Toplam 2 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 2 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    Üyelik tarihi
    19.Mart.2011
    Mesajlar
    358

    Edebiyat Sosyal Yaşam İlişkisi Etkinlik - 1

    FELÂTUN BEY İLE RAKIM EFENDİ

    Haftada üç saat kaleme giderek onu da hikâye anlatarak geçiren bir delikanlı ne öğrenebilir? Nasıl ne öğrenebilir? İşte Felâtun Bey öğrenmiş ya(!) Yazısı var, okuması var, Fransızcası var. Zeki, tartışmacı... Babasının ayda yirmi bin kuruş da geliri var. Dünyada bir adamın öğreneceği daha ne kaldı (!)

    Felâtun Bey, büyücek kalemlerin birinde memurdu. Hani kalemlerde bazı efendiler vardır ki ilerde devletin en büyük makamlarına gelebilmek amacıyla kâtiplik zamanını gece gündüz çalışmak ve içinde bulunduğu dairenin değil, belki devletin bütün dairelerinin işlerini yapmak için iğne iplik olarak çalışır. Böyle çalışkan kişiler tanırsınız ya... Bizim Felâtun Efendi bunlardan değil idi. Nesine lazım? Ayda en az yirmi bin kuruş geliri olan bir babanın bir tek oğlu olup kendisi ise filozofça düşüncesini gerçekten Eflâtunlardan daha ince bulmakla âlemde yirmi bin kuruş geliri olan adamın başka hiçbir şeye ihtiyacı kalmayacağını hükmetmiş, erdem ve olgunluğunu ise kendisi beğenmiş olduğundan cuma günü mutlaka bir gezi yerine gidip cumartesi ise dünkü yorgunluğu çıkarır veya pazar günü gezi yerleri daha Batılıca olduğundan gitmezlik edemez. Pazarın yorgunluğunu dahi pazartesi çıkarır. Salı günü kaleme gitmeye hazırlanır ise de havayı uygun görünce Beyoğlu'nun bazı ziyaret yerlerini, baba dostlarını, ahbabı vesaireyi ziyaret arzusu o günü dahi tatil ettirir. Çarşamba günü kaleme gidecek olursa saat altıdan dokuza kadar olan vakti, ancak o haftanın olaylarını anlatarak geçirir, akşam için mutlaka iki dalkavukla gelir. Arkadaşları da kendisi gibi genç olacaklarından ve özellikle Felâtun Beyefendi, Beyoğlu'nda oturması münasebetiyle ahbabını alafranga bir yolda eğlendirmek lazım geleceğinden perşembe gecesini alafranga eğlence yerlerinde geçirir. O gece sabahlandığı için Perşembe günü akşama kadar uyunur. Nihayet yine cuma gelir ve işte şu bir haftalık meşguliyet nasılsa diğer haftaların meşguliyetleri dahi yine bir bakıma onu andırır.

    Râkım'da henüz aylık yıllık yok. Babası Sadık Fedayi hâlâ dikiş diker, mendil, işler, kahve torbası diker, çamaşıra, gider. Aldığı parayı "Delikanlılar parasız kalmasın." diye tamamen Râkım'a verirdi fakat Râkım'ın, cep harçlığına o kadar ihtiyacı yok idi. Rakım, sabahleyin Süleymaniye'ye medreseye gidip sonra kaleme, ondan sonra kalemde aldığı Fransızca dersini takviye ile beraber bu lisanda bir kat daha ilerlemek için Galata'da bir hekime giderdi. Akşam yemekten sonra Kazancılar Mahallesi'nden Beyoğlu'na çıkıp yine hariciye kaleminde arkadaşı olan bir Ermeni'ye Türkçe okutmak ve bu hizmete karşılık onun birçok Fransız kitaplarını karıştırmak ile vakit geçiren bir çocuğa paranın ne lüzumu kalır?
    Ahmet Mithat Efendi


    SORULAR:


    1.
    Metnin temasını bulunuz.

    2.
    Metindeki temel karşıtlığı (çatışma) açıklayınız.

    3.
    Metinde, dönemin sosyal yaşamına ait hangi özelliklerin yansıtıl*dığını açıklayınız.

    4.
    Aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız.

    ** "Felâtun Bey ile Rakım Efendi" romanında mekân, Beyoğlu ve çevresidir. ( )

    ** Tarihî, siyasi ve toplumsal gerçekleri yansıtmayan eserlere edebî metin denemez. ( )

    5.
    Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere uygun sözü yazınız.

