Sponsorlu Bağlantılar
+ Konuya Cevap Yaz
Toplam 2 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 2 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    Kayıtsız Üye Misafir

    Alan ve Meslek Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

    Benim fizik kimya ve biyoloji derslerim 3 matematik 2 geometri 1
    Türk Edebiyatı ve Dil Anlatımım 3 coğrafya 3 ve tarih 4

    Hangi alana yönelmeliyim ?

  2. #2
    Üyelik tarihi
    16.Mart.2011
    Mesajlar
    1,602

    Cevap: Alan seçimi

    ALAN ve MESLEK SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
    Yrd. Doç. Dr. Ali TEMEL
    Maltepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi


    GİRİŞ
    Meslek seçimi, kişinin hayatı boyunca yapacağı en önemli seçimlerden biridir ve tüm yaşamını etkiler. Kişi mesleğini seçmekle yaşayacağı çevreyi, bir anlamda ekonomik durumunu ve ilişkide bulunacağı insanları da seçmiş olmaktadır.

    Meslek bireyin yaşamını sürdürebilmesi için yaptığı iştir. Süreklilik gerektirir; kişiye maddi ve manevi doyum sağlar. Belirli bir eğitim tecrübesini gerektirir ve toplumca kabul edilen ahlak ilkelerine göre sürdürülür.

    Ergenlik dönemi, gencin bir sonraki okulunu ve mesleğini seçmek gibi hayatını etkileyen önemli kararların alındığı bir yaş dilimidir. Genç, lisede iken hangi alana yöneleceğini ve dolayısıyla da hangi yükseköğretim programlarına gireceğini belirlemek durumundadır.

    Meslek ile kişilik özellikleri arasında önemli bir bağ vardır. Kendi kişiliğine uygun mesleği seçen bireyler yaptıkları işten daha fazla haz alırlar ve başarılı olurlar. Meslek seçimi ile olgunlaşma çocukluk döneminde hayal kurma ile başlar. Ön ergenlik döneminde ise gencin ilgileri ön plana çıkar. 17-18 yaşları gerçekçi seçimler yapma dönemidir. 25 yaş civarında iş ve kariyer konusunda belli ölçüde kararlılığa ulaşılır.

    Bireylerin meslek seçimi birçok faktörden etkilenmektedir. Özellikle bireyin psikolojik özellikleri meslek seçiminde önemli rol oynar. Örneğin; zeka, meslek gelişimi hususunda birkaç türlü etki yapmaktadır. Başarı ile sıkı sıkıya ilişkisi olan zeka, bir kimsenin ne kadar öğrenim yapabileceğini tayin eden önemli bir etkendir. Ayrıca, bireyin meslek seçimine bireyin psikolojik özelliklerinin yanı sıra sosyo-ekonomik özellikleri de etki yapmaktadır. Şüphesiz, bireyler kendilerini en üst seviyede tatmin edici mesleği seçmek durumundadırlar. Bazen şartlar değişebilir, birey sosyo-ekonomik özellikleri yönünden çok istediği mesleği seçemeyebilir. Bu durumda, birey çatışma içerisine düşerek sevmediği bir işi yapma mecburiyetinde kalacağı için büyük ihtimalle başarısız olur.

    Lise son sınıftaki öğrencilerin Öğrenci Seçme Sınavlarına (ÖSS) girmesi bir bakıma ilerde çalışacağı iş alan(lar)ını ve mesleğini belirlemek anlamına gelmektedir. O halde meslek seçimi öncesindeki bir adayın öğrenmesi gereken bilgi, beceri ve tutumlar şu şekilde özetlenebilir:
    Mesleki tercihler, ilk ve orta öğretim boyunca verilecek kararlar ve yapılacak seçimlerle yakından ilişkilidir. Mesleki tercih, lise son sınıftan çok önce temel öğretimin son kademesinde sekizinci sınıfın sonunda girilen ortaöğretim kurumunun yapısına bağlı olarak da değişebilmektedir. Örneğin, meslek lisesine giren birinin, yükseköğrenim göreceği alan önemli ölçüde belirlenmiş olmaktadır.

    Lisedeki alan ve alınan seçmeli dersler de mesleki tercihe yön verecektir. Örneğin; sosyal bilimler alanında öğrenim gören bir öğrencinin hiç bir kısıtlama olmamasına rağmen (ÖSS SAY) puanı ile öğrenci alan yüksek öğretim programlarını istemesi onun başarı şansını düşürecektir.

    MESLEKİ TERCİHTE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
    Geleceğin parlak mesleklerini okul çağında iken düşünmeye başlayan gençlerimiz, üniversite basamağında, şartların elverdiği ölçüde isteklerine ulaşmış olmanın heyecanını yaşar.

    Buna karşılık, doktor olmak isteyen bir gencin puanlama sonucu iktisatçılığa; güzel sanatlara merakı olan birinin de, veterinerliğe adım atışı olağan durumlardandır.
    Yeteneğe uygun işi seçebilmek de ayrı bir dikkat ister. Yönetmek için zorunlu olan nitelikler ile bir meslek sahibi olma arasında önemli farklar vardır. Bugün piyasada, asıl mesleğinin dışında, başka alanda çalışanlara sık sık rastlıyoruz. Ekonomik koşullar nedeniyle, ikinci işi yapanlar da az değil. O nedenle, kendini sahnede şarkı söylerken bulan bir futbolcuyu; köşe yazarlığı yapan mühendisi pek yadırgamıyoruz.

    Tutarlı tercihler yapabilmek için, tercih aşamasından önce dikkat edilmesi gereken önemli noktalar bulunmaktadır. Çünkü tercih yapmak; yalnızca yükseköğretim programlarını puana göre büyükten küçüğe doğru sıralamak değildir. Tercih aşamasında sağlıklı seçimlerde bulunabilmek için, önceden araştırma yapmak ve tercihi etkileyebilecek faktörleri ortaya koymak gerekmektedir. Bu faktörler şöyle sıralanabilir:


    A. Kendini Tanıma
    Yetenekleri bilme: Kendini ve içinde bulunduğu durumu doğru algılayan, kişisel değerleri ile toplumsal beklentileri arasında denge kurabilen birey, kişisel yeterliliğe ulaşabilir. Bu durum bireyin kendini tanıma sürecinde bir hayli yol aldığının göstergesidir. Kendini tanıyan birey ise seçim işlemlerinde daha tutarlı olacaktır.
    Yükseköğretim programlarının gerektirdiği yetenek düzeyi ile bireyin hangi alanlarda ne düzeyde yeteneğe sahip olduğunun bilinmesi gerekmektedir. Öbür türlü ise, bireyin ya yeteneğinin üzerinde ya da altında, yetenek gerektiren bir alana yönelmesi söz konusudur. Durumun böyle olması sıkıntı, başarısızlık ve doyumsuzluklara neden olacaktır. O halde, bu aşamada güçlü ve zayıf olunan alanlar göz önüne alınmalı ve en çok sahip olunan yetenekleri en fazla gerektiren meslekler tercih edilmelidir.
    İlgi alanlarını bilme:
    İlgi duyulan bir faaliyet alanı, aynı zamanda yetenekli olunan bir alandır. Doğal olarak sadece yetenekli olunan alanlarda başarılı çalışmalar yapılabilir. O halde, ilgi alanını belirlemek, meslek seçimini kolaylaştıracak bir etken olmaktadır.

    Değerleri veya kişilik özelliklerini bilme:
    Mesleki faaliyetlerden beklenen doyumu, mesleki değer olarak kabul edebiliriz. Başka bir ifadeyle değer, mesleğin yapıldığı ortamdan ve toplumsal ödüllerden gelen doyumlardır. Bu durumda ne için çalışacağınız, mesleğinizden beklentilerinizin ne olacağının yanıtı, mesleklere yükleyeceğiniz değerleri yansıtacaktır. Değerleri yakından tanımak, bireyi, bu değerlere uygun mesleklere götürecektir.

    B. Meslekleri Tanıma

    Meslek seçme aşamasında, karar verirken bocalanmakta ve çoğu zaman seçimler tesadüflere bırakılmaktadır. Bu da ileride hayal kırıklığına neden olmaktadır. Meslekler hakkında doğru ve ayrıntılı bilgi sahibi olmak, bireyin meslek seçimi kararını şu yönlerde etkileyecektir:

    - Başarı ve başarısızlığını,

    - İşinden hoşlanıp hoşlanmadığını,

    - Yaşamının diğer alanlarındaki mutluluğunu.

    Bu nedenlerle doğru seçimler yapabilmek için; yeteneklerle, ilgi duyulan meslekler hakkında ayrıntılı incelemelere ihtiyaç vardır.

    C. Akademik Bakımdan Güçlü Olunan Alanın Bilinmesi

    - Genel okul başarısı,

    - En çok başarılı olunan ders/dersler,

    - Hatasız ve süratli yanıtlanan testler.

    Bu etmenlerin birleşimiyle daha tutarlı tercihler yapılabilir.


    D. Gelecekle İlgili Planları Netliğe Kavuşturmak

    Tercih edilecek alana yönelik olarak gelecekte nelerin yapılacağı ortaya konulmalıdır. Çünkü, hedef belirlemeden okumak, öğrenim yaşantısı sırasında alınması gereken önlemlerin göz ardı edilmesine neden olur. Bu da, mesleğe yaşantıdaki eksikliklerle beraber başlamayı getirecektir. Bunu önlemek için, okuyacağınız alanı hangi nedenden dolayı seçtiğiniz ve ileride neleri yapacağınız mantığıyla yola çıkılmalıdır.

    E. Dış Etkenlerden Arınmak

    Aile ile uzlaşmak: Alan ve meslek seçiminde kuşkusuz çevreden fikir alınabilir. Ancak, danışacağınız insanlar konularında uzmanlaşmış olmalıdır.

    Yakın çevrenin etkisinden kurtulmak: Yakın çevrenizin etkisiyle seçimlerinizde kararsızlık yaşamanız ve başkaları istiyor diye tercihlerinizi değiştirmeniz sizi geri dönüşü zor veya olanaksız durumlara götürebilir. Bu durum istemediğiniz bir alanda öğrenim görmenize neden olabilir.

    Toplumsal yargıların üstünde düşünebilmek: İlgi ve yetenekleriniz doğrultusunda olmayan ama salt toplum tarafından üstte tutulan meslekleri tercih etmeniz sağlıklı bir seçim olmayacaktır.

    MESLEK SEÇERKEN AŞAĞIDAKİ SORULARA CEVAP ARANMALIDIR
    Birey önce kendini tanımalıdır. Kendini tanıyabilmek için ise, aşağıdaki soruları cevaplandırmalı ve sonra mesleklerle ilgili araştırma yaptıktan sonra tercihte bulunmalıdır.
    - Seçilmesi düşünülen alan ilgilere ve yeteneklere uygun mu?
    - Lise alanları ile yükseköğretim programları arasındaki ilişki biliniyor mu?
    - Hangi alanda daha başarılı olunduğu biliniyor mu?
    Mesleğin Niteliği
    - O meslekte çalışan kişilerin çalışma süreleri içinde neleri gerçekleştirdikleri ve yaptıkları işin arkasında yapmakla yükümlü olduğu faaliyetler nelerdir?
    Çalışma Ortamı
    - Mesleğin tehlikeli yanı var mı?
    - İş ortamının ısısı, ışığı, gürültüsü nasıldır?
    - Kapalı veya açık bir havada mı yapıyor?
    Mesleğe Hazırlanma
    - Gerekli olan eğitim dönemi ne kadar?
    - Okul sonrası özel bir hazırlık gerekiyor mu?
    Mesleğe Girmek İçin Aranan Özellikler
    - Yaş, cinsiyet, boy, kilo ve dış görünüşle ilgili belli şartlar var mı?
    Mesleğe Giriş-Emekli Olma Koşulları
    - Mesleğe nasıl girilir?
    - Sınavla, atama veya kişisel gayretle mi?
    - Hangi yaşlar arasında yapılabilir?
    - Sosyal güvenliği var mı?
    Meslekte İlerleme
    - Meslekte ilerleme neye bağlıdır?
    - Çalışmaya mı? Kıdeme mi?
    - Bu meslekten başka mesleklere geçiş yapılabilir mi?
    Mesleğin Olumlu ve Olumsuz Yönleri
    - Mesleği yapanlar için mesleğin en olumsuz ve en cazip tarafları nelerdir?
    - Mesleğin toplumdaki yeri ve saygınlığı nedir?
    İş Bulma İmkanı
    - Seçilecek mesleğe olan talep ne durumda?
    - Bölgeye veya mevsime göre gereklilik gösteriyor mu?
    - İş bulmak kolay mı?
    - Bu mesleğe duyulan ihtiyacın azalması veya artması söz konusu mu?
    - Kamu ve özel sektörde iş bulunabileceği gibi serbest çalışma imkanı da verebiliyor mu?
    Mesleğin Getireceği Kazanç
    - Bu meslekte çalışanların ortalama kazançları ne kadar?
    - Kazançlar günlük, haftalık, aylık veya mevsimlik olarak değişiyor mu?
    - Aynı meslekte çalışanlar arasında ülkenin değişik bölgelerinde yaşayanlarda kazanç bakımından fark var mı?
    Meslek seçiminde dikkate alınması gereken yetenekler

    Soyut Düşünebilme : Bu sözcük, sayı veya şekillerle ifade edilen soyut kavramları öğrenebilme ve bunları kullanarak akıl yürütme gücü olarak tanımlanabilir. Bu yetenek, üniversite giriş sınavlarında sözel ve sayısal yetenek olarak ölçülür. Bu yeteneğe sahip kişilerin fizik, biyoloji ve sosyoloji gibi mesleklerde başarılı oldukları görülür.

    Akıcı Bir Dille Yazabilme : Sözcükleri ustalıkla kullanabilme, zengin bir kelime dağarcığına ve çağrışım gücüne sahip olma şeklinde tanımlayabileceğimiz bu yetenek, dil-edebiyat programlarında başarı için gerekli olan ve yazarlarda gözlenen özel bir yetenektir. Bu yeteneği, sözcüklerle ifade edilen kavramları kullanarak akıl yürütebilme yeteneği ile karıştırmamak gereklidir.

    Başkalarını Anlayabilme : İletişim sırasında karşıdaki insanın ne düşündüğünü, neler hissettiğini anlayabilme gücü olarak tanımlanan bu yetenek "eş duyum" (empati) olarak adlandırılmaktadır. Psikolojik yardım hizmetlerinde çalışan psikologların, psikolojik danışmanların, öğretmenlerin, hekim ve hemşirelerin, yöneticilerin bu yeteneğe sahip olmaları mesleklerinde başarılı olmalarını sağlayabilir.

    Şekil İletişimini Görebilme : Şekilleri ayrıntıları ile algılayabilme, şekiller arasındaki benzerlikleri ve farkları görebilme gücünü yansıtan bu yetenek, teknik alanlarda ve plastik sanatlar alanında başarı için gereklidir.

    Uzay İlişkilerini Görebilme : Bu yetenek, cisimleri üç boyutlu görebilme, bir şeklin düzlem üzerinde veya bir cismin uzayda hareketini göz önünde canlandırabilme (Mesela, bir evin planına bakarak yapılmış hali) gücünü ifade eder. Tahmin edileceği gibi bu yetenek mimarlıkta, plastik sanatlarda, marangozluk ve terzilikte ve benzeri mesleklerde başarı için gereklidir.

    Mekanik Yetenek : Uzay ilişkilerini görebilme, şekil ilişkileri yetenekleri ile ilişkili olan bu yetenek, bir makinenin işyerindeki ilkeyi kavrayabilme, makinenin parçaları arasındaki ilişkiyi görebilme, makine desenleri çizebilme veya makineyi geliştirici fikirler üretebilme gücünü ifade eder. Makine tamiri ve yapımı alanında çalışanlarda bu yeteneğin çok güçlü olması gerekir.

    El - Parmak Becerisi : Elleri ve parmakları ustalıkla kullanabilme de özel bir yetenektir. Kuyumculuk, cerrahlık gibi küçük objelerle uğraşmayı gerektiren mesleklerde çalışanların bu yeteneklerinin gelişmiş olması çok önemlidir.

    Göz - El İş Birliği : Düz bir çizgi çizebilme, bir hedefi uzaktan vurabilme gibi becerilerde ifadesini bulan bu yetenek, el - parmak becerisi gibi mimarlıkta, sanatta, kaynakçılıkta, marangozlukta ve cerrahi alanında başarı sağlanması için gereklidir.

    Kas Koordinasyonu : Güçlü kaslara sahip olmak ve bunları eşgüdümle kullanabilmek de bir yetenektir. Bu yetenek tahmin edileceği gibi sporla uğraşan kimselerde çok gelişmiştir. Spor meslekleri yanında ritmik dans, bale gibi sanat dalları da bu yeteneği gerektiren alanlardır.

    Renk Algısı : Bu yetenek renkleri ve aralarındaki ince farkları algılayabilme gücünü anlatır. İç mimarlık dekorasyon gibi sanat dallarında, gıda üretimi gibi mesleklerde çalışanların renk körü olmamaları, renkleri iyi algılamaları gerekmektedir.

    Yapıcılık : Alışılmış olanın dışına çıkabilme, yeni ve değişik fikirler yöntemler ortaya koyabilme gücü olan yapıcılık, her türlü çalışma alanında kendini gösterebilir. Bu yeteneğe sahip kişi, bilim ve sanat çalışmalarında, teknik alanlarda, işletmecilikte yapıcı gücünü daha fazla ortaya koyma fırsatı bulabilir.
    Yukarıda tanımlananlardan başka müzik resim gibi, çok erken yaşlarda kendini gösteren sanat yetenekleri herkesçe bilinen ve belli çalışma alanları ile ilgili olan yeteneklerdir. Okullardaki çeşitli dersler ve ders dışında yapılan etkinlikler bu yeteneklerin kullanıldığı ve geliştirildiği çalışma alanlarıdır. Yeteneklerini tanımak isteyen bir kimse, okulda çeşitli konuları öğrenmeye çalışırken yaşadıkları üzerinde düşünebilir; hangi konuları daha çabuk ve kolay, hangilerini zorlukla öğrendiğine bakarak, yetenekleri hakkında bir fikir edinebilir. Bir kimse geçmiş başarılarını tarafsız bir tutumla değerlendirebildiği ölçüde yetenekleri hakkında doğru bir karar verir.

    GÖZDE MESLEKLER

    Son zamanlarda arz ve talebe göre yıldızı parlayan meslekler, gazetelerin, dergilerin sayfalarında ilgi çeken konular arasında sıkça yer almaktadır. Örneğin; bunlardan şimdilik en revaçta olan, yeni sayılmasa da talebi hızla yükselen iki daldan söz edilebilir: Jeologluk , Psikologluk.
    İlki, bugüne kadar hiç itibar görmemiş, jeoloji (yer bilimi) mühendisliğidir. Yakın zamanda yaşanılan depremden sonra, ilgi odağı haline gelen bu mesleğin böylesine yükselişi, dikkât çekicidir.
    İkincisi ise, tıp alanına girmeyen, uzmanlaşma neticesinde elde edilmiş bir nitelik. Doktor veya psikiyatristlerden ayrı bir sınıf. Ruhsal yapıyı güçlendirmede bireylere yardım etkinliği. Görev alanı, sadece hayatı belirli yönde, olumsuz şekilde etkileyen doğal afetlerle sınırlı olmayıp aklımıza gelen tüm bireysel, kitlesel olayları içermektedir. Ekonomik sıkıntılar, zamlar, trafik, çete hareketleri, sosyal ve politik skandalların yarattığı güvensizlik duygusu, cinnet, satanistler, intihar vakaları, aile yaşamındaki sorunlar, kısaca stres çağının tüm olumsuzlukları.

    ÖSS tercihinde, mezun olunduğunda çalışılacak mesleklerin durumunu da bilmek önem taşıyor. Üniversite sınavında başarılı olmak kadar, mezun olunduğunda iş alanı olan bir bölümü kazanmak önemli. “Üniversite olsun da hangi bölüm olursa olsun” düşüncesi çoktan önemini yitirmiş durumda. Üniversiteler 550 meslek dalında 2 ile 7 yıl arasında eğitim verirken, adaylar için hangi meslekte ne kadar ihtiyaç olacağı da büyük önem taşıyor.

    Nitekim, Devlet Planlama Teşkilatı(DPT) 2005 yılında mesleklerin doygunluk oranını hesaplayarak adaylara, meslek seçiminde yol gösteriyor. DPT’ye göre; sağlık ve eğitim personeli sayısı ve niteliğinin geliştirilmesi, dengeli bir dağılıma ulaşılması ihtiyacı, önemini koruyor. Hızlı gelişim gösteren bilgi teknolojisi gibi bazı alanlarda arz yetersizliği görülürken, başta ziraat ve inşaat mühendisliği olmak üzere bazı alanlarda eleman fazlası dikkati çekiyor.



    DPT’nin tahmini oranlarına göre; 2005 yılında, mimarlık, inşaat mühendisliği, maden ve petrol mühendisliği, ****lurji mühendisliği, jeoloji ve jeofizik mühendisliği, çevre mühendisliği, ziraat ve orman mühendisliği, ortaöğretim öğretmenliği mezunlarının sayısı ihtiyacın üzerinde olacak.

    PERSONEL İHTİYACI DUYULACAK
    Meslek Arz İhtiyaç
    Makine Mühendisi 52.1 56.3
    Endüstri Mühendisi 17.6 18.8
    Elektrik Elektronik Mühendisi 39.7 43.0
    Bilgisayar Mühendisi 12.6 16.6
    Kimya Mühendisi 20.5 21.5
    Jeodeji Mühendisi 8.3 8.4
    Hekim 89.0 121.7
    Diş Hekimi 16.0 28.3
    Eczacı 21.3 26.2
    Hemşire 77.1 212.8
    Veteriner 14.3 15.0
    İlköğretim Öğretmenliği 394.8 413.0
    Üniversite Öğretim Elemanı 85.0 119.5

    Tıp fakültesi, diş hekimliği, eczacılık, hemşirelik, veterinerlik, ilköğretim öğretmenliği, üniversite öğretim elemanı ile makine mühendisliği, endüstri mühendisliği, elektrik elektronik mühendisliği, bilgisayar mühendisliği, kimya mühendisliği, jeodezi mühendisliği alanlarında ise eleman açığı olacak.

    SONUÇ
    Günümüzde meslek seçimi, özellikle gençler için, önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun nedenlerinden birkaçını şöyle sıralayabiliriz:
    - Gelişen ve karmaşıklaşan ekonomik yapı,
    - Hızla gelişen teknoloji,
    - Sosyal bilimlerde toplumsal yapıyı anlamadaki üretkenlik.
    Bütün bunlar uzmanlaşma gerektiriyor; uzmanlaşma ise her seviyeden oldukça iyi bir eğitim almış olmayı. Çünkü zaman ve olanakların en verimli ve en karlı şekilde kullanılması lazım. Ekonomi, dinamizmini bu şekilde sağlıyor.
    Bu yapı toplumun gereksinimlerini belirlerken, bireyin gereksinimleri çoğu kez geride kalıyor. Halbuki toplumun ve bireyin gereksinimlerinin çakıştığı yer, verimliliğin en yüksek olması gereken alandır. Bireyin kendini mesleki anlamda tanıması, toplumu ve bununla birlikte toplumdaki olanakları veya sınırları fark etmesi, istediği mesleğin özelliklerini de tanıyarak kendisi için en iyi kararı vermesini kolaylaştıracaktır. Böylece gerekli bilgi ile donanmış kişiler, mutlu ve verimli bir yaşam süreceklerdir.
    Bu bağlamda, özellikle rehber öğretmenlere önemli görev düşmektedir. Öğrencilerin kendilerini tanımalarına yardım ve rehberlik etme amacıyla, onları akademik, sosyal ve mesleki yönelimleri bakımından daha yakından tanımak durumundadırlar. Bu görevi yerine getirebilmek için, öğrencinin önceki ve şimdiki akademik başarılarını diğer öğretmenlerle, ailesiyle ve kendisiyle birlikte irdelemek yanında; yapılan gözlemler, uygulanacak kontrol listeleri ve psikolojik test sonuçlarını değerlendirmek gerekir. Bu konuda yardım olur düşüncesiyle, psikolojik testlerin sınıflandırılmış bir listesi ile Çoklu Zeka Kuramına uygun bir kontrol listesi ekte verilmiştir(Ek-1; EK-2).
    Öğrencilerin ilköğretimin sonunda ve ortaöğretimin başında çeşitli programlara yöneltilmeleri çeşitli ölçme, değerlendirme araçları ile bireyi tanıma tekniklerinden yararlanılarak elde edilen bilgilere ve ölçümlere göre yapılmalıdır. Bir öğrencinin hangi tür bir programa yöneltilmesinin uygun olacağı kararına varırken: 1- Öğrencinin yetenek ve başarı durumu,2- Öğrencinin kişisel nitelikleri, 3- Öğrencinin isteği ile işin veya programın nitelikleri, 4- Ailesinin görüşü, 5- Programa, işe girme ve devam edebilme koşulları, 6- Mesleğin insan gücü gereksinimi yönünden durumunu ayrıntılı olarak ortaya koyan bilgilerden azami derecede yararlanılmalıdır. Gerek 8. ve gerek 9. yılda yapılacak yöneltmelerde, bu ölçütlerle ilişkili ne kadar çok bilgi toplanırsa, bu bilgilere dayalı yöneltmenin ''geçerliği'' de o denli yüksek olacaktır.
    Yukarıdaki ölçütler, koşullar ve durumlar dikkate alındığında, okul rehberlik uzmanlarının, yoksa sınıf öğretmeninin, öğrencinin hangi programa, kola, mesleğe veya işe yöneltilmesinin uygun olacağı hakkındaki nihai görüş ve önerileri belirlenmelidir. Olası seçeneklerin tümü ortaya konulduktan sonra, tercih etme öğrenciye bırakılmalıdır.

    EK-1. Türkiye'de Kullanılan Psikolojik Testlerin Sınıflandırılması

    1. Genel Zeka Testleri
    a. Bireysel Zeka Testleri
    Stanford-Binet Zeka Testi
    Wechsler Yetişkinler Zeka Ölçeği (WAIS)
    K.I.T Zeka Testi
    Merrill-Palmer Ölçeği
    b. Grup Zeka Testleri
    Cattell Zeka Testi
    Otis Beta Zihin Yeteneği Testi
    Analitik Zeka Testi (From A)
    c. Grup Zeka Testleri
    Cattell Zeka Testi
    Otis Beta Zihin Yeteneği Testi
    Analitik Zeka Testi (From A)
    2. Özel Yetenek ve Beceri Testleri
    a. Özel Yetenek Testleri
    Torrance Yaratıcı Düşünme Testi
    Macquarrie Mekanik Kabiliyet Testi
    b. Eğitim Testleri
    Çalışma Alışkanlıkları Envanteri
    Metropolitan Olgunluk Testi
    c. Mesleki Testler
    Bourdon Dikkat Testi
    İstikrar Tecrübesi Testi
    Reaksiyon Zamanı Testi
    d. Psikomotor ve Klinik testler
    Kohs küpleri
    Lincoln-Oseretzky Skalası
    Wechsler Hafıza Ölçeği
    3. Kişilik Testleri
    a. Kişilik Test ve Envanterleri
    California Kişilik Envanteri
    Cattell 16PF Şahsiyet Envanteri
    Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri
    Thomas Testi
    Saville & Holdswoth OPO İş Kişilikleri Testi
    Myers-Briggs Testi
    b. Projektif Testler
    Roschach Testi
    Rotter Cümle Tamamlama Testi
    Tematik Algı Testi (T.A.T)
    c. İlgi ve Tutum envanteri
    Kuder İlgi Alanları Tercihi Envanteri
    Mesleki Doyum Envanteri
    Thurstone Alaka Testi



    EK-2: ZEKA ALANLARINI BELİRLEME KONTROL LİSTESİ
    Dil Zekası
    • Yaşıtlarından daha iyi yazıyor.
    • Anekdotlar anlatıyor.
    • Kelime oyunlarından hoşlanıyor.
    • Kitap okumaktan hoşlanıyor.
    • Kelimeleri doğru heceliyor.
    • Dinlemeyi seviyor (hikayeler, radyo programları).
    • Yaşına göre iyi bir kelime dağarcığı var.
    • Diğer çocuklarla sözel iletişimi gelişmiş.
    Mantıksal-Matematiksel Zeka
     Cihazların nasıl çalıştığıyla ilgili sorular soruyor.
     Aritmetik problemlerini kafasında çabucak çözebiliyor (veya okul öncesi dönemde yaşına göre ileri matematik kavramları gelişmiş).
     Matematik dersinden zevk alıyor (veya okul öncesi dönemde saymayı ve sayılarla ilgilenmeyi seviyor).
     Matematik konulu bilgisayar oyunlarını ilgi çekici buluyor (veya bilgisayar olanakları yoksa diğer matematik sayı oyunlarını seviyor).
     Satranç gibi strateji oyunlarını oynamayı seviyor (veya okul öncesinde örneğin kareleri saymayı gerektiren oyunları seviyor).
     Mantık bulmacalarını seviyor.
     Nesneleri sınıflandırmaktan hoşlanıyor.
     Yüksek seviyede bilişsel düşünmenin kullanıldığı işlemler gerektiren deneyler yapmaktan hoşlanıyor.
     Yaşıtlarından daha soyut ve kavramsal düşünebiliyor.
     Yaşıtlarına göre sebep-sonuç ilişkisini iyi kuruyor.
    Uzamsal Zeka
    • Açık-seçik bir biçimde görsel tasvirler yapabiliyor.
    • Harita, tablo ve diyagramları yazılı metinlerden daha iyi yorumluyor.
    • Yaşıtlarından daha fazla hayal kuruyor.
    • Sanat etkinliklerinden hoşlanıyor.
    • Yaşına göre gelişmiş figürler çizebiliyor.
    • Film, slayt ve benzeri görsel sunuları izlemekten hoşlanıyor.
    • Yap-boz gibi görsel etkinliklerle uğraşmaktan hoşlanıyor.
    • Yaşına göre ilginç üç boyutlu yapılar kurabiliyor (örneğin LEGO binalar).
    • Okurken resimlerden, yazılardan çıkardığından daha fazla anlam çıkarıyor.
    • Çalışma kitapları, çalışma yaprakları veya diğer materyallerle uğraşmaktan zevk alıyor.
    Bedensel Zeka
    • Bir veya birden çok sporla ilgileniyor (veya okul öncesinde yaşına göre gelişmiş fiziksel performans gösteriyor).
    • Bir yerde uzun süre tutulduğunda durmadan kıpırdıyor.
    • Diğer insanların hareketlerini zekice taklit ediyor.
    • Eşyaları ayırmayı ve yeniden bir araya toplamayı seviyor.
    • Gördüğü bir şeye hemen el atıyor.
    • Koşmaktan, zıplamaktan zevk alıyor.
     Bir el sanatında beceri gösteriyor (örneğin ağaç işleri, dikiş, mekanik) ya da çeşitli alanlarda iyi bir mekanik koordinasyon sergiliyor.
     Kendini daha çok beden dilini kullanarak ifade edebiliyor.
     Kil gibi şekillendirilebilir nesnelerle çalışmaktan hoşlanıyor.
    Müzikal Zeka
    • Dinlediği şarkıların melodilerini hatırlıyor.
    • Güzel bir sesi var.
    • Bir müzik aleti çalıyor veya bir koroda şarkı söylüyor.
    • Ritmik bir konuşma ve hareket tarzı var.
    • Çalışırken masaya ya da sıraya ritmik şekilde vuruyor.
    • Çevredeki ritmik seslere çok duyarlı (örneğin çatıdaki yağmur sesi).
    • Müzik sesi duyduğunda bundan hoşlanıyor.
    • Sınıf dışında öğrendiği şarkıları söylüyor.
    Sosyal Zeka
    • Yaşıtlarıyla sosyal ilişkiler kurmayı seviyor.
    • Bir lider gibi görünüyor.
    • Problemleri olan arkadaşlarına tavsiyelerde bulunuyor.
    • Kulüplere, topluluklara veya diğer grup çalışmalarına katılıyor (veya okul öncesinde düzenli bir sosyal grubun parçası gibi görünüyor).
    • Diğer çocuklara öğretmekten hoşlanıyor.
    • İki ya da daha fazla yakın arkadaşı var.
    • Empati ( olup bitenlere kendini karşıdakinin yerine koyarak bakabiliyor) kurabiliyor.
    • Diğer insanlar onunla olmaktan hoşlanıyorlar.
    Özedönük Zeka
    • Bağımsızlık duygusu gelişmiş.
    • Yeterlilikleri ve zayıflıkları konusunda gerçekçi fikirleri var.
    • Oynamak veya çalışmak için yalnız bırakıldığında başarılı oluyor.
    • Pek sözünü etmediği bir hobisi ya da uğraşı var.
    • Kendisini iyi yönlendirebiliyor.
    • Tek başına çalışmayı başkalarıyla çalışmaya tercih ediyor.
    • Ne hissettiğini düzgün bir şekilde anlatabiliyor.
    • Başarılarından ve başarısızlıklarından ders alıyor.
    • Kendine güveni fazla.
    Doğa Zekası
    • Çevresel değişiklikleri izlemeye meraklı.
    • Gözlem sırasında not tutuyor.
    • Park, bahçe bakımı yapmayı seviyor.
    • Hayvanları sevmeye ve beslemeye meraklı.
    • Teleskop, mikroskop vb. araçları kullanmaya istekli.
    • Doğa resimleri yapıyor.
    • Doğa fotoğrafları katalogu hazırlıyor.

Benzer Konular

  1. Sayın kelimesi ile topluluğa hitap edilmesi
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 03.Eylül.2017, 19:45
  2. Alan Seçimi- Meslek Seçimi Bütün Yönleriyle
    Konu Sahibi refresh Forum Rehberlik
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 11.Ağustos.2012, 20:42
  3. Lise Alan Seçme, Alan Değiştirme
    Konu Sahibi edebiyatci Forum Öğretmen Özlük- Mevzuat
    Cevap: 4
    Son Mesaj : 04.Temmuz.2011, 19:01
  4. Meslek liselerinde alan seçimi
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 04.Temmuz.2011, 18:53
  5. Laboratuarlarda Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar
    Konu Sahibi ahbar Forum Öğretmen-Genel İçerik
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 01.Mayıs.2011, 18:05

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Var
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Var
  •