Ural Dilleri

Ural dilleri ailesi
1. Fin–Ugur kolu:
a) Fin Grubu: Fince, Laponca, Estonca, Mari Dili, Çeremişçe, Komice, Karelce.
b) Ugur Grubu: Macarca, Khansi dili, Mansi dili

2. Samoyet kolu: Samoyet, Nenetçe

Altay Dilleri

Altay dilleri Avrupa'dan, Orta Doğu'ya ve Orta Asya'dan Uzak Doğu'ya kadar uzanan büyük bir coğrafyada konuşulan dilleri kapsayan bir dil ailesidir. Altay kolunda Türk dilleri, Moğol, Tunguz, Japon ve Kore dilleri bulunur.

Altay Dilleri Ailesi
1.Türk dilleri:
a) Oğuz grubu: Türkçe, Azerice, Türkmence.
b) Kıpçak grubu: Kazakça, Kırgızca, Karakalpakça, Nogayca, Karaçayca, Başkırca, Kumukça.
c) Uygur grubu (Çağatay grubu): Özbekçe, Uygurca, Salarca.
d) Yakut grubu: Yakutça.
e) Çuvaş grubu: Çuvaşça.

2.Moğol dilleri: Moğolca (Khalka), Buryatça, Kalmukça.

3.Tunguz dilleri: Even, Evenki, Golde, Oroç, Lamut.

4.Kore dili: Korece

5.Japon dili: Japonca


Altay Dilleri Ortak özellikleri

1. Bu gruptaki dillerin hepsi yapı yönüyle eklemeli dildir.

2. Ön ekler (artikeller) yoktur.

3. Kelime türetme ve çekim son eklerle yapılırken köklerde değişme olmaz. Eklerdeki zenginlik ve çeşitlilik dikkat çekicidir.

4. Söz diziminde yardımcı unsurlar (tamlayanlar, belirtenler) önce, asıl unsurlar (tamlananlar, belirtilenler) sonra gelir: insanlık hâli, sözün doğrusu. Mustafa, türkü söylerken kendinden geçiyordu.

Sıfatlar isimlerden önce kullanılır. yeşil ördek, anlayışlı öğrenci, kahraman ordu. Sayı bildiren kelimelerden sonra çokluk eki kullanılmaz:, beş kardeş, üç kafadar, bin konut.

Cümleler, cümleyi oluşturan unsurların ilgisi bakımından, gelişmekte olan düşüncelerin akla geliş sırasına göre değil, tamamlanmış bir düşüncenin düzenli bir hiyerarşisi şeklinde kurulur.

5. Bu dillerde gramatik cinsiyet yoktur. Bu sebeple cümlelerde cinsiyet farkından kaynaklanan değişiklik yapılmaz: Müdür – müdire, memur – memure, Hâlit – Hâlide; he – she gibi.

6. Soru eki vardır.

7. Aynı şekilden kaynaklandığı saptanan ortak ekler vardır. Türkçe ile Moğolca arasında bu ortaklık daha belirgindir.

8. Altay dilleri ses özeliklerine göre karşılaştırıldığı zaman birtakım ortaklıklar görülmektedir. Bunlardan en belirgin olanı, ünlü uyumudur. Kelime başında l, r ve ñ ünsüzlerinin bulunmaması diğer bir ortaklıktır.


Altay dil ailesinin kolları şöyledir:
Türk dilleri
Türkiye Türkçesi
Azerice
Özbekçe
Türkmence
Kazakça
Kırgızca
Uygurca
Kazan Tatarcası
Kırım Tatarcası
Başkurtça
Karaçay-Balkarca
Gagauzca
Halaçça
Yakutça
Çuvaşça
Moğol dilleri
Buryatça
Kalmıkça
Moğolca
Tungus Dilleri
Kuzey Tunguz Dilleri
Güneybatı Tunguz Dilleri
Güneydoğu Tunguz Dilleri
Japonca (tartışmalı)
Korece (tartışmalı)