yoğ imiş
    Var ise de ehl-i dile mahrem yoğ imiş

    Gam çekme hakikatte eğer arif isen
    Farz eyle ki el’an yine alem yoğ imiş”

    Bu şiirin nazım biçimini sebebiyle yazınız, birimi ve ölçüsünü yazınız. 10p







    S11. Bildiğiniz bir beyti kime ait olduğunu yazarak açıklayınız. 10p









    S12. “Aşk, özge ateştir, ısınır onda ayaz
    Yandıkça o, taşlar yumuşar,sert kalamaz
    Varsın aşık günaha girsin, hoş gör
    Sevda şarabından içmiş arlanmaz” Mevlana
    Bu şiirden yola çıkarak bu nazım biçimi hakkında bilgi veriniz. 10p






    S13. A) Hamse ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… addır.
    Önemli Hamse Yazarlarından ……………………………………………………….Hay retül Ebrar,Ferhad ve Şirin,Leyla Mecnun,Seba-i Seyyare ve Sedd-i İskenderi’yi yazmıştır. Diğer bir hamse sahibi şair .............................. .....................Şahu Geda, Gencine-i Raz, Gülşen-i Envar, usulname ve Yusuf u Züleyha’yı yazmıştır.
    B) Terkib-i Bent nazım biçiminde bentler arası bağlantı………………………………….ile yapılır. En önemli Terkib-i bent yazarları………………………….ve ……………………………..dır.
    Yukarıdaki boşlukları doğru bir şekilde doldurunuz. 10p

    Süre:40 dak. Her sorunun değeri yanında yazılıdır. Sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir Başarılar Dilerim
    --------------------------------------

    2009-2010 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI HİKMET KİLER FEN LİSESİ
    10/A SINIF TÜRK EDEBİYATI DERSİ 2. DÖNEM I. YAZILI SINAV SORULARIDIR
    ADI SOYADI ÖĞRENCİ NO. ALDIĞI NOT DERS ÖĞRETMENİ
    CEVAP ANAHTARI YUNUS NASIR
    S1. “Divan edebiyatı divan şairlerinin yazmış oldukları divanlardan ismini almıştır. Divan edebiyatının ilk temsilcisi ..Hoca Dehhani(2p) dir. Bu edebiyatı yükseltenlerin başında sultanuş şuara denen ….Baki(2p)…… ve Azeri Türkçesi ile şiirlerini yazan Bağdatlı ……Fuzuli(2p) … gelmektedir. Lale devrinin önemli şairi ………Nedim(2p)……….. ve divan edebiyatının son büyük temsilcisi …………Şeyh Galip(2p) bu edebiyatın unutulmaz isimlerindendir.” Yukarıdaki boşlukları uygun bir şekilde doldurunuz. 10P
    S2. Aşağıdaki eserlerin yazarlarını boşluklara yazınız.10P
    A) Siham-ı Kaza…………………Nef’i(2p) ……………. B)Şikayetname………Fuzuli(2p)………… …….
    C) Harname…Şeyhi(2p)…. D) Hüsn ü Aşk……Şeyh Galip(2p)…………….
    E) Hayrabat…………………Nabi(2p)………………… .

    S3. Aşağıdakilerden hangisi divan şiirinin kaynaklarından değildir? 5P
    A) Hadis-i Nebevi B) Kuran-ı Kerim C) Kısas-ı enbiya D) Menakıb-ı Evliya E) Takti 5p

    S4. “Gül gülse daim, ağlasa bülbül aceb değil,
    Zira kimine ağla demişler, kimine gül” Baki
    Mazmunun tanımını yaparak bu beyitlerdeki mazmunları bulup, bu mazmunların ne manaya geldiğini yazınız.10p


    Mazmun: Klişeleşmiş, kalıplaşmış sözler demektir. Divan edebiyatına mahsus kavramlardır. Divan edebiyatının kendine özgü anlam yüklediği imgelerdir. (5p)
    Gül ile bülbül: gül ile bülbül aşık ile maşuku temsil eder. Bülbül şairi yani seveni, gül ise sevileni yani maşuku temsil eder. Bülbül sürekli gül için haykırmaktadır. Gül ise dikenleri olan sevilmesi meşakkatli olan bir sevgilidir.5p



    S5. Divan edebiyatı nazım biçimlerinden gazel ve kaside de şah beyit ve taç beyitlerin olması öncelikle neyin göstergesidir?5p

    Divan edebiyatının bütünden çok parçaya önem verildiğinin göstergesidir. 5p





    S6. Aşağıdaki edebiyat dönemlerinden hangisinde şairlerin büyük bir çoğunluğu şiiri salt şiirsel değerleri ön plana alarak yazmışlar ve ortak biçimler içinde kalıplaşmış ortak kavramlar kullanmışlardır? 5p ÖYS 1987
    A)Cumhuriyet Dönemi B) Servet-i Fünun C) Edebiyatı Cedide
    D) Divan Edebiyatı 5p E) Tanzimat Edebiyatı
    S7. Aşağıdaki boşlukları doğru bir şekilde doldurunuz. 5p
    A) Gazel Kasidenin……Tegazzül………adı verilen bölümü iken sonradan ayrı bir biçim haline gelmiştir.1p
    B) Gazelin halk edebiyatında konu bakımından karşılığı…………Koşma……………….dır. 1p
    C) Kaside biçiminin en güzel örneklerinden biri Fuzuli’nin ……Hz. Muhammed (SAV)…1p….için yazdığı …………Su (Der Naatı Nebevi) 1p kasidesidir.
    D) Kasidenin methiye bölümünde hakkında kaside yazılan kişinin özelliklerinden güzelliklerinden 1p …bahsedilir.
    S8. Aşağıdakilerden hangisi dörtlükle yazılan divan edebiyatı nazım biçimi değildir?5p

    A) Murabba B) Müstezat C) Tuyug D) Rubai E) Şarkı

    S9. Aşağıdakilerden hangisi bir kasidenin ilk beytidir?5p 2007-ÖSS
    A) Bahar erdi yine düştü gülistan üzre Kasidenin kafiye düzeni aa-ba-ca gittiğinden A şıkkı ilk beyit olabilir.
    Yine oldu zeminin lütfu asman üzre
    B) Gül Gül devri ayş eyyamıdır zevk u sefa hengamıdır
    Aşıkların bayramıdır bu mevsim-i ferhunde dem
    C) Cefa taşın ne gam atsa hayali sana alçaklar
    Belagat meyvesin hasıl eden nah-i hünersin sen
    D) Bu devr içinde benim padişah-ı mülk-i sühan
    Bana sunuldu kaside bana verildi gazel
    E) Arızın yadıyla nemnak olsa müjganım nola
    Zayi olmaz gül temannasıyla vermek hare su



    S10. “Ey dil hele alemde bir adem yoğ imiş
    Var ise de ehl-i dile mahrem yoğ imiş

    Gam çekme hakikatte eğer arif isen
    Farz eyle ki el’an yine alem yoğ imiş”

    Bu şiirin nazım biçimini sebebiyle yazınız, birimi ve ölçüsünü yazınız. 10p

    Kıt’a: Beyitler arasında anlam ilişkisi olması 2 ve 4. Mısralar arasında ortak kafiye olduğundan kıtadır. 5p
    Birimi: Beyit 3p
    Ölçüsü: Aruz 2p



    S11. Bildiğiniz bir beyti kime ait olduğunu yazarak açıklayınız. 10p

    Bir beyit yazılır(4p) Beytin yazarı yazılır(1p). Açıklanır(5P)


    S12. “Aşk, özge ateştir, ısınır onda ayaz
    Yandıkça o, taşlar yumuşar,sert kalamaz
    Varsın aşık günaha girsin, hoş gör
    Sevda şarabından içmiş arlanmaz” Mevlana
    Bu şiirden yola çıkarak bu nazım biçimi hakkında bilgi veriniz. 10p

    Rubai: Felsefi ,tasavvufi,şarap konularından bahsetmiştir.3p Tek dörtlük halinde yazılmıştır.3p AAXA kafiye düzeni ile yazılmıştır.3p Rubaileri ile meşhur Mevlana tarafından yazılmıştır.1p


    S13. A) Hamse ………Bir şairin beş mesnevisinden oluşan yapıta verilen addır . 2p
    Önemli Hamse Yazarlarından Ali Şir Nevai 2p….Hayretül Ebrar,Ferhad ve Şirin,Leyla Mecnun,Seba-i Seyyare ve Sedd-i İskenderi’yi yazmıştır. Diğer bir hamse sahibi şair ........Taşlıcalı Yahya......2p...........Şahu Geda, Gencine-i Raz, Gülşen-i Envar, usulname ve Yusuf u Züleyha’yı yazmıştır.
    B) Terkib-i Bent nazım biçiminde bentler arası bağlantı…………Vasıta Beyti…2p….ile yapılır. En önemli Terkib-i bent yazarları… …Ruhi 1p ……….ve …………Ziya Paşa 1p ……..dır.
    Yukarıdaki boşlukları doğru bir şekilde doldurunuz. 10p

    Süre:40 dak. Her sorunun değeri yanında yazılıdır. Sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir Başarılar Dilerim

  5. #5
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    529

    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları

    2008-2009 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TÜRKOĞLU ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ 10. SINIFLAR TÜRK EDEBİYATI II. DÖNEM I. YAZILI SORULARIDIR.
    Adı:
    Soyadı
    No:
    SORULAR

    Ü S F H K D E D E K O R K U T T G
    A B F R I O P İ Ş E R F N E D İ M
    K A Y I K Ç I K U L M U S T A F A
    O K Ü K R Ü T R E D A Z P J B C N
    B İ G D E E U I K H N U H Ç M B İ
    H O C A D E H H A N İ L A E S R T
    Ü İ Ş Ç K Ö M İ I U Y İ A M Ş O K
    E R T S E M M A H U M Ş A R K I C
    V F R M U R A B B A T İ Y A T R A
    S I M R A İ H U R I L T A D Ğ A B
    S E D A N A S R E T T İ N H O C A
    A G H U K B A Ş A R I L A R N H Y

    1. İşte size kelime avı!... Bu bulmacada kelimeler gizlenmiş durumda ve sizin avlamanızı bekliyor.
    Aşağıya o kelimelerin anlamlarını açıklayan boşluk doldurmalı sorular yazdım. Siz de bulmacadan boşlulara yazacağınız kelimeleri bulup boşlukları dolduracaksınız. 45 puanlık bu soruda iki türlü de kazanan siz olacaksınız. Hem bulmacada bulup hem de boşluklara yazarsanız, her bir kelimeden 3 puan alacaksınız (toplam 15 kelime var). Ama ben bulmacada bulamadım hocam aşağıdaki boşluğa yazacağım derseniz 1 puan alacaksınız. (sadece bulmacada bulabildiğiniz kelimelere puan yok maalesef).
    Not: Kelimeler bulmacaya soldan sağa, sağdan sola, yukarıdan aşağıya, aşağıdan yukarıya şekilde yerleştirilmiş durumdadır.

