Reklam
Toplam 2 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 2 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    Üyelik tarihi
    16.Mart.2011
    Mesajlar
    1,629

    Romen (Roma) Rakamları

    Romen rakamları



    Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerdeki ayların yazılışında, kitapların ve dergilerin cilt sayılarında, kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında, maddelerin sıralandırılmasında kullanılabilir:

    XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, 1.XI.1928, I. Cilt, I)... II) ...
    .

  2. #2
    Üyelik tarihi
    19.Mart.2011
    Mesajlar
    357

    Cevap: Romen (Roma) Rakamları

    Roma (veya Romen) rakamları, günümüzde dünyanın birçok yerinde kullanılan rakam dizgesi.

    Rakamlar

    Sembol Değer
    S 0.5 (yarım) (Latince:Semis)
    I 1 (bir) (Latince:unus)
    V 5 (beş) (Latince:quinque)
    X 10 (on) (Latince:decem)
    L 50 (elli) (Latince:quinquaginta)
    C 100 (yüz) (Latince:Centum)
    D 500 (beşyüz) (Latince:quingenti)
    M 1000 (bin) (Latince:Mille)

    Kullanım Biçimi

    Eksiltme yöntemi

    Roma rakamları yazılırken aynı harf üç kezden daha fazla tekrar edilmez. Bunun sonucunda da 4, 9, 40, 90, 400 ve 900 sayılarının modern zamanlarda daha sık kullanılan, küçük değerli sembollerin büyük değerli sembollerin soluna yazıldığında değerlerinin çıkarılmasına dayanan, farklı yazılış şekilleri vardır:


    Roma rakamları ile IV IX XL XC CD CM
    Batı Arap rakamları ile 4 9 40 90 400 900

    Yine bu kuralla Roma rakamları ile yazılabilecek karakter sayısı açısından en uzun sayının 3888 (MMMDCCCLXXXVIII) olduğu görülür. Ancak Roma rakamlarında M'den büyük bir rakam olmadığından l000'den sonraki sayılarda bu kural bozulabilmektedir. Örneğin 4000, MMMM şeklinde yazılır. Soldaki rakamı sağdakinden çıkarıp yeni bir sayı elde etme yöntemi, sayıların okunuşunda ve dört işlemin uygulamalarında çeşitli karışıklıklara yol açmaktadır. Örneğin 1999'u gösteren MCMXCIX sayısının okunabilmesi için M CM XC IX biçiminde ayrılması gerekir. Burada M 1000'i, CM 900'ü (1000-100), XC 90'ı (100-10), IX ise 9'u (10-1) gösterir.

    Çıkarmadaki hatalar

    Roma rakamlarıyla çıkarma işlemi yapılırken, büyük sayıdaki sembollerden küçük sayıdakiler çıkarılır. Ancak 4 ve 9 sayılarını kullanırken yapılan işlemlerde, eksiltme yönteminden kaynaklanan bazı hatalar oluşmaktadır. Örneğin, 49'dan (XLIX) 24 (XXIV) çıkarılığında geriye L-V 'den 45 kalmaktadır. Bu sorun eldeli çıkarma işleminde de göze çarpmaktadır. Örneğin 13'ten (XIII) 9'u (IX) çıkarırken geriye 2 (II) kalır.

    Sıfır ve basamak kavramı

    Romen rakamlarında sıfır sayısı ve basamak kavramı yoktur. Rakam, ifade ettiği sembol kadardır; yani X rakamı, hangi basamakta olursa olsun 10 'dur. Halbuki günümüzde kullandığımız Batı Arap rakamlarında 1 tek başınayken 1 'dir, ancak bir soldaki haneye geçtiğinde 10 değerini, iki soldaki haneye geçtiğinde de 100 değerini alır.

    Büyük sayıların gösterimi

    Roma rakamlarında, bir sayının bin katını göstermek için sembolün üzerine bir yatay çizgi, milyon katını göstermek için de ilgili sembolün üzerine iki yatay çizgi ile ifade edilir.
    V = 5.000
    X = 10.000
    L = 50.000
    C = 100.000
    D = 500.000
    M ; = 1.000.000

    Kullanım Alanları

    Tüm bu nedenlerle günümüzün karmaşık işlemlerinde Roma rakamlarının kullanılması ideal değildir ve dört işlem yapma zorluğundan dolayı günümüzde fazla kullanılmamaktadırlar. Sıfır sayısının modern aritmetik sisteme katılmasıyla yeterlilikleri azalmıştır. Bazı usuller geliştirilse de, çok büyük sayılar sözkonusu olduğunda gelince, yetersiz kalmaktadırlar. Ancak yine de kitap sayfalarını numaralandırma, madde işaretleri, saatler gibi dekoratif amaçlı bazı kullanım alanları vardır. Roma rakamlarının kullanışsızlığına örnek olarak şu anekdot verilebilir: Şöyle ki, Roma Forum Meydanı’ndaki süslü hitabet kürsüsünün “Columna Restrata” sütünunda 2.200.000 sayısını belirtmek için yirmi iki adet “yüz bin” i gösteren sembol (C) koyulmuştur.

    Roma rakamları, Türkçe yazım kuralları gereğince de aşağıda bazıları yazılmış olan birçok yerde kullanılırlar:

    • Kitapların başlangıçlarındaki sunuş ve önsöz gibi bölümlerde.
    • Aynı adlı padişah ve kralların ayrılmasında: II. Ahmet, XVI. Louis gibi.
    • Yüzyıl adlarında: XIX. yüzyıl gibi.
    • Tarihi olaylarda: II. Viyana Kuşatması, I. Dünya Savaşı gibi.


    Vikipedi, özgür ansiklopedi

Benzer Konular

  1. Romen (roma) Rakamları nerelerde kullanılır?
    Konu Sahibi refresh Forum Bir İmlâ (Yazım) Kuralı Ekle
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 23.Nisan.2012, 19:27

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •