MERCAN LİSESİ
2009-2010 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10/… SINIFI TÜRK EDEBİYATI DERSİ
1.DÖNEM 3.YAZILI SORULARI


1-İslamiyet öncesi Türk edebiyatı nazım şekillerinin isimlerini yazarak bir tanesini açıklayınız.

2-Mesnevi ve kaside nazım şekillerinin kafiye şemasını yazınız.
3-Kutadgu Bilig adlı eserde kahramanların aşağıdaki kavramlardan hangisini temsil ettiğini yazınız.
-Adalet: -Saadet:

-Zeka: -Hayatın Sonu:

4-Yunus Emre ile ilgili soruları cevaplayınız.

-Yaşadığı yüzyıl:
-En önemli eserinin adı:
-Hangi edebiyatın temsilcisidir:
-Şiirlerinde dil nasıldır:

5-Kaygusuz Abddal ile ilgili soruları cevaplayınız.

-Yaşadığı yüzyıl:
-Temsilcisi olduğu edebiyat:
-En önemli eseri:
-Gelişmesine katkıda bulunduğu nazım şekli:



6-Hoca Dehhani ile ilgili soruları cavaplayınız.
-Hangi edebiyatın ilk temsilcisidir:
-Şiirlerinde nasıl bir dil kullanmıştır:
-Şiirlerinde hangi konuları işlemiştir(din dışı,dini):
-Yaşadığı yüzyıl:



7-Tasavvuf edebiyatında,aşağıdaki kavramlar neyi ifade etmektedir?
-Meyhane:
-Maşuk:
-Saki:
-Çile:


8-Karşılaştırmayı yapınız.

İslamiyet Öncesi Türk Şiiri Farklılıkları İslamiyet Sonrası Türk Şiiri
Nazım birimi
Ölçü
Tema


9-Dede Korkut hikayeleri ile ilgili soruları cevaplayınız.

-Yazıya geçirildiği yüzyıl:
-Kaç hikayeden oluşmaktadır:
-Türk edebiyatı için önemi nedir:



10-Destanların karşısına hangi ülkeye ait olduklarını yazınız.

-İgor: -Gılgamış:

-Ramayana: -Mahabbarata:

11-Göktürk Kitabeleri hangi anıtlardan oluşmaktadır ? Bu anıtların Türk edebiyatı açısından önemi nedir?




12-Göktürklerin yaptıkları bir savaşta yok olmalasının ardından bir dişi kurttan tekrar türeyişinin anlatıldığı destanın adı nedir.
-



13-
Şu dereden cıvıl cıvıl kuş gelir
Armağanlar dolu gider boş gelir
Sevda bilmeyene hayal düş gelir
Şen ol yaylam şen ol bedir geliyor

-Yukarıdaki dörtlüğün kafiyesini bularak kafiyenin türünü belirtiniz.



14
‘’Dinmiş denizin şarkısı rüzgar uyumakta’’
-Yukarıdaki dizede en belirgin söz sanatı hangisidir?


15-
‘’Ahmet tilki gibi kurnazdır’’
-Yukarıdaki dizede en belirgin söz sanatı hangisidir?



16-Aşağıdaki eserlerin karşısına yazarlarını yazınız.
-Harname: -Çile:
-Safahat: -Kendi Gök kubbemiz:


17-Karşıda kara yılan
Kaşları divan divan
Beni yardan ayıran
Ne din bulsun ne iman

-Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
a)Türkü b)Mani c)Ninni
d)Şarkı e)Semai

18-Aşağıdakilerden hangisi doğal destanların özelliklerinden biri değildir
a)Ait olduğu ulusun dili söylenmesi
b)Ulusları derinden etkileyen bir olayın anlatılması.
c)Kahramanlarının ve anlatılan olayların olağanüstü özelliklere sahip olması
d)Halkın tanıdığı bir ozan tarafından yazılması
e)Halkın hayal dünyasında şekillenerek son şeklini alması.
19-İlahi nazım şekliyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez.
a)Dini-tasavvufi konuların işlendiği
b)7,8 ve 11’li hece ölçüsüyle yazıldığı
c)Genellikle dörtlük nazım şekli olduğu
d)Divan şiiri nazım şekli olduğu
e)Tarikatlara göre farklı isimler aldığı


20-Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise ‘’D’’,yanlış ise ‘’Y’’ yazınız.