    "Ya böyle haftada üç saat kaleme giderek onu da nakl-i hikâyatla geçiren bir delikanlı ne öğrenebilir? Nasıl ne öğrenebilir? İşte Felâtun Bey öğrenmiş yal Yazısı var, okuması var, Fransızcası var. Zeki, fâtin (fitrieci), cerbezeli (güzel konuşmada beceriklilik), hususiyle ayda babasının yirmi bin kuruş da iradı (gelir) var. Dünya*da bir adamın öğreneceği daha ne kaldı?" ifadeleri, anlatıcının.........................olduğunu göstermektedir.

    6.
    "Bir toplum bilimci, edebî metinlerden yararlanır; toplumdaki bazı olayları, değişimleri, toplumsal ve siyasi hayatı açıklamak için edebî metinler kaynak niteliği taşır."

    Bu yarg
    ıya göre bir toplum bilimci, herhangi bir dönemin sosyal ve siyasi özellikleri ile ilgili olarak bilgi edinmek için aşağıdaki edebî metinlerin hangisinden daha çok yararlanır?

    A) Öykü
    B) Şiir
    C) Tiyatro
    D) Roman
    E) Anı (Hatıra)

    7.
    "Sabır" kavramını ele alan bir edebî eserin, aynı konuda yazılmış bir felsefi eserden hangi bakımdan ayrıldığını açıklayınız.

    8.
    "Refik Halit Karay'ın 'Memleket Hikâyeleri' adlıöykülerini okuduktan sonra 'Anadolu'ya bakışımda önemli değişiklikler oldu."

    Bu yarg
    ıya göre aşağıdaki cümlede boş bırakılan yeri uygun şekilde tamamlayınız. Yukarıdaki cümlede, bir edebî metnin........................ .....................özelliği vurgulanmaktadır.

  2. #2
    Üyelik tarihi
    19.Mart.2011
    Mesajlar
    358

    Cevap: Edebiyat Sosyal Yaşam İlişkisi Etkinlik - 1

    9. SUÇLU HİSSETMEK

    Bir insan, karşısındakine açıktan açığa ve doğrudan kızgınlık ya da kırgınlığını söyleyemiyor fakat imalı yol*larla karşıdaki kişinin kendini mutsuz ettiğini ifade ediyorsa kullandığı teknik "suçlu hissettirme" yöntemidir. Bu tutum, "Karşıdakini suçlu hissettirerek istediğini yaptır." Biçiminde özetlenebilir. Örneğin; kadın, kocasının ayakkabısıyla eve girmesine sinirleniyor; bu kızgınlığını açıkça söyleyeceği yerde, "Benim işim gücüm ne ki aldırma, sen gir ayakkabınla içeri, nasıl olsa yarın senin hizmetçin temizleyecek evi yeniden." der. Ondan son*ra da ekler "Of, keşke doğmaz olaydım; bıktım bütün gün evde çalışmaktan."

    Bu tip insanlarda, diğer insanları kullanma eğilimi bulunur. Bir sorunu çözmek için fikir ve duygularını açık se*çik doğrudan ifade edecek yerde, yaptırmak istedikleri şeyleri başkalarını suçlu hissettirerek gerçekleştirme*yi yeğlerler.
    Doğan CÜCELOĞLU

    "Su
    çlu Hissettirmek" adlı metne göre aşağıdaki cümlelerin karşısına yargılar doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız.

    ** Bu edebî metinde amaç, sanatsal güzellik yaratmaktır. ( )
    ** Bu metinde; dönemin düşünce, sosyal ve siyasi hayatı yansıtılmıştır. ( )

    10.
    "Suçlu Hissettirmek" adlı metinle ilgili olarak aşağıdaki yargıların hangisi yanlıştır?

    A) Belirtilen düşünceyi kanıtlamak için örnek verilmiştir.
    B) Bilimsel bir metindir.
    C) Kahraman anlatıcının bakış açısıyla yazılmıştır.
    D) Dil, göndergesel işleviyle kullanılmıştır.
    E) Bilgi vermek, açıklamak amacıyla yazılmıştır.

    CEVAP ANAHTARI:


    1.
    Felâtun Bey ile Rakım Efendi" adlı metnin teması, Batılılaşmanın yanlış anlaşılmasıdır.

    2.
    "Felâtun Bey ile Rakım Efendi" adlı metindeki temel çatışma, Felâtun Bey ile Rakım Efendi'nin temsil ettikleri tembellik ve israf (Felâtun Bey'in şahsında) ile çalışkanlık ve tutumluluk (Rakım Efendi'nin şahsında)tur. Bu romanın tamamında "Doğu - Batı" çatışması vardır ancak burada verilen metnin temel çatışmasını buluyoruz.

    3.
    * Batılılaşma sürecinin başlangıcında insanların Fransızca öğrenmeye çalışmaları,
    * Gezinti yerlerinde gezmeler ve Beyoğlu'nda eğlenmeler,
    * Kaleme (devlet dairesinde yazı işlerinin görüldüğü yer) gitmek,
    * Alafranga eğlence yerlerine gitmek,
    * Kahve torbası dikmek,
    * Süleymaniye'ye medreseye gitmek vb. unsurlar dönemin sosyal yaşamını yansıtmaktadır.

    4.
    "Felâtun Bey ile Rakım Efendi" romanında mekân, Beyoğlu ve çevresidir. (D)
    Tarihî, siyasi ve toplumsal gerçekleri yansıtmayan eserlere edebî metin denemez. (Y)

    5.
    "Ya böyle haftada üç saat kaleme giderek onu da nakl-'ı hikâyatla geçiren bir delikanlı ne öğrenebilir? Nasıl ne öğrenebilir? İşte Felâtun Bey öğrenmiş ya! Yazısı var, okuması var, Fransızcası var. Zeki, fâtin (fitneci), cerbezeli (güzel konuşmada beceriklilik), hususiyle ayda babasının yirmi bin kuruş da iradı (gelir) var. Dünya*da bir adamın öğreneceği daha ne kaldı?" ifadeleri, anlatıcının, yazarın kendisi olduğunu göstermektedir.

    6.
    Öykü, şiir, tiyatro ve roman türlerinde de bir dönemin sosyal ve siyasi özellikleri yansıtılır ancak bu metinler belge niteliği taşımaz; yani bu metinlerde yazarın, toplumsal gerçeklikleri yansıtırken nesnel olma zorunluluğu yoktur. Anıda ise olaylar yaşandığı biçimiyle yansıtılır. Cevap E'dir.

    7.
    "Sabır" kavramını ele alan bir edebî eser, aynı konuda yazılmış felsefi eserden, somutlaştırma yönüyle fark*lıdır. Felsefede soyut olarak işlenen "sabır" kavramı, edebî metinlerde insan yaşamıyla birleştirilerek somut*laştırır.

    8.
    Yukarıdaki cümlede, bir edebî metnin insanları etkileme özelliği vurgulanmaktadır.

    9.
    * Bu edebî metinde amaç sanatsal güzellik yaratmaktır. (Y)
    * Bu metinde; dönemin düşünce, sosyal ve siyasi hayatı yansıtılmıştır. (Y)

    10.
    "Suçlu Hissettirmek" adlı yazı, anlatmaya bağlı bir edebî metin olmadığından bu metinde anlatıcı bulunma*maktadır. Cevap C'dir.

Benzer Konular

  1. Edebiyatın Bilimle İlişkisi Nedir?
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Türk Dili ve Edebiyatı
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 14.Şubat.2018, 19:47
  2. 7.sınıf için metinler ile ilgili etkinlik nasıl hazırlanır?
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Türkçe Öğretmenleri
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 17.Mayıs.2014, 12:13
  3. Yaşam için öğütler...
    Konu Sahibi merpez Forum Kişisel Gelişim
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 15.Mayıs.2013, 11:09
  4. Sosyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi
    Konu Sahibi ahbar Forum Sosyoloji
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 22.Mayıs.2011, 16:48
  5. Dil ve Kültür İlişkisi: Bosna’da Türk Dili Öğretimindeki Yeri
    Konu Sahibi ahbar Forum Türk Dili ve Edebiyatı Genel İçerik
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 11.Mayıs.2011, 01:03

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •