Sponsorlu Bağlantılar
+ Konuya Cevap Yaz
Toplam 3 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 3 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1
    yardım Misafir

    birleşik fiiller konusu hakkında

    arkadaşlar merhaba ...ygs'ye hazırlanıyorum ve kafama bileşik fiiller takıldı.Mesela ''arkadaşım doktor oldu.'' derken doktor burada nesne mi değil mi, yoksa bileşik fiilin içinde mi diye tereddüt ediyorum .. bilindik açıklamaları biliyorum eğer eylem (yardımcı eylem) belli bir anlamda kullanılmışsa tek başına fiil olyor falan ama bence bazı durumlarda ben bazı sözcüklerin belli başlı öğe mi yoksa birleşik fiilin içindemi olduklarını karıştıra biliyorum daha belirgin bir ayırt etme yolu yok mududr yardımlarınız için terkrar tekrar teşekkürler


    bu konuyu hep ön planda tutuyor. ön planda dolaylı tümlç. - ön planda olmak ?
    ............. doktor olmuş. doktor nesne- doktor olmak?
    Dokunduğu şeyi altın eder? altın nesne- altın etmek?


    hepsi birleşik fiil ama nası ayırt edicez:(

  2. #2
    Üyelik tarihi
    16.Mart.2011
    Mesajlar
    1,603

    Cevap: bileşik fiiler

    Birleşik fiiller bulunurken nesne olup olmamasına bakılmaz. Birleşik fiiller konusu ile ilgili olarak "nesne" kavramına takılmanız gereksiz.

    Birleşik fiillerin belli kalıpları vardır; bu kalıpları ve özelliklerini bilmeniz yeterli olur.

    Site içerisinde yer alan şu sayfayı inceleyiniz.->> Yapısına Göre Fiiller

  3. #3
    Üyelik tarihi
    16.Mart.2011
    Mesajlar
    1,603

    Cevap: bileşik fiiler

    Yusuf Ziya Ortaç’tan aldığım şu cümleye bakalım:

    Dün eski bir Türk evinde, ecdat yadigârı bir kılıç gördüm. (Ocak, 17. s.)

    İzleyeceğimiz ilk yol bu basit cümlede önce yüklemi bulmaktadır. Cümlenin yüklemi özne kavramını da üzerinde taşıyan gördüm’dür. Kılıç nesnedir. Bu cümlede ecdat yadigârı tamlaması kılıç nesnesinin sıfatı olduğu için onu ecdat yadigârı bir kılıç biçiminde birlikte değerlendiriyoruz. Yer bildiren eski bir Türk evinde sözü bu cümlede dolaylı tümleç, dün ise zaman bildiren zarf tümlecidir. Yer bildiren eski Türk evinde sözüne yer tamamlayıcısı da diyoruz.

    Dün / eski bir Türk evinde / ecdat yadigârı bir kılıç / gördüm biçiminde cümlede geçen kelimeleri birbiriyle olan ilgi durumuna göre gruplandıralım. Acaba yaptığımız bu işlem doğru mu? Bunun iki yoldan sağlamasını yapabiliriz.

    Önce yüklemi merkez aldığımızı ve cümlenin ögelerini belirlerken yüklemden hareket ettiğimizi unutmayalım. Yüklemi gördükten sonra bunun geçişli mi geçişsiz mi olduğuna bakarız. Gördüm geçişlidir. Bu durumda cümlede bir nesne olduğu kesinleşir. Nesne kılıç’tır. Belirtili veya belirtisiz olabilen nesne bulunduktan sonra onun tamlayıcılarını, niteleyicilerini belirleyip bir grup oluştururuz. Geriye kalan tümleçleri tamamlayıcıları ve niteleyicileri ile gruplandırdıktan sonra her birini gördüm yüklemiyle kullanarak yaptığımız gruplandırmanın doğru olup olmadığını kontrol ederiz. Dün gördüm. Eski bir Türk evinde gördüm. Ecdat yadigârı bir kılıç gördüm.

    Sağlamayı, ikinci bir yol olarak gene yüklemi merkez almak suretiyle ögelerin yerlerini değiştirerek yapabiliriz. Eski bir Türk evinde ecdat yadigârı bir kılıç dün gördüm. Ecdat yadigârı bir kılıç dün eski bir Türk evinde gördüm. Eski bir Türk evinde dün ecdat yadigârı bir kılıç gördüm. Bu yolla cümlenin ögelerini belirlerken gruplandırmanın doğru yapılıp yapılmadığı ortaya çıkıyor.

    Eski bir Türk evinde ve ecdat yadigârı bir kılıç grupları arasına dün zarfı, ecdat yadigârı dün bir kılıç biçiminde giremez. Cümlenin doğru gruplandırılıp ögelerine göre doğru değerlendirilip değerlendirilmediğinin sağlaması yapılırken ortaya çıkan Ecdat yadigârı kılıcı dün bir Türk evinde gördüm ya da Bir Türk evinde ecdat yadigârı bir kılıç dün gördüm yapıları yalnızca kontrol amacıyla kurulmuştur. Doğal olarak her yazar amacına ve üslubuna uygun olarak cümlesini düzenler. Nitekim Yusuf Ziya Ortaç da cümlesini yukarıda aldığımız biçimde kurmuştur.

    Kelime gruplarını belirleyerek cümlenin ögelerini bulmak bize bir başka kolaylık da sağlar. Virgül, benzer ögeler arasına konur diye bir kuralımız vardır. Yukarıdaki cümlede yazar, dün ve eski bir Türk evinde sözlerinden sonra virgül koymuş. Bu kurala göre söz konusu cümlede benzer ögeler bulunmadığı için virgüle gerek yoktur. Virgülün bu göreviyle ilgili bilgi TDK’nin Yazım Kılavuzu’nda şöyledir:

    Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur (33. s.).

    Burada kısaca ele aldığımız konu orta öğretimde gereği gibi işlenip bol örneklerle verilebilirse, bu bilgi zamanla oturur ve birkaç saniye içinde cümlenin sağlam kurulup kurulmadığı kontrol edilir. Noktalama işaretleri de bu durumda uygun bir biçimde yerlerini alır.

    Prof. Dr. Hamza ZÜLFİKAR

Benzer Konular

  1. Yapılarına Göre Fiiller Konusu Hakkında
    Konu Sahibi yasin Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 02.Mart.2018, 11:59
  2. Şiirdeki çekimli fiiller
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 06.Aralık.2014, 14:21
  3. Türkçede ünlü düşmesi konusu hakkında
    Konu Sahibi ece Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 14.Kasım.2013, 18:57
  4. Sıfat fiiller (ortaçlar) hakkında bilgi verir misiniz?
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 10.Kasım.2013, 20:27
  5. Fiillerde Soru konusu hakkında bilgi
    Konu Sahibi Kayıtsız Üye Forum Soru-Cevap
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 13.Kasım.2012, 20:42

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Var
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Var
  •