-Türk toplumu için Nevruz Ergenekon’dan çıkış günüdür.( )
-Destanlar doğuş aşamasında değişikliğe uğramaz ( )
-Divan-ı Lügati’t Türk alegorik bir eserdir( )

21-Boşlukları doldurunuz.

-Tasavvufun temelini…………………nazariyesi oluşturmaktadır.
-Türk edebiyatında hatıra türünün ilk temsilcisi ve ilk Türk tarihçisi Bilge …………… tur.
-İslami Türk edebiyatının ilk eseri olan …………………………. , 1070 yılında ……………………………
tarafından kaleme alınmıştır.Eserin ismi ‘’…………..………………………..’’ anlamına gelmektedir. ……….. veziyle ve ……………nazım şekliyle yazılmış bir eserdir.
-Türkçe’nin ilk sözlüğü………………….adlı eserdir.




Yunus Çatar
T.D ve Edebiyatı Öğretmeni
Başarılar dilerim








MERCAN LİSESİ
2009-2010 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 10/… SINIFI TÜRK EDEBİYATI DERSİ
1.DÖNEM 3.YAZILSI CEVAP ANAHTARI

1-Koşuk:Yiğitlik,aşk,tabiat,hasr et gibi konuları işleyen hece vezniyle ve dörtlükle söylenen şiirlerdir.
-Sagu:Ölen bir kişinin ardından duyulan üzüntüyü,acıyı anlatan şiirlerdir
-Sagu:Atasözü niteliği taşıyan kısa ve özlü sözlerdir.
-Destan:Bir milletin, tarihi kesin olarak bilinmeyen çok eski devirlerde başlarından geçen savaş,göç,doğal afet gibi olayları ve bunlar karşısında takındıkları tavırları anlatan manzum ürünlere denir

2-Kaside:aa,ba,ca,da,ea(33-99 beyit)
Mesnevi:aa,bb,cc,dd (binlerce beyit)

3-Kutadgu Bilig adlı eserde kahramanların aşağıdaki kavramlardan hangisini temsil ettiğini yazınız.
-Adalet:Kün Toğdı -Saadet:Ay Toldı
-Zeka:Öğdülmiş -Hayatın Sonu:Odgurmış

4-Yunus Emre ile ilgili soruları cevaplayınız.
-Hangi yy. da yaşamıştır:13.yy
-En önemli eserinin adı:Risalet’ün Nushiye
-Hangi edebiyatın temsilcisidir:Tasavvuf
-Şiirlerinde dili nasıldır:Sade
-Söylediği şiirlere ne denir:İlahi
-Şeyhinin adı nedir:Tabduk Emre

5-Kaygusuz Abddal ile ilgili soruları cevaplayınız.
-Yaşadığı yüzyıl:14 yy.ın sonu ve 15. yy
-Temsilcisi olduğu edebiyat:Tasavvuf edebiyatı
-En önemli eseri:Kaygusuz Sultan Divanı
-Gelişmesine katkıda bulunduğu nazım şekli:Şathiye

6-Hoca Dehhani ile ilgili soruları cavaplayınız.
-Hangi edebiyatın ilk temsilcisidir:Divan edebiyatı
-Şiirlerinde nasıl bir dil kullanmıştır:Sade
-Şiirlerimde hangi konuları işlemiştir(din dışı,dini):Din dışı
-Yaşadığı yüzyıl:13

7-Tasavvuf edebiyatında,aşağıdaki kavramlar neyi ifade etmektedir?
-Meyhane:İlahi aşk şarabının içildiği tekke,dergah.
-Maşuk:Allah
-Saki:İlahi aşk şarabını sunan mürşit.
-Çile:Nefsi öldürmek için yapılan zühd,terbiye

8-Karşılaştırmayı yapınız.
İslamiyet Öncesi Türk Şiiri Farklılıkları İslamiyet Sonrası Türk Şiiri
Dörtlük Nazım birimi Dörtlük,beyit
Hece Ölçü Aruz,hece
Doğa,aşk, kahramanlık Tema Doğa,aşk,karhama
lık,İlahi aşk
Sade bir Türkçe Dil Yabancı dillerden sözcükler girmeye başlamıştır

9-Dede Korkut hikayeleri ile ilgili soruları cevaplayınız.
-Yazıya geçirildiği yüzyıl:15.yy
-Kaç hikayeden oluşmaktadır:On iki
-Türk edebiyatı için önemi nedir:Destandan halk hikayesine geçiş ürünüdür.