    a. Türk düşünce tarihinin büyük dehası, gerçek bir halk filozofu, yalnız yasadigi13. yüzyılın değil bütün zamanların en büyük nüktecisi, Türk zekasını, mizah dehasının en önemli temsilcisi …………………, hicri 605, miladi 1208 yılında Sivrihisar´in Hortu köyünde doğmuştur.
    b. Osmanlı Divan Edebiyatı'nda şiire biçim ve içerik açısından birçok yenilik getiren…………………. yaşarken "Sultanü'ş Şuârâ" (şairler sultanı) unvanını alan şairdir.
    c. 17. yüzyıl halk şairlerimizden biri olan ………………………………………, Cezayir'den Bağdat'a dek çeşitli beldeler dolaşmış, savaşmış, savaşlara destanlar, yenilgilere, şehitlere ağıtlar düzmüş bir Yeniçeri ozanı, bir asker şairdir.
    d. …………….., başta (aşk) olmak üzere her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür.Anonim halk edebiyatında en küçük nazım biçimidir Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir dörtlükten meydana gelir.
    e. XIII. yüzyılda yaşadı. Divan edebiyatının Anadolu’daki ilk temsilcisi olarak kabul edilir. ……………………………..’nin Selçuklu sultanları Birinci ya da Üçüncü Alaattin Keykubat döneminde yaşadığı sanılıyor. Horasan’dan Anadolu’ya geldi.
    f. Büyük Türk destan bilgesi ………………………'un kişiliği üzerinde bilgilerimiz yetersiz kalıyor. Söylentilere göre Oğuzların Bayat Boyundan Kara Hoca’nın oğludur. Türk edebiyatının en önemli 12 destansı hikayesi onun adını taşır.
    g. Divan edebiyatının en büyük şairidir (1480-1556). ………………..'nin asıl adı Mehmet'tir. Irak'ta Kerbelâ'da doğdu, öğrenimini Bağdat'ta gördü. Bağdat'a yerleşti ve ömrü boyunca Irak'tan hiç ayrılmadı.
    h. ………………, aruz ölçüsüyle yazılır.Birimi 4'lüktür. 4 dizelik ( mısralık ) bir divan edebiyatı nazım biçimidir.
    i. Divan şiirine Türkler tarafından katılmış bir nazım şekli olan …………..bestelenerek okunmak için yazılır.
    j. bent adı verilen dört dizelik kıt'alardan oluşan şiir türüdür. ……………………………’nın kelime anlamı "dörtlük" demektir. Aruz ölçüsüyle yazılır. Genelde 3-9 bentten oluşur.Uyak düzeni genelde aaaa/bbba/ccca/ddda/... şeklindedir.
    k. Lâle Devri şairi olan ………………, neşeli şarkılar ve gazeller kaleme almış, eserlerinde sık sık aşk, şarap ve zevk kavramlarını işlemiştir. Divan edebiyatında İstanbul'u belki de en güzel betimleyen şair kendisidir.
    l. Divan edebiyatında her bendi beş mısra olan şiirlere ………………………denir.
    m. Bağdat doğumlu olduğu bilinen şairin doğum tarihi bilinmemektedir. Bağdat doğumlu olduğu için Bağdatlı …………. olarak anılmıştır. Gerçek ismi Osman'dır. Babası Osmanlı ordusunda bir askerdi, kendisi de sipahi olmuştur.
    n. Kaynağını Türk sözcüğünden alan ve “Türklere mahsus şarkı” anlamına gelen halk edebiyatı ürününe……………… denir.
    o. ……………, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türüdür.
    2. Aşağıda her mani türünden birer örnek verilmiştir. Bu örneklerden hareketle mani örneklerinin altındaki boşluklara türlerin adını yazınız. (15 puan)

    Ayağı Ağlarım çağlar gibi Koyunum var karaman
    Kuşlardan bir kuş gördüm Derdim var dağlar gibi Gaybolursa araman
    Var başında ayağı Ciğerden yaralıyım Ben bir reçber kızıyım
    Üstad manici isen Gülerim çağlar gibi Şehirliye yaraman
    Aç maniden ayağı ……………………….
    ………………….. Her gelen bir gül ister
    Sahipsiz bağlar gibi
    …………………….


    3. Ben yürürem yana yana Geh eserem yeller gibi
    Aşk boyadı beni kana Geh tozaram yollar gibi
    Ne akilem ne divane Geh akaram seller gibi
    Gel gör beni aşk neyledi Gel gör beni aşk neyledi
    Yukarıdaki şiirin ölçüsünü, durağını bulunuz. İkinci dörtlüğün kafiyesini bulunuz. Nazım birimini yazınız. (2+2+2+4p)
    Ölçüsü: ……………………………………………………………………………… ……………..(2p)
    Durağı: ……………………………………………………………………………… ….…………. (2p)
    Nazım birimi: ……………………………………………………………………………… ………(2p)
    Kafiyeleri: ……………………………………………………………………………… ………...(4p)


    4. Aşağıdaki edebi türlerin hangisinde olay örgüsü yoktur? (10p)
    A) Destan B) Masal C) Hikaye
    D) Roman E) Deneme


    Kalem şairi ve halk şairi kavramlarını açıklayınız. (10p)

    5. Aşağıda birbiriyle ilişkili olan sözcükleri eşleştiriniz. (10 p)


    Mani Kavuştak

    Türkü Sagu

    Ağıt Deyiş


    Başarılar… Kudret ÇİÇEK
    Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

    ------------------------------------------------------------------
    CEVAP ANAHTARI
    2008-2009 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TÜRKOĞLU ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ 10. SINIFLAR TÜRK EDEBİYATI II. DÖNEM I. YAZILI SORULARIDIR.
    Adı:
    Soyadı
    No:
    SORULAR

    Ü S F H K D E D E K O R K U T T G
    A B F R I O P İ Ş E R F N E D İ M
    K A Y I K Ç I K U L M U S T A F A
    O K Ü K R Ü T R E D A Z P J B C N
    B İ G D E E U I K H N U H Ç M B İ
    H O C A D E H H A N İ L A E S R T
    Ü İ Ş Ç K Ö M İ I U Y İ A M Ş O K
    E R T S E M M A H U M Ş A R K I C
    V F R M U R A B B A T İ Y A T R A
    S I M R A İ H U R I L T A D Ğ A B
    S E D A N A S R E T T İ N H O C A
    A G H U K B A Ş A R I L A R N H Y

    1. İşte size kelime avı!... Bu bulmacada kelimeler gizlenmiş durumda ve sizin avlamanızı bekliyor.
    Aşağıya o kelimelerin anlamlarını açıklayan boşluk doldurmalı sorular yazdım. Siz de bulmacadan boşlulara yazacağınız kelimeleri bulup boşlukları dolduracaksınız. 45 puanlık bu soruda iki türlü de kazanan siz olacaksınız. Hem bulmacada bulup hem de boşluklara yazarsanız, her bir kelimeden 3 puan alacaksınız (toplam 15 kelime var). Ama ben bulmacada bulamadım hocam aşağıdaki boşluğa yazacağım derseniz 1 puan alacaksınız. (sadece bulmacada bulabildiğiniz kelimelere puan yok maalesef).
    Not: Kelimeler bulmacaya soldan sağa, sağdan sola, yukarıdan aşağıya, aşağıdan yukarıya şekilde yerleştirilmiş durumdadır.

    a. Türk düşünce tarihinin büyük dehası, gerçek bir halk filozofu, yalnız yasadigi13. yüzyılın değil bütün zamanların en büyük nüktecisi, Türk zekasını, mizah dehasının en önemli temsilcisi NASRETTİN HOCA hicri 605, miladi 1208 yılında Sivrihisar´in Hortu köyünde doğmuştur.
    b. Osmanlı Divan Edebiyatı'nda şiire biçim ve içerik açısından birçok yenilik getiren BAKİ yaşarken "Sultanü'ş Şuârâ" (şairler sultanı) unvanını alan şairdir.
    c. 17. yüzyıl halk şairlerimizden biri olan KAYIKÇI KUL MUSTAFA Cezayir'den Bağdat'a dek çeşitli beldeler dolaşmış, savaşmış, savaşlara destanlar, yenilgilere, şehitlere ağıtlar düzmüş bir Yeniçeri ozanı, bir asker şairdir.
    d. MANİ, başta (aşk) olmak üzere her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür.Anonim halk edebiyatında en küçük nazım biçimidir Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir dörtlükten meydana gelir.
    e. XIII. yüzyılda yaşadı. Divan edebiyatının Anadolu’daki ilk temsilcisi olarak kabul edilir. HOCA DEHHANİ ’nin Selçuklu sultanları Birinci ya da Üçüncü Alaattin Keykubat döneminde yaşadığı sanılıyor. Horasan’dan Anadolu’ya geldi.
    f. Büyük Türk destan bilgesi DEDE KORKUT'un kişiliği üzerinde bilgilerimiz yetersiz kalıyor. Söylentilere göre Oğuzların Bayat Boyundan Kara Hoca’nın oğludur. Türk edebiyatının en önemli 12 destansı hikayesi onun adını taşır.
    g. Divan edebiyatının en büyük şairidir (1480-1556). FUZULİ'nin asıl adı Mehmet'tir. Irak'ta Kerbelâ'da doğdu, öğrenimini Bağdat'ta gördü. Bağdat'a yerleşti ve ömrü boyunca Irak'tan hiç ayrılmadı.
    h. RUBAİ, aruz ölçüsüyle yazılır.Birimi 4'lüktür. 4 dizelik ( mısralık ) bir divan edebiyatı nazım biçimidir.
    i. Divan şiirine Türkler tarafından katılmış bir nazım şekli olan ŞARKI bestelenerek okunmak için yazılır.
    j. Bent adı verilen dört dizelik kıt'alardan oluşan şiir türüdür. MURABBA’nın kelime anlamı "dörtlük" demektir. Aruz ölçüsüyle yazılır. Genelde 3-9 bentten oluşur.Uyak düzeni genelde aaaa/bbba/ccca/ddda/... şeklindedir.
    k. Lâle Devri şairi olan NEDİM neşeli şarkılar ve gazeller kaleme almış, eserlerinde sık sık aşk, şarap ve zevk kavramlarını işlemiştir. Divan edebiyatında İstanbul'u belki de en güzel betimleyen şair kendisidir.
    l. Divan edebiyatında her bendi beş mısra olan şiirlere MUHAMMES denir.
    m. Bağdat doğumlu olduğu bilinen şairin doğum tarihi bilinmemektedir. Bağdat doğumlu olduğu için BAĞDATLI RUHİ olarak anılmıştır. Gerçek ismi Osman'dır. Babası Osmanlı ordusunda bir askerdi, kendisi de sipahi olmuştur.
    n. Kaynağını Türk sözcüğünden alan ve “Türklere mahsus şarkı” anlamına gelen halk edebiyatı ürününe TÜRKÜ denir.
    o. KOŞMA Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türüdür.