10-Destanların karşısına hangi ülkeye ait olduklarını yazınız.
-İgor: Rus -Gılgamış:Sümer
-Ramayana:Hint -Mahabbarata:Hint

11-Göktürk Kitabeleri hangi anıtlardan oluşmaktadır ? Bu anıtların Türk edebiyatı açısından önemi nedir?
-Tonyukuk -Kül Tigin -Bilge Kağan
-Türk edebiyatının yazılı ilk kaynaklarıdır.

12-Göktürklerin yaptıkları bir savaşta yok olmalasının ardından bir dıbir dişi kurttan tekrar türeyişinin anlatıldığı destanın adı nedir.
- Bozkurt Destanı



13-
Şu dereden cıvıl cıvıl kuş gelir
Armağanlar dolu gider boş gelir
Sevda bilmeyene hayal düş gelir
Şen ol yaylam şen ol bedir geliyor
-Yukarıdaki dörtlüğün kafiyesini bularak kafiyenin türünü belirtiniz.
-‘’ş’’ ler yarım kafiye

14
‘’Dinmiş denizin şarkısı rüzgar uyumakta’’
-Yukarıdaki dizede en belirgin söz sanatı hangisidir? (Teşhis)

15-
‘’Ahmet tilki gibi kurnazdır’’
-Yukarıdaki dizede en belirgin söz sanatı hangisidir (Teşbih)

16-Aşağıdaki eserlerin karşısına yazarlarını yazınız.
-Harname:Şeyhi -Çile:N.F.Kısakürek
-Safahat:M.A.Ersoy
-Kendi Gök kubbemiz:Y:Kemal Beyatlı

17-Karşıda kara yılan
Kaşları divan divan
Beni yardan ayıran
Ne din bulsun ne iman
-Yukarıdaki dörtlüğün nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
a)Türkü b)Mani c)Ninni
d)Şarkı e)Semai

18-Aşağıdakilerden hangisi doğal destanların özelliklerinden biri değildir
a)Ait olduğu ulusun dili söylenmesi
b)Ulusları derinden etkileyen bir olayın anlatılması.
c)Kahramanlarının ve anlatılan olayların olağanüstü özelliklere sahip olması
d)Halkın tanıdığı bir ozan tarafından yazılması
e)Halkın hayal dünyasında şekillenerek son şeklini alması.

19-İlahi nazım şekliyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez.
a)Dini-tasavvufi konuların işlendiği
b)7,8 ve 11’li hece ölçüsüyle yazıldığı
c)Genellikle dörtlük nazım şekli olduğu
d)Divan şiiri nazım şekli olduğu
e)Tarikatlara göre farklı isimler aldığı





20-Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise ‘’D’’,yanlış ise ‘’Y’’ yazınız.

-Türk toplumu için Nevruz Ergenekon’dan çıkış günüdür.(D)
--Destanlar doğuş aşamasında değişikliğe uğramaz ( Y )
--Divan-ı Lügati’t Türk alegorik bir eserdir(Y )


21-Boşlukları doldurunuz.
-Tasavvufun temelini yaratılış nazariyesi oluşturmaktadır.
-Türk edebiyatında hatıra türünün ilk temsilcisi ve ilk Türk tarihçisi Bilge Tonyukuk’tur.
-İslami Türk edebiyatının ilk eseri olan Kutadgu Bilig , 1070 yılında Yusuf Has Hacip
tarafından kaleme alınmıştır.Eserin ismi ‘’mutluluk veren bilgi’’ anlamına gelmektedir. Aruz vezniyle ve mesnevi nazım şekliyle yazılmış bir eserdir.
-Türkçe’nin ilk sözlüğü Divan-ı Lügati’t Türk adlı eserdir.