    2. Aşağıda her mani türünden birer örnek verilmiştir. Bu örneklerden hareketle mani örneklerinin altındaki boşluklara türlerin adını yazınız. (15 puan)

    Ayağı Ağlarım çağlar gibi Koyunum var karaman
    Kuşlardan bir kuş gördüm Derdim var dağlar gibi Gaybolursa araman
    Var başında ayağı Ciğerden yaralıyım Ben bir reçber kızıyım
    Üstad manici isen Gülerim çağlar gibi Şehirliye yaraman
    Aç maniden ayağı TAM MANİ
    KESİK MANİ Her gelen bir gül ister
    Sahipsiz bağlar gibi
    ARTIK MANİ


    3. Ben yürürem yana yana Geh eserem yeller gibi
    Aşk boyadı beni kana Geh tozaram yollar gibi
    Ne akilem ne divane Geh akaram seller gibi
    Gel gör beni aşk neyledi Gel gör beni aşk neyledi
    Yukarıdaki şiirin ölçüsünü, durağını bulunuz. İkinci dörtlüğün kafiyesini bulunuz. Nazım birimini yazınız. (2+2+2+4p)
    Ölçüsü: HECE ÖLÇÜSÜNÜN 8’Lİ KALIBIYLA YAZILMIŞTIR. (2p)
    Durağı: 2+2: İKİ DURAKLIDIR. (2p)
    Nazım birimi: DÖRTLÜK (2p)
    Kafiyeleri: -AN HARFLERİ TAM KAFİYE –A HARFİ REDİF//-EL HARFLERİ TAM KAFİYE –LER REDİF(4p)


    4. Aşağıdaki edebi türlerin hangisinde olay örgüsü yoktur? (10p)
    A) Destan B) Masal C) Hikaye
    D) Roman E) Deneme


    Kalem şairi ve halk şairi kavramlarını açıklayınız. (10p)
    HALK ŞAİRİ: Şiirlerini irticali olarak, saz eşliğinde, sözlü olarak söyleyen şairlere denir. Karacaoğlan, Âşık Veysel vb.

    KALEM ŞAİRİ: Şiirlerini kalem ile kâğıt üzerine yazan şairlere denir. Bunlar belli bir eğitimden geçmiş sanatçılardır. Erzurumlu Emrah, Dertli vb.

    5. Aşağıda birbiriyle ilişkili olan sözcükleri eşleştiriniz. (10 p)


    Mani Kavuştak

    Türkü Sagu

    Ağıt Deyiş





    Başarılar… Kudret ÇİÇEK
    Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

  6. #6
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    529

    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları

    AD: TURGUTLU LİSESİ
    SOYAD: 2006-2007 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
    SINIF: DERSİ 2. DÖNEM 1.YAZILI YOKLAMA SORULARI(10.SINIF)
    NO:
    GAZEL
    Bir devlet içün çarha temennadan usandık 1. Nabi’ye ait yandaki gazelin konu ba-
    Bir vasl içün ağyara müdaradan usandık kımından diğer gazellerden farkı ne-
    dir? Bu farklılığı nasıl açıklayabilir-
    Hicran çekerek zevk-i mülakatı unuttuk siniz?(15)
    Mahmur olarak lezzet-i sahbadan usandık 2. Kaç çeşit gazel vardır? Bu ayrımda
    hangi kriter gözetilir?Açıklayınız.(10)
    Düştük katı çoktan heves-i devlete amma 3. Aşık Tarzı Türk Edebiyatı ürünlerin-
    Ol daiye-i dağdağa fermadan usandık den olan koşma,semai ve varsağılar
    birbirlerinden nasıl ayırt edilir?Açık-
    Dil ganla dahi dest ü giribandan usanmaz layınız.(10)
    Bir yar için ağyar ile gavgadan usandık 4. Yandaki gazelin son beyitindeki
    edebi sanatları tespit ediniz.(10)
    Nabi ile ol afetin ahvalini naklet
    Efsane-i Mecnun ile Leyla’dan usandık 5. Nefi’nin sanat anlayışı ve eserleri
    NABİ hakkında bilgi veriniz.(15)

    6. XVII. yüzyılın tanınmış nesir yazarları kimlerdir ve hangi alanda eserler vermişlerdir?(10)

    7. Aşağıdaki dörtlükte yer alan sıfatları bularak çeşidini yazınız.(10)
    Birden gülümseyen yüzün
    Sabahların aynasında
    Ve beni çıldırtan hüzün
    İki bakış arasında
    8. Aşağıdaki cümlelerde yer alan isim fiil ve sıfat fiilleri tespit ediniz.(10)
    “Yerde bulduğum cüzdan arkamdan koşan adamındı.” .............................. ..............................
    “Müdür Bey iş görüşmesinden yeni döndü.”....................... .............................. ........................
    “Bugün okuduğun gazetelerde en çok hangi haber dikkatini çekti?........................ ..................
    “Sürekli olarak eğik oturma ileriki dönemlerde sorun yaratabilir.” .”............................ ...........
    9. Aşağıdaki cümlelerde yer alan zamirleri ve çeşitlerini tespit ediniz.(10)
    “Biri gelmiş sizi görmek istiyor.”..................... .............................. .............................. ............
    “Dersi hanginiz anlatacak?”................... .............................. .............................. ......................
    “Hepimizi bir kenara toplayıp uzun uzun nasihat etti.”........................ .............................. .....
    “Bu haksızlığa kimse razı olamazdı.”.................... .............................. .............................. ......

    BAŞARILAR
    Tuncel OLGUN
    Türk Dili ve Ed. Öğrt.

  7. #7
    Üyelik tarihi
    27.Mart.2011
    Mesajlar
    529

    Cevap: 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2. Dönem 1. Yazılı Soruları

    Dest bûsî arzusuyla ger ölürsem dostlar
    Kuze eylen toprağım sunun ânınla yâre su
    Fuzuli
    S.1) Su Kasidesi’nden alınan yukarıdaki beyiti açıklayın. (5p)

    S.2 Aşağıdaki açıklamaların karşısına doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız.(5p)
    a) Nasreddin Hoca fıkralarında dil süslü ve ağırdır. ( )
    b) Mesnevilerin uyak düzeni aa ba ca da… biçimindedir.( )
    c) Bir gazelin ilk beytine makta denir. ( )
    d) Fuzuli üç dilde (Türkçe,Arapça,Farsça) divan
    oluşturmuştur. ( )
    e) Divan şiirinde duygu, düşünce ve hayaller belirli imgelerle ifade edilmiştir. ( )


    S.3) Aşağıdaki boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz.(5P)
    -Gazellerde beyit sayısı genellikle…………………………. arasıdır.
    -Aynı beyitte anlam bakımından birbiriyle ilişkili sözcükleri kullanma sanatına ………………………………………………..denir .
    -Şarkının en güzel örneklerini …………………………………….vermiştir.
    -Kasidenin son beytine………………………………….denir.
    - Divan edebiyatı sanatçılarının kullandığı kalıplaşmış söz motiflerine……………………………………… denir.

    S.3) Kasidenin bölümlerini yazınız(5p)

    ……………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………… ……………

    S.5) Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir mesneviden alınmamıştır?(5P)
    A)Gördü ki bir avcı dâm kurmuş
    Dâmına gazeller yüz vurmuş
    B)Boynu burulu ayağı bağlı
    Şehla gözü nemli canı dağlı
    C)Seyyad bu nâtuvane kıyma
    Kıl canına rahm cana kıyma
    D)Katlinde bu saydın etsem ihmal
    Etfal ü iyalime nolur hal
    E)Su gibi kanımı toprağa kardın
    Ne sanırsın garibin kanı yok mu

    S.6) Divan edebiyatında nesir yazılarının toplandığı eserlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir? (5p)
    A) inşa B) münşi C) münşeat D) müstezat E) taştir

    S.7)Divan şiirinin genel özelliklerinden beş tanesini yazınız.(5 puan)
    1-
    2-
    3-
    4-
    5-

    S.8) Aşağıdaki eser ve yazarları doğru bir şekilde eşleştirin (5p)
    a) Süleyman Çelebi
    b) Şeyhi
    c) Ahmedi
    d) Fuzuli
    e) Baki

    1-Harname
    2-Kanuni Mersiyesi
    3-İskendername
    4-Mevlid
    5-Leyla ile Mecnûn


    S.9) Edebiyatımızda mesnevi nazım şekli ilk defa hangi eserde kullanılmıştır? (5P)
    a. Atebet’ül Hakayık
    b. Kutadgu Bilig
    c. Divan-ı Hikmet
    d. Divan-ü Lügati’t Türk
    e. Muhakemet’ül Lügateyn

    S.10) “Yüzyıllar boyunca Tekke şiirinin önderi sayılmış, şiirleriyle kafalara ve gönüllere Türkçe ile seslenmiştir. Tasavvuf akımını taşkın ve gür lirimi ile halka yansıtmıştır. Aruzla da şiirler yazmakla birlikte, genellikle heceyi kullanmıştır. Şiirlerinde ilahi aşkı ve insan sevgisini işlemiştir.”
    Kimdir bu şâirimiz? (5p)
    a) Yunus Emre
    b) Yusuf Has Hacib
    c) Mevlana
    d) Kaygusuz Abdal
    e) Hoca Dehhani

    S.11) Aşağıdakilerden hangisi kasidenin türlerinden değildir?
    (5p)
    a) Tevhid b) Münacat c) Fahriye d) Mersiye e) Na’at

    S.12) Şâirlerin hayatları ve edebî kişilikleri ile ilgili bilgiler veren eserlere ne ad verilir? (5p)
    a) Divan b) Pendnâme c) Hamse d) Tarih e) Tezkiretü’ş-Şuara

    Nâbi ile ol âfetin ahvâlini naklet
    Efsâne-i Mecnûn ile Leylâ’dan usandık
    Nâbi
    S.13) Yukarıdaki beyitte geçen edebî sanatı açıklayın. (5p)

    S.14) Aşağıdaki boşlukları doldurun. (5p)
    a) Terkib-i Bentlerde bendin sonundaki beyite ………………………….………………………….. adı verilir.
    b) Muhammeslerin nazım birimi …………………….. mısradan oluşan bentlerdir.
    c) Mahallileşme akımının temsilcisi …………………………….’dir.
    d) - Türklerin Divan Edebiyatına kazandırdığı nazım şekilleri
    …………………………… ve ………………………….’dır.


    S.15) (I) Divan şiirinde müstezat, gazelin dizelerine yarım dize eklenerek oluşturulan nazım biçimidir. (II) Nazire, usta kabul edilen bir şairin beğenilen bir şiirine benzetilerek yazılan şiirdir. (III) Hamse, bir şairin beş kasidesinin bir araya getirilmesiyle oluşan eserlere denir. (IV) Gazelin ilk beyitine matla, son beyitine makta denir. (V) Gazelin en güzel beyitine “beytü’l-gazel” denir.

    Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangisi yanlıştır? (5p)

    A) I B) II C) III D) IV E) V


    S.16) Aşağıdaki açıklamaların karşısına doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız.(5p)
    a) Divan nesri “sade, süslü ve orta nesir” olmak üzere üçe ayrılır. ( )
    b) Kasidede şairin kendini övdüğü bölüme methiye denir. ( )
    c) Rubai, mesnevi, tuyuğ ve murabba dörtlükler halinde yazılan divan şiiri nazım şekilleridir. ( )
    d) Konuları yergi olan kasidelere “hicviye” denir. ( )
    e) Mantıku’t Tayr alegorik bir tıp metnidir. ( )

    S.17) “Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
    Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi”
    Bu beyit gazelin hangi beytidir? Niçin? (5p)


    Ravza-i kûyuna her dem durmayıp eyler güzâr
    Âşık olmuş galibâ ol serv-i hoş-reftâra su
    Fuzûlî
    Kûy: memleket, köy güzar: akmak
    serv-i hoş-reftar: servi gibi salınan sevgili

    S.18) Yukarıdaki beyitte Divan Edebiyatı’nın hangi özellikleri görülmektedir? Açıklayın. (5p)

    S.19) Yukarıdaki beyitte geçen edebi sanatlardan iki tanesini açıklayın. (2+3p)

    S.20) Aşağıdaki boşlukları doldurun. (5p)
    a) Kasidelerde ölçüye uygun olarak yazılan ve beyitler arasına sıkıştırılan gazele…………………………………..denir.
    b)Tekke edebiyatındaki ilahiye benzeyen, Allah'ın birliğini ve Allah'a yakarışı konu alan kasidelere___________ denir.
    c) Peygamberimizi övmek için yazılan kasideye____________ denir.
    d) Tevhit, münacaat, naat, methiye, hicviye, mersiye, bahariye, lydiyye, cülusiye nazım biçimi değil, _______________________dür.
    e) edebiyatımıza Iran edebiyatından geçmiş, uyak düzeni aa bb cc dd olan günümüzdeki öykü ve romanın işlevini üstlenen nazım şeklidir.

    Not Baremi: Her sorunun doğru cevabı 5 puandır.
    BAŞARILAR

    26.03.2009
    NECİP ÇUKUR
    TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
    TÜRK EDEBİYATI
    DİL VE ANLATIM ÖĞRETMENi
    --------------------------------------------------------------
    cevaplar

    Dest bûsî arzusuyla ger ölürsem dostlar
    Kuze eylen toprağım sunun ânınla yâre su
    Fuzuli
    S.1) Su Kasidesi’nden alınan yukarıdaki beyiti açıklayın. (5p)

    Cevap: Peygamberimizin elini öpemeden ölürsem dostlarım, mezarımın toprağından testi yapın, Peygamberimize su ikram edin, böylece elini öpmüş olurum, eline varmış olurum.

    S.2 Aşağıdaki açıklamaların karşısına doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız. (1+1+1+1+1+1p)
    a) Nasreddin Hoca fıkralarında dil süslü ve ağırdır. ( Y )
    b) Mesnevilerin uyak düzeni aa ba ca da… biçimindedir. ( D )
    c) Bir gazelin ilk beytine makta denir. ( Y )
    d) Fuzuli üç dilde (Türkçe,Arapça,Farsça) divan
    oluşturmuştur. ( D )
    e) Divan şiirinde duygu, düşünce ve hayaller belirli imgelerle ifade edilmiştir. ( D )


    S.3) Aşağıdaki boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz.
    (1+1+1+1+1+1p)
    -Gazellerde beyit sayısı genellikle 5-15 arasıdır.
    -Aynı beyitte anlam bakımından birbiriyle ilişkili sözcükleri kullanma sanatına TENASÜP SANATI denir.
    -Şarkının en güzel örneklerini NEDİM vermiştir.
    -Kasidenin son beytine MAKTA denir.
    - Divan edebiyatı sanatçılarının kullandığı kalıplaşmış söz motiflerine MAZMUN /İMGE denir.

    S.3) Kasidenin bölümlerini yazınız (5p)

    NESİP (TEŞBİB) -GİRİZGÂH-TEGAZZÜL
    METHİYE- FAHRİYE-DUA


    S.5) Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir mesneviden alınmamıştır? (5p)
    A)Gördü ki bir avcı dâm kurmuş
    Dâmına gazeller yüz vurmuş
    B)Boynu burulu ayağı bağlı
    Şehla gözü nemli canı dağlı
    C)Seyyad bu nâtuvane kıyma
    Kıl canına rahm cana kıyma
    D)Katlinde bu saydın etsem ihmal
    Etfal ü iyalime nolur hal
    E) Su gibi kanımı toprağa kardın
    Ne sanırsın garibin kanı yok mu

    S.6) Divan edebiyatında nesir yazılarının toplandığı eserlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir? (5p)
    A) İnşa B) Münşi C) Münşeat D) Müstezat E) Taştir

    S.7)Divan şiirinin genel özelliklerinden beş tanesini yazınız.(5 puan)
    1- Dili ağırdır.
    2- Yüksek zümreye hitap eder.
    3- Aruz ölçüsü kullanılmıştır.
    4- Beyit bütünlüğü esastır.
    5- Şiire başlık konmaz. Her şiir redif veya türünün adı ile anılır.

    S.8) Aşağıdaki eser ve yazarları doğru bir şekilde eşleştirin (1+1+1+1+1+1p)
    a) Süleyman Çelebi
    b) Şeyhi
    c) Ahmedi
    d) Fuzuli
    e) Baki B 1-Harname
    2-Kanuni Mersiyesi
    3-İskendername
    4-Mevlid
    5-Leyla ile Mecnûn
    E
    C
    A
    D

    S.9) Edebiyatımızda mesnevi nazım şekli ilk defa hangi eserde kullanılmıştır? (5p)
    A) Atebet’ül Hakayık
    B) Kutadgu Bilig
    C) Divan-ı Hikmet
    D) Divan-ü Lügati’t Türk
    E) Muhakemet’ül Lügateyn

    S.10) “Yüzyıllar boyunca Tekke şiirinin önderi sayılmış, şiirleriyle kafalara ve gönüllere Türkçe ile seslenmiştir. Tasavvuf akımını taşkın ve gür lirimi ile halka yansıtmıştır. Aruzla da şiirler yazmakla birlikte, genellikle heceyi kullanmıştır. Şiirlerinde ilahi aşkı ve insan sevgisini işlemiştir.”
    Kimdir bu şairimiz? (5p)
    A) Yunus Emre
    B) Yusuf Has Hacib
    C) Mevlana
    D) Kaygusuz Abdal
    E) Hoca Dehhani

    S.11) Aşağıdakilerden hangisi kasidenin türlerinden değildir?
    (5p)
    a) Tevhid b) Münacat c) Fahriye d) Mersiye e) Na’at

    S.12) Şâirlerin hayatları ve edebî kişilikleri ile ilgili bilgiler veren eserlere ne ad verilir?
    a) Divan b) Pendnâme c) Hamse d) Tarih
    e) Tezkiretü’ş-Şuara




    Nâbi ile ol âfetin ahvâlini naklet
    Efsâne-i Mecnûn ile Leylâ’dan usandık
    Nâbi
    S.13) Yukarıdaki beyitte geçen edebî sanatı açıklayın. (5p)

    Cevap: Leyla ve Mecnun hikâyesini hatırlattığı için “Telmih Sanatı” kullanılmıştır.


    S.14) Aşağıdaki boşlukları doldurun. (1+1+1+1+1+1p)
    a) Terkib-i Bentlerde bendin sonundaki beyite VASITA BEYTİ adı verilir.
    b) Muhammeslerin nazım birimi BEŞ mısradan oluşan bentlerdir.
    c) Mahallileşme akımının temsilcisi NEDİM’dir.
    d) - Türklerin Divan Edebiyatına kazandırdığı nazım şekilleri
    ŞARKI ve YUYUĞ’dur.


    S.15) (I) Divan şiirinde müstezat, gazelin dizelerine yarım dize eklenerek oluşturulan nazım biçimidir. (II) Nazire, usta kabul edilen bir şairin beğenilen bir şiirine benzetilerek yazılan şiirdir. (III) Hamse, bir şairin beş kasidesinin bir araya getirilmesiyle oluşan eserlere denir. (IV) Gazelin ilk beyitine matla, son beyitine makta denir. (V) Gazelin en güzel beyitine “beytü’l-gazel” denir.

    Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangisi yanlıştır? (5p)

    A) I B) II C) III D) IV E) V


    S.16) Aşağıdaki açıklamaların karşısına doğru ise (D) yanlış ise (Y) yazınız. (1+1+1+1+1+1p)
    a) Divan nesri “sade, süslü ve orta nesir” olmak üzere üçe ayrılır. ( D )
    b) Kasidede şairin kendini övdüğü bölüme methiye denir. ( Y )
    c) Rubai, mesnevi, tuyuğ ve murabba dörtlükler halinde yazılan divan şiiri nazım şekilleridir. ( Y )
    d) Konuları yergi olan kasidelere “hicviye” denir. ( D )
    e) Mantıku’t Tayr alegorik bir tıp metnidir. ( Y )




    S.17) “Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
    Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi”
    Bu beyit gazelin hangi beytidir? Niçin?

    Cevap: Kafiye şeması aa olduğundan gazelin ilk beytidir, yani matla beytidir. (5p)








    Ravza-i kûyuna her dem durmayıp eyler güzâr
    Âşık olmuş galibâ ol serv-i hoş-reftâra su
    Fuzûlî
    Kûy: memleket, köy güzar: akmak
    serv-i hoş-reftar: servi gibi salınan sevgili

    S.18) Yukarıdaki beyitte Divan Edebiyatı’nın hangi özellikleri görülmektedir? Açıklayın. (1+1+1+1+1+1p)
    a- Dili ağır
    b- Sanatlı bir söyleyiş kullanılmış.
    c- Beyitlerle yazılmış.
    d- Aruz ölçüsü kullanılmış.
    e- Kaside nazım şekliyle yazılmış.



    S.19) Yukarıdaki beyitte geçen edebi sanatlardan iki tanesini açıklayın. (
    a- Suyun âşık olması: kişileştirme sanatı (2p)
    b- Peygamberimizin serviye benzetilmiş ama Peygamberimiz verilmemiş: Açık istiare (3p)


    S.20) Aşağıdaki boşlukları doldurun. (1+1+1+1+1+1p)

    a) Kasidelerde ölçüye uygun olarak yazılan ve beyitler arasına sıkıştırılan gazele TEGAZZÜL denir.
    b)Tekke edebiyatındaki ilahiye benzeyen, Allah'ın birliğini ve Allah'a yakarışı konu alan kasidelere MÜNCAAT denir.
    c) Peygamberimizi övmek için yazılan kasideye NAAT denir.
    d) Tevhit, münacaat, naat, methiye, hicviye, mersiye, bahariye, lydiyye, cülusiye nazım biçimi değil, NAZIM TÜRÜ’dür.
    e) MESNEVİ edebiyatımıza Iran edebiyatından geçmiş, uyak düzeni aa bb cc dd olan günümüzdeki öykü ve romanın işlevini üstlenen nazım şeklidir.

    Not Baremi: Her sorunun doğru cevabı 5 puandır.
    BAŞARILAR


    26.03.2009
    NECİP ÇUKUR
    TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
    TÜRK EDEBİYATI
    DİL VE ANLATIM ÖĞRETMENİ

Benzer Konular

  1. 2011-2012 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 1.Dönem 2.Yazılı Soruları
    Konu Sahibi refresh Forum Türk Dili Edebiyatı Soru Bankası
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 21.Aralık.2011, 23:20
  2. 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 1. Dönem 3. Yazılı Soruları
    Konu Sahibi ahbar Forum Türk Dili Edebiyatı Soru Bankası
    Cevap: 20
    Son Mesaj : 14.Mayıs.2011, 19:13
  3. 10. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 1. Dönem 2. Yazılı Soruları
    Konu Sahibi ahbar Forum Türk Dili Edebiyatı Soru Bankası
    Cevap: 18
    Son Mesaj : 14.Mayıs.2011, 14:16
  4. 9. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi 2.Dönem 3.Yazılı Soruları (Test)
    Konu Sahibi edebiyatci Forum Türk Dili Edebiyatı Soru Bankası
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 05.Mayıs.2011, 22:23
  5. 9. Sınıf türk edebiyatı dersi 2. Dönem 3. Yazılı soruları (test)
    Konu Sahibi edebiyatci Forum Türk Dili Edebiyatı Soru Bankası
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 05.Mayıs.2011, 15:13

